azul

Cirkus ICI

2010-08-25T03:05:00.004+02:00

Í sirkustjaldinu er maður í rauðum möttli, með ógnarlanga svipu í hendi sem smellur hátt í og á támjóustu og tálengstu skóm sem ég séð og sem líka smellur hátt í.

Out of context - for Pina

2010-08-23T23:46:00.011+02:00

Níu dansar tínast inn á sviðið og afklæðast í allri mögulegri merkingu þess orðs. Fyrst fara þeir úr öllum fötunum nema nærfötunum; með falleg bökin beint í áhorfendur, áður en þeir snúa sér að okkur sveipaðir í rauð teppi og minna augnablik á austurlenska búddatrúarmúnka. Síðan fara þeir úr venjunum hverri af annari. Og hvað með það? dansa þau þá dýr eða dansa þau manneskjur? hvernig er munurinn? Í hljóðmyndinnni baula beljur, lengi vel, dauft, síðan hljóð úr hálsum dansaranna, kannski í leit að samhengi, kannski í von um að geta sagt eitthvað ... nálgast þann sem næstur er, þann sem veldur ótta. Hömlulausar hreyfingar hafa mótast og virka meðvitað ómeðvitaðar, allt undir öruggri stjórn og þó frumlegt.

Dansararnir á sviðinu tjá allir eitthvað sterkt og persónuleg í verkinu Out of context - for Pina eftir Alain Platel.

Mér segir svo hugur að þetta verk númer tvö með dansleikhúsflokknum Les Ballets C de la B á Dans & Leiklistarhátíð Gautaborgar komi til með að standa uppúr sem einn af hápunktunum að þessu sinni.

Ég sá sýninguna í kvöld og að henni lokinni spjall við höfund og dansara. Alain Platel er sálfræðingur að mennt og var stofnandi dansleikhúsflokksins 1984, en lítur á sig sem einn af fimm danshöfundum hópsins fremur en "the boss". Í þrjá mánuði vann hópurinn að verkinu, sem er byggt á spuna, en verkið er tileinkað þýsku sviðslistakonunni og móðir dansleikhússins Pina Bausch (1940 - 2009) sem lést 30 júní í fyrra. Það var eftir minningarathöfn í heimabæ hennar Wuppertal, sem Alain Platel fann sig knúinn til að "gefa henni eitthvað".
"Áður en ég kynntist henni, leit ég á hana sem gyðju dansleikhússins, því það var hún. Síðan kynntist ég stórkostlegri og hlýrri manneskju, sem leit ekki á dansarana fyrst og fremst sem líkama með ýmsa möguleika, heldur fremst sem sjálfstæðar persónur með eigin vilja, drauma og óskir, sem hún gat lokkað fram í samvinnunni á sviðinu."

Dansleikhúshátíð - Í fyrsta sinn

2010-08-21T23:36:00.009+02:00

Í fyrradag kom ég heim úr minni þriðju Berlínarheimsókn í ár, tíu daga dvöl á Stargardenstrasse, og í gærkvöldi byrjaði níunda Dans og Leiklistarhátíðin í Gautaborg - Göteborgs Dans & Teater festival - með gestasýningu frá Berlín á Óperunni. Það var argentínski danshöfundurinn Constanza Marcas og danshópurinn Dorky Park með sýninguna Hell on Earth um ungt fólk í Neukölln, þar sem lífið gengur hreint ekki vandræðalaust fyrir sig ...

Þá sýningu fékk ég ekki miða á - Lis Hellström Sveningson skrifar gagnrýni í Gautaborgarpóstinn - hinsvegar lánaðist mér að sjá belgíska flokkinn Les Ballets C de La B með Primero Erscht - um þegar allt er "Í fyrsta sinn" og aldrei sér líkt eftir það - eftir Lisi Estaras á sviðinu í Pustervik í kvöld.

Grænt grasið og klarinettuleikarinn Yon var það eina á sviðinu sem ekki færðist úr stað ... í þessari stofu minningana með tveim dansandi konum og þrem körlum; einn í laginu eins og búttað smábarn = bústnasti dansari sem ég hef séð á sviði og afburða leikari, það kom í ljós bæði í mímik og þegar replikkur komu; dramatískur trúður sem stal athyglinni mörg augnablik.

Hvað man maður. Hvernig. Hvað gerir maður. Hvað gerðum við börn. Stillir sér á grasvöllin miðjan þegar strákur skokkar í hringi og verður miðdepill. Hm. Breytir engu, best að labba út úr hringnum. Halda sér utanvið. Svo er verið að flytja, alltaf verið að flytja eitthvað. Flytja húsgögn, flytja hvert annað, flytja texta. Á föstudögum erum við góð, á föstudögum elskumst við á föstudögum æpum viðá föstudögum erum við rosalega spennt á föstudögum étum við hvort annað á föstudögum sjúgum við blóðið úr börnunum á föstudögum leikum við stikk frí ...

Það var laugardagskvöld og þetta var hugljúf sýning.

Í allt er Les Ballets C de la B með þrjú verk á á þessari hátíð; hin tvö eru Out of Context - for Pina eftir Alain Platel och nýasta verkið Gardenia eftir Alan Platel, Frank Van Laecke & Vanessa Van Durme, verk sem frumsýnt var í Belgíu 25 júni í ár.

Hátíðin hefur verið haldin annað hvert ár síðan 1994. Hún stendur yfir 20 - 28 ágúst.

Hve hættuleg er askan?

2010-04-20T01:16:00.008+02:00

Móðuharðindin eru rifjuð upp ekki bara á Íslandinu, heldur var farið yfir söguna í sænskum fréttaskýringaþætti um helgina; afleiðingar goss sem kostaði um fjórðung þjóðarinnar lífið.

En hve eitruð er askan?

Því getur fólk ekki svarað, það verður bara að koma í ljós er sagt. Með tímanum.

Og nú rakst ég á þennan pistil frá 2007, um "vulkansjuka".

Undarlegur dagur

2010-04-15T16:47:00.002+02:00

Vigdís Finnbogadóttir er áttræð í dag. Okkar og heimsins fyrsti lýðræðislega kjörni kvenforseti verður af því tilefni ávarpaður af forsætisráðherra, háskólarektor og borgarstjóra, allt saman konur.

Eyjafjallajökull gýs eldi og ösku sem aldrei fyrr og stöðvar flug víðast hvar í Norðurevrópu.

Suðurlandið svart og grátt ... féð fær ekki að vera úti og fólk beðið að nota grímur útaf eitraðri öskunni.

Ég sæki um útgáfustyrk.

Fæ skilaboð frá norðmanni um að íslendingar hætti ekki að pína mann, fyrst fjármálin og svo askan. Einsog hann líti á náttúruhamfarir sem verandi af mannavöldum!

Frá Pálmasunnudegi til Páskadags

2010-04-11T15:20:00.004+02:00

Hvar var ég? Hvað er ég eiginlega alltaf að flækjast? Þarf ég ekki að vera heima líka ... Stundum botna ég ekki í þessum ferðum mínum, ekki fyrr komin heim en ég sest og leita að farmiðum á netinu, fiska eitthvurt sniðugt tilboð, tangóhátíð með svefnpokaplássi o.s.frv. ... eins og ég gæti hreyfihamlast þá og þegar og þurfi því að nota hvert tækifæri sem gefst!

Eftir Berlínarferð í mars, að ógleymdu tangómarathoni (!) og heimsókn á Ibsensafnið m.m. í Osló í febrúar, lá leið mín til Kaupmannahafnar og síðan á 4 daga Crazy Chicken páskamaraton í Majorstuen í Osló.

Í Kaupin heimsótti ég Stínu vinkonu Ekblad, sem er að æfa á Folketeatern þessar vikurnar, bjó á Christianshamn, við draumagötuna við kanalinn: Overgaden oven vandet.
Á pálmasunnudagsmorgunn vorum við vaktar ... höfðum gleymt að breyta klukkunni svo Jan kom í morgunmat kl.o9 að okkar tíma. Gekk víst illa að vekja okkur ... hann var á leið á eigin frumsýningu og síðan til Berlínar.

Síðdegis örkuðum við eins og ráðsettar maddömur gegnum bæinn í svölu sólskinsveðri og skoðuðum útsprungnu vor og vetrarblóm í Botaniska garðinum á leiðinni í Statens musseum for kunst, þar sem við defndum okkur beint í danska gullaldarlist.

Hef aldrei bottnað í af hverju vintergæk eru gul blóm í Svíþjóð, en nú fékk ég það á hreint: það sem danir kalla vintergæk kalla svíar snædrop og það sem danir kalla erantis kalla svíar vintergäck.

Um kvöldið lukkaðist mér loksins að heilsa upp á Hany og Bryndís sem voru gestgjafa á Tangozoo á Nærrebro þá helgina, með kennsku og milongu. Þau eru orðin velþekkt og vinsæl í danska tangóheiminum : ).

Mánudagur í rólegheitum. Út að borða um kvöldið á thæstað við Kultorvet með Marianne og Stina sem loksins hittust almennilega ... Og fyrir heimferð á þriðjudag: hádegi með Stellu Kristni og Jóni!!! Stella og Kristinn voru að fara á tangóhátíð í Málmey, en ég norðurávið: Til Osló á Skírdag.

Þann 1 apríl tók ég rútuna síðdegissólinni með Amelie og svo beinustu leið á milonguna í Scenhuset í Majorstuen í Oslo. Það hús hafði bersýnilega verið einhverskonar kirkja. Eftir undurfagrar eikartröppur upp nokkrkar hæðir oppnaðist hinn bjartasti geimur, hvít máluð hvelfing og hvítir veggir með stórum gluggum með grænum flaujelsgardínum sem bugðuðust niður á jafngrænan panelvegg. Og þegar maður tók tröppurnar upp í fatahengi og hvíldarhorn með stórum púðum sem löguðu sig að líkamanunum um leið og laggst var á þá, þá blasti líka við orgelið, dæmigert gamalt kirkjuorgel, rammað inn í umhverfi sem gat minnt á Þingeyrakirkju, með handriðinu fyrir framan o.s.frv.

Við fengum lúxus gistingu í einbýlishúsi - eða ég hélt það allan tíman þar til húsráðandi fór að tala um pólverjana í kjallaranum, gott ef ekki tvær pólskar fjölskyldur - hjá skemmtilega klikkuðum geðlækni sem er hættur að geðlækna, dansar tangó og stundar líkamslækningar, skrifar smásögur og ljóð, ræktar garðinn sinn og börnin.

Frábært marathon, fín stemmning, góð tónlist, góður matur, gott fólk og skemmtilegt.

Páskadagurinn endaði með ljúfu matarboði hjá Eyjólfi heimspekiprófessor og fjölskyldu hans í Torshov, þar sem ég loksins fékk að hitta Kjartan Ottóson í eigin persónu.

Tangó í Berlín 10. -16. mars

2010-04-11T13:54:00.007+02:00

Nú er mánuður síðan ég flaug til Berlínar í 6 daga ferð með Amelie Larssen; ferð sem ég vil ekki gleyma með 5 ólíkum milongum sem ég vil ekki gleyma ...

Svona leit hann út ráðleggingarlistinn frá tangóvininum herra bangsímon í Berlín þá dagana:

Miðvikudagur 10 mars Roter Salong

Fimmtudagur 11: villa kreuzberg
Föstudagur 12: "Tangotanzen macht schön" there is also salon urquiza (better and younger dancers there but i guess you will like the first one better)
Laugardagur 13: Studio Art.13 mayby after that Rixdorf
Sunnudagur 14: Tangoloft mayby after that Max und Moritz
Mánudagur 15: nothing big on mondays - mayby La BerlINESa
Þriðjudagur 16: Clärchens Ballhaus !!!

Og við fylgdum honum ansi vel, Amelie og ég á okkar rannsóknarleiðangri í tangólífi borgarinnar. Það var sum sé þann 10 mars síðastliðinn sem við lentum á Tegel flugvellinum og fundum flugstrætó og S - lest nr 41 - sem fer rangsælis meðan nr 42 fer meðsóls - áleiðis að Shönhauser Allé og dvalarstaðnum við Gaudystrasse nr 11 á Prenzlauer Berg.

Við Byrjuðum á því besta: Roter Salong við Rosa Luxemburg Plats, þar sem ég hafði ekki verið í 11 ár. Nú var nýbúið að opna staðinn aftur eftir nokkurt hlé og þangað koma margir bestu dansararnir, rétt eins og á Max und Moritz, sem við misstum raunar af, því við undum okkur á Tangoloft allt sunnudagskvöldið. Það var í léttu göngufæri frá Gaudystrasse og við nutum logndrífunnar í myrkrinu báðar leiðir.

Adressurnar á tangóstaðina var ég búin að fiska upp frá netinu - http://berlin.tango.info/milongas - en lesmál á landakortum reyndist svo smátt að ég hefði örugglega ekki fundið leiðirnar, hvorki á kortinu né í raunveruleikanum, hefði Amelie ekki verið með góð augu og auk þess smá reynslu af að leita uppi milongur í bakhúsum og skúmaskotum Berlínar. Hinsvegar virtist hún jafn óvitandi og ég um þá staðreynd að tvö kerfi eru í gangi á gætunúmerum; okkar venjulega með oddatölurnar öðru megin og þær jöfnu hinum megin, en líka einhver undarlegheit sem ganga útá að lágu tölurnar byrja í sitthvorum enda götunnar þannig að öðru megin götunnar fara númerin hækkandi en hinum megin lækkandi. Við fengum því extra göngutúr út á enda og tilbaka aftur þegar við vorum á síðasta snúning fyrir miðnætti að finna Villuna Kreuzberg, þar sem ég var búin að mæla mér mót við tvo þýska tangóvini.

Að við vorum seinar fyrir þenna fimmtudag var hinsvegar útaf Dimma staðnum, The Dark Place, sem við borðuðum þriggja rétta lúxusmáltíð á, framborna af blindu þjónustufólki. Aldrei hef ég verið í svo svörtu myrkri, þeim hafði tekist að útiloka allar glætur, hvern einasta geisla, allir gestir með slökkt á móbílum og öðru lýsandi ...

Ég kunni fljótt vel við mig í myrkrinu, ekkert mál að hella sjálf í glasið. Hafði átt von á að þurfa að hreinsa fisk og ráðast á skeldýr í fullum skrúða en matseðillinn "frá hafi og vötnum" var auðveldur viðureignar eins og hinir sem voru á boðstólnum: Allt á diskunum má borða, var okkur tilkynnt þegar gengilbeinan blinda skellti þeim markvisst fyrir framan nefið á okkur.

Og eftir þrjá tíma í vissi ég að ég á ljós líka í svartasta myrkri. Ljós sem ekki bregst. Ljós sem kemur og fer. Ekki þetta venjulega sem kemur þegar myrkrið venst og maður byrjar að greina vissar útlínur, heldur það sem kemur þegar engar slíkar línur má greina. Hvítt ljós, gult, grænt og blátt ... líkt og norðurljós á sveimi umhverfis höfuðið. Kemur og fer..

Þriðjudaginn 16. mars flugum við aftur til Gautaborgar, og ég byrjaði strax að skoða næsta möguleika á Berlínarferð, helst í hlýju vori þegar ljúft er að vera á vappi á daginn ... já í maj, þá fer ég aftur!

Ingmar Bergman international debut award 2010

2010-02-10T13:22:00.004+01:00

Amsterdamska Esther Rots

Á Gautaborgarhátíðinni (sem lauk á mánudaginn var) eru ýmis konar verðlaun veitt til að örfa og gleðja kvikmyndagerðarfólk á byrjunarstigi í bransanum; ein þeirra eru Alþjóðlegu Ingmar Bergmans verðlaunin "Debut Award", sem var úthlutað í lokahófi laugardagsins.

Það gladdi mig að hollenska myndin Can Go Through Skin (Kan Door Huid Heen), hlaut þau verðlaun í ár, því sú mynd fylgir mér áfram marandi í meðvitundinni enda meiningin að draga áhorfandann inn í heim aðalersónunnar bæði þegar hann litast ofskynjunum og paranoju og þess á milli hvunndagsraunsæi. Í byrjun myndarinnar verður aðalpersónan fyrir nauðgun og eftir það leitar hún athvarfs og einangrunnar á eyðibýli sem hún tekur til við að gera upp að innan, og sjálfa sig um leið.

Ég átti ekki von á neinni afbragðs mynd, fór að sjá hana af rælni snemma á hátíðinni af því vinur minn Mats fór að sjá hana og af því það er gott pláss fyrir fæturna í Bío Caitol. Svo ég var steinhissa þegar upp var staðið hve einfaldur söguþráðurinn gat fléttað mig inn í raunveruleikabrengl sem reyndist sálfræðileg hugvekja á mörkum tryllis.

Esther Rots er leikstjóri og handritshöfundur myndarinnar Can Go Through Skin (2009) og raunar einnig próducent. Hún býr í Amsterdam, er menntuð í The Dutch Film Academy og er hefur áður gert þrjár stuttmyndir.

Kvikmyndahátíð verðlaunamyndir og Cracks

2010-02-08T15:49:00.012+01:00

Norrænu kvikmyndaverðlaunin

Í gær sunnudaginn 7. febrúar dreif ég mig á dönsku verðlaunamyndina R, eftir Tobias Lindholm og Michael Noer, sem dómnefndin úrskurðaði bestu norrænu myndina af átta tilnefndum. Áhorfendur völdu hinsvegar Engelen av Margareta Olin. Og debutverðlaunin "Startsladden" fékk My Sandström fyrir myndina Nudisten, bráðskemmtileg stuttmynd um vonsvikna og úrilla unga konu sem neitar að klæða sig, finnst hún ekki vera hún sjálf í fötum og aðrir reyna að sannfæra hana um að fólk sjái hana ekki sem persónu þegar hún gengur um nakin, sjái bara nektina ... hún einangrast og gengur um ekrurnar í gúmístígvélum einum saman.

Myndin hans Dags Kára, The Good Heart slapp þó ekki verðlaunalaus frá hátíðinni: því hún færði Rasmus Vidbæck verðlaunin Kodak nordic vision award fyrir bestu myndatökuna.

Danska myndin R er ekkert mjúkmeti. Lögmálin innan fangelsisveggjanna virðast óhagganleg og geta leitt hvern sem er í opinn dauðann, þegar "rétt breytni" er ekki til nema frá einum sjónarhóli. Það er ekkert sem fegrar myndina af fanglesisdvölinni í Horsens, ekkert fyrir augað nema þá tattóveringarnar á vöðvafjöllunum. Hins vegar fékk ég aldrei á tilfinninguna að það væri verið að skemmta mér með átökunum, allt var bláköld alvara og engin húmor sem mildaði áhrifin. En vildi myndin mér eitthvað eða var þetta bara öðruvísi hrollvekja?

"Mannfræðileg stúdía", stendur í kynningunni og "filmens hårda osentimentalitet närmar sig smärtgränsen och betonar rigiditeten i fängelsesystemet" sagði dómnefndin.

Höfundarnir Michael Noer (f. 1978) og Tobias Lindholm (f. 1977) eru báðir menntaðir í danska kvikmyndaskólanum og hafa áður vakið athygli fyrir heimildamyndir, en R er fyrsta leikna myndin í fullri lengd.

Cracks

Til að fá smá jafnvægi í kvöldið og kaldranaleg áhrifin eftir karlasamfélag fangelsisins, skellti ég mér á Cracks, mynd sem gerist á heimavistarskóla fyrir stúlkur á fjórða áratug síðustu aldar. Myndin er eftir hina bresku Jordan Scott, byggð á skáldsögu eftir Sheila Kohler sem kannar einangrað samfélag stúlknanna. Líkt og í R þegar ný manneskja bætist í hópinn, breytir hún dæminu með tilveru sinni og það á dramatískan hátt. Við fáum engan happy end eða feel good sögu. Hinsvegar er fullt af fegurð í Cracks; fjallafegurð og grænir skógar eru mun mildari fyrir augað og hugmyndaflugið en fangelsisveggirnir í R. Stöðuvatnið fær líka flott hlutverk hjá Frú Scott, en sögsviðið hafa handritshöfundar flutt frá Suður Afríku til Írlands.

Jordan Scott er fædd 1978, leikkona, ljósmyndari og kvikmyndagerðarkona. Hún hefur unnið við gerð auglýsingamynda og Cracks er fyrsta bíómyndin hennar, frumsýnd í september 2009 á Toronto Film Festival.

Valdís Óskarsdóttir á Kvikmyndahátíðinni

2010-02-06T05:13:00.005+01:00

Þegar mynd Valdísar Óskarsdóttir, Sveitabrúðkaup, hlaut tvenn verðlaun (!) í Riga í Lettlandi síðastliðið haust, sem besta norræna myndin - þ.e. ekki aðeins samkvæmt dómnefnd heldur hlaut hún einnig áhorfendaverðlaunin - þá komst Valdís ekki til að taka á móti verðlaununum.
Í gær, nærri hálfu ári síðar fann Sonora Broka, stjórnandi kvikmyndahátíðarinnar í Riga, loks Valdísi og gat afhennt verðlaunin. Það gerðist á Norræna kvikmyndamarkaðinum þar sem Íslendingar kynntu myndir sínar, m.a. Valdís ásamt Davíð Óskari Ólafssyni að kynna myndina Kóngavegur, sem verður frumsýnd á Íslandi um páskana.

Sonora Broka og Valdís Óskarsdóttir

Kvikmyndahátíð eða dans ?

2010-02-05T10:20:00.004+01:00

Tók fjögurra tíma tangórispu í gær, langþráðhreyfing, því mig verkjaði í líkamann af kyrrsetu í bíó. Það gerist eftir ákveðinn skammt eða ef ég sé lítið spennandi mynd ... Var að hugsa um að lokka Sally Potter með á milongu á Oceanen í gærkvöldi því ég sá á gestalista kvikmyndahátíðarinnar að hún á að hafa lent hér einmitt í gær. Tangóáhugafólk kannast væntanlega við myndina hennar Tango Lesson (frá 1997) þar sem hún lýsir eigin námi og dansar við Pablo Veron. Ekkitangóarar muna kanski betur eftir myndinni hennar sem hún gerði útfrá samnefndri bók eftir Virginia Woolf fyrir tuttu árum eða kannski OrlandoThe man who cried frá 2001.

En, nei ég lagði ekki í það, enda ekki að fara beint á milonguna sjálf (heldur í tíma) og svo áttaði ég mig á að stór hluti þeirra sem mæta byrjuðu ekki í tangó fyrr en á þessari öld og hafa kannski hvorki séð Sally Potters Tango Lesson, né Sauras Tango, sem kom á svipuðum tíma.

Hef þó verið nokkuð heppin með mitt myndaval á hátíðinni þegar á heildina er litið, séð mest Afrískar myndir, með smá viðkomu í Þýskalandi, Íslandi, Svíþjóð og USA. Meira um það síðar ...

Sá nýjustu myndina hennar Frú Potter í gær Rage, fer og hlusta á hana í dag á "masterclass".

Og svo kemur Valdís líka í dag, Valdís Óskars!!

Kvikmyndahátíð V. Günter Wallraff og Dagur Kári

2010-02-03T10:52:00.008+01:00

Svartur með hléum

Gærdaginn byrjaði ég í tjaldi með Günter Wallraff.
Hann hélt þar (í samkomutjaldi kvikmyndahátíðarinnar) "masterclass" og var spurður um hvernig honum líði þegar "Wallraffar" þ.e.a. segja notar þá rannsóknaraðferð sem hann er löngu þekktur fyrir: dulbýr sig til að reyna á eigin skinni hvernig viðmót hann fær, að þessu sinni sem flóttamaður frá Sómalíu. Günter sem er rithöfundur og blaðamaður (kallar sig helst "reporter") og lætur sér stundum nægja að breyta um nafn titil, varð kannski hvað frægastur þegar hann gerðist tyrkneskur gestaverkamaður, til að skrifa um hvernig tyrkneskt vinnuafl var meðhöndlað í Þýskalandi.

Myndin Black on White er heimild um hvernig hann enn á ný kannar kynþáttafordóma í Þýskalandi. Falinn myndavél festir augnablikin og þar er Walraff afrískur í útliti, svartsminkaður og með sannfærandi hárkollu.

Í rúmt ár stóðu tökur yfir og Wallraff var svartur með hléum. En hann sagðist ekki hafa farið svo glatt útúr hlutverkinu í þessum hléum, það viðmót sem hann varð fyrir sem svartur gat hann ekki þvegið af sér, tók t.d. á sig sveig til að forðast óþægileg atvik á götum úti, atvik sem hann gat séð fyrir útfrá sjónarhóli svarta mannsins. Hann flúði sumsé yfir á hinn kantinn áður en hann vissi af, þótt hvítur væri.

Etv. mætti halda að kynþáttafordómar og andúð á aðkomufólki væru ekki stórt vandamál meðal "upplýstra" evrópubúa í dag, en Günter Wallraff fullyrðir að þótt þeir hafi minnkað mikið á seinustu 20 árum þá sé slíkt hugarfar einkennanndi fyrir um þriðjung þýsku þjóðarinnar. Í Vesturþýskalandi einkum hjá eldra fólki og meira eða minna dulið.
Kveikjan að Black on White var flóttamaður sem hann kynnist persónulega og skaut skjólshúsi yfir, ásamt vitundinni um innflytjendur frá Afríku sem ekki voguðu sér að segja frá þegar þeim þótti trampað á sér. Fólk sem hann hefur kynnst gegnum fjölmiðlaheiminn.
Eftir að hafa kvikmyndað atvik þar sem hann kom upp um fordóma fólks, bað hann um leyfi til að nota og sýna það heiminum og fólk skrifaði undir.
- það er svo auðvelt með nútíma tækni að misnota möguleika og mikilvægt að bera virðingu fyrir rétti fólks, sagði herra Wallraff m.a. í rúmlega klukkutíma löngu spjalli.

Günter Wallraff er umdeildur fyrir aðferðir sínar, hefur til dæmis verið gagnrýndur fyrir huglægni (subjetivitet).
- Að sjálfsögðu vinn ég á huglægan hátt, svarar meistarinn fullyrðir að sé einhver að trúa því að hlutleysi sé hægt, þá sé það alger blekking.

Það er venja að spurja höfunda hvað sé næst, hvað þeir séu að vinna að, en af kurteysis spyr maður ekki Günter Walraff hvaða þema hann ætli að walraffa næst.

Dagur Kári á Drekanum

Er það hér sem verið er að sýna myndina mína, spurði Dagur Kári og lét fara lítið fyrir sér bak við biðröðina í kvikmyndahúsinu Drekanum, en þar er aðeins einn stór sýningarsalur. Á hádegi á þriðjudegi var myndin hans sýnd í annað sinn á Gautaborgarhátíðinni.

Það er hjónaband húmors og ljóðrænu, hins kómíska og tragedíunnar sem er mér hugleikið, segir Dagur Kári þegar hann svarar spurningum að lokinni sýningu. Hann er ekki aðeins leikstjóri myndarinnar The Good Heart heldur einnig höfundur handrits.
- Ég vinn ekki þannig að ég spinni söguþráð frá upphafi, heldur byrja ég með lítil atriði, safna atvikum víðsvegar að sem ég síðan púsla saman ...
Hvers vegna velurðu New York sem sögusvið?
- Sagan gerist í stórborg, það eru ýmis atriði í myndinni sem hefðu ekki orðið sannfærandi í Reykjavík. Ég skrifaði handritið á ensku frá upphafi og ég valdi borg sem ég þekki. Þótt ég hafi aldrei búið í New York þá hef ég oft komið þangað. Það var mikilvægt að velja stórborg sem ég er í tilfinningatengslum við og ég ber tilfinningar til New York fram yfir aðrar bandarískar borgir. Hvað varð um April, aðal kvenpersónuna í myndinni?
- April var miklu fyrirferðameira hlutverk í handritinu. Þar endaði myndin á að hún tók yfir barinn. En við urðum að velja, klippa þriggja tíma mynd oní 95 mínútur.
Tónlistin með Slow Blow er stórkostleg. Og þú gerir hana sjálfur?
- Já, það er nú eitt af því besta við að gera kvikmyndir, þegar ég sest niður í ró og næði og leyfi tónlistinni að spretta fram, ég nýt þess í ríkum mæli.
Ætlarðu ekki að gera fleiri myndir með Ísland sem sögusvið?
- Jú næstu mynd ætla ég að taka upp á Íslandi. Nú er ég búin að gera myndir á þrem ólíkum tungumálum, Nói Albinói á íslensku, Voksne mennsker á dönsku og The Good Heart á ensku svo það er komið að mynd á íslensku.

Fram að þessu hefur The Good Heart verið sýnd á ýmsum kvikmyndahátíðum en í mars verður hún sýnd í kvikmyndahúsum víða um heim og þá einnig frumsýnd á Íslandi.

Næsta sýning (á Gautaborgarhátíðinni) á föstudaginn 5. febrúar kl. 17:30 á Bergakungen 2.

kvikmyndahátíð IV & Kambódía rauðu khmeranna

2010-02-01T23:35:00.007+01:00

Að horfast í augu við þjóðarmorð

Í gær varð ég vitni að heimsfrumsýningu myndarinnar Facing Genocide - Kheiu Samphan and Pol Pot. Heimildarmynd eftir Svíana David Aronowitsch og Staffan Lindberg, um nánasta samstarfsmann Pol Pots og andlit Rauðu Khmeranna út á við. Ekki fyrr en árið 2007 var Kheiu Samphan ákærður fyrir þjóðarmorð á árunum 1975 - 1979, þá 77 ára gamall. Til liðs við sig fékk hann franskan lögfræðing og félaga frá námsárunum í París, náunga sem stundum er nefndur lögmaður djöfulsins eftir að hafa varið þekkta stríðsglæpamenn, svo sem Saddam Hussein. Og sá kann að búa til seinagang! (T.d. með því að heimta þýðingu á skjölum sem ekki liggur í augum uppi að þurfi o.s.frv.)

Við ákváðum að ná sambandi við Kheieu Samphan áður en það var um seinan, meðan hann enn var frjáls ferða sinna, sagði David Aronowitsch, sem mætti á frumsýninguna á Gautaborgarhátíðinni ásamt samstarfsfólki (nema Staffan sem var í loftinu og náði ekki að lenda meðan á sýningu stóð), og sagði að þau hefðu lokið við myndina svo seint sem á miðvikudaginn var. Hann sagðist hafa furðað sig á hvernig K S gat skipt um hlutverk, hoppað milli hins sjarmerandi gestgjafa, vingjarnlega föðurs og afa og vísindamannsins sem skoðar sjálfan sig í sögulegu samhengi, hlutlægt o.s.frv. Hvernig gat þessi maður haft þvílíkt þjóðarmorð á samviskunni og því er mannvonska svona lítið auðsæ? var ransóknarefnið frá upphafi. Myndin fylgir K S og gefur honum orðið mikið af tímanum, þó ekki án gagnrýnna athugasemda, sögulegra myndbrota. Raddir vitna sem lifðu af árin ömurlegu þegar fimmta hver manneskja í Kambódíu dó, úr þrældómi, hungri, tortúr eða skipulögðum aftökum, koma líka fram.

Sterka rödd í myndinni á lögfræðingur, kona um fertugt sem var barn að aldri þegar hún horfði á eftir móður sinni í dauðann í einu af mörgum fangelsum rauðu khmeranna. Ung komst hún af sem flóttamaður til USA og fékk þar menntun sína og er í dag meðal þeirra sem ekki líða þöggun þjóðarmorðsins. En ein skýring þess hve mjög það hefur dregist á langinn að stefna hinum seku, kann að vera að hefnd á ekki heimaí buddhatrú . Eitt af sterkastu augnablikum myndarinnar er þegar þessi lögfræðingur mætir á fund eiginkonu K S og dóttur. Frúin hefur fallist á þá ósk, en virðist ekki hafa átt von á að vera álitin ábyrg né álíta að hún þurfi að biðjast afsökunar á neinu. Óneitanlega mjög merkileg heimildarmynd, sem segir óhugnanlega og flókna sögu, og trúlega alveg fyrir utan og ofan skyldunám í vestrænum skólum.

Kvikmyndahátíð II Fókus Afríka - Gleymdu Afríku

2010-02-01T18:56:00.004+01:00

Fókus Afríka - Hvert ætlarðu með mig?

Hagabíóið átti heiðurinn af að sýna fyrstu mynd hátíðarinnar frá Afríku á föstudagskvöldið og sama kvöld tvöfalda röð (=í tveim sölum samtímis) af styttri myndum frá Afríku ... og öll sæti uppseld.

Where are you taking me? nefndist fyrsta myndin og tilheyrði deildinni Fókus Afríka. Það reyndist litrík heimildarhugvekja frá Uganda. Hvert ætlarðu með mig? "Til New York" var svarið mjög snemma í myndinni. Höfundur myndarinnar, kvikmyndagerðarkonan Kimi Takesue ferðast á götum Kampala og í strjálbýli Hope North, myndar vegfarendur, veislur og vinnustaði, hárgreiðslulist, brúðkaup og heimsækir skóla fyrrverandi barnahermanna sem lifðu af borgarastyrjöld; sýnir okkur inn í persónuleg rými sem og almenn; kannar víxlverkun þess að sjá og að sjást.
Áhorfendur og þau sem horft er á, hvernig er margslungna sambandið þar á milli? eða réttara sagt hugmyndin um slíkt samband. Barnahópur fékk að leika sér fyrir framan myndavélaraugað og segja sitt til ímyndaðra áhorfenda í lok myndarinnar, eftir að ein aðal söguhetjan spyr: Hvers vegna ertu að þessu, hvers vegna ætlarðu að taka mig með til New York, söguna mína?

Eina beina svarið sem við fáum er kveðja barnanna og bergmálið í eigin brjósti.

"Gleymdu Afríku"

Hvað þá gleyma? hvernig ber að skilja þennan samnefnara, er þetta einhver ögrun? Ég sný mér að sessunauti í næstminnsta salnum í Hagabíóinu og hann kemur óðar með skýringu: Gleymdu öllum þínum gömlu hugmyndum um Afríku.

"Allar fréttir frá Afríku eru vondar fréttir ... " hljómar kynning hátíðanefndarinnar um þessa Afrísku deild; sessunauturinn hefur fattað þetta hárrétt.

Ég var ljónheppin, auðnaðist að sjá þrjár hálftíma myndir frá Suður Afríku. Tvær þeirra voru eftir kvikmyndagerðarkonuna Chui Mui Tan (fædd í littlu fiskimannaþorpi í Malaysíu, og menntuð í fjölmiðlaháskóla í Malaysíu): No Woman Born og Sarah and Omelga. Sú síðari er heimildarmynd byggð á viðtölum við tvær kvikmydagerðarkonur í Suður Afríku og spurningunni hvernig gera hvítir og svartir allt útaf fyrir sig? Sarah er hvít, Omelga svört.
Önnur söguhetjan Omelga Mthiyane var á staðnum í eigin persónu, enda átti hún þriðju myndina á þessari sýningu Thank You Mama, sem segir sögu ungrar ekkju og 10 barna móður.

Í viðtalsmyndinni nefndi Omelga meðal annars hve undarlegt það hefði verið þegar hún gek í skóla að fá ekki að læra neitt um sögu Afríku, sögukennslan fjallaði fyrst og fremst um Evrópu, við áttum að kunna eitt og annað um til dæmis Þýskaland en um löndin í Afríku var allt á huldu. Aðspurð taldi Omelga þetta hafa breyst og svarið við hver væri hennar aðal uppspretta við eigin kvikmyndagerð var Afríka, löndin með eigin sögum, persónulegar sögur.

33.Kvikmyndahátíð Gautaborgar I

2010-01-29T23:55:00.016+01:00

Hátíð í hálku

Í blossandi fögru föstudagsveðri byrjaði Kvikmyndahátíð Gautaborgar nr.33 í dag. Snjóhvít jörð, bláhvítur himinn og sólin breiddi úr sér í roða sem sást ...

Þetta verður hál hátíð, hugsaði ég og rann í rykkjóttri fótskriðu í átt frá Drekanum, hátíðarbíóinu næst ánni. Það var síðdegis, meðan Drekinn var í óða önn að klæðast rauðu, all hlaðið dúkað rauðum mottum með rauðri kaðlagirðingu utanum.
Vonlaust að skáskjótast milli hálkublettanna, þeir eru allstaðar, en þó heppnaðist mér að komast milli staða, enda þegar búið að gera blaðamat úr hálkufórnarlambi, gamall maður með blátt andlit sást á forsíðu GautaborgarPóstsins í dag.

Á Riverton var fullt af þekktum andlitum í biðröð að ná í passana sína; Roy Andersson mættur til að halda vígsluræðu. Og íslendingar á leiðinni, veistu að Ásdís Thoroddsen kemur og ... og, segir mér Líf Úlfsdóttir, starfskona hátíðarinnar sem talar tandurhreina íslensku þótt hún hafi átt heima í Svíþjóð allt sitt líf.

Norræna kvikmyndakeppnin

Hátíðin var formlega sett á Drekanum kl. 17:30 og opnunarmyndin aldrei slíku vant gerð af heimamönnum hér í Gautlöndum vesturstrandarinnar: The Extraordinary life of José Conzalez, eftir Fredrik Egerstrand frá Allingssås og Mikel Cee Karlsson frá Varberg. Glæný heimildarmynd (Plattform Produktion 2010) sem fylgir tónlistarmanni eftir í 3 ár, José Conzalez, sem yfirgaf doktorsnám í raunvísindum til að helga sig tónlistarferli og heimsferðalögum. Myndin er ein af átta sem taka þátt í Norrænu kvikmyndakeppninni (100 þús. sænskar). Íranskfæddi Babak Najafi með myndina Sebbe, keppir einnig fyrir hönd Svíþjóðar; Michael Noer og Tobias Lindholm koma frá Danmörku með myndina R, og þaðan kemur einnig Nicolo Donato með Brotherhood (Broderskab), um ástir tveggja nýnasista; Zaida Bergroth frá Finnlandi með Last Cowboy Standing (Skavabölen pojat) um bræður sem gleyma sér í cowboyleikjum; Sara Johnsen kemur frá Noregi með Upperdog, um hálfsystkin sem voru ættleitt til Noregs, og önnur norsk mynd tekur þátt: The Angel eftir Margreth Olin, sem fjallar um konur, um að erfa tráma móður sinnar og bera það með sér. Frá Íslandi kemur svo Dagur Kári Pétursson (fæddur í Frakklandi!), með myndina The Good Heart, (íslensk dönsk þýsk framleiðsla) mynd um hin heimilislausa Lucas. Það mun vera fyrsta enskumælandi myndin eftir Dag Kára, og verður fróðlegt að fylgjast með úrslitum dómnefndar á laugardaginn eftir viku, því hingað til hefur Dagur Kári unnið þessa keppni þegar hann hefur tekið þátt, allt frá því hann kom í lopapeisunni sinni og tók á móti röð af verðlaunum fyrir Nóa Albínóa.

Íslenskar myndir og ný keppni

Aðrar myndir íslenskra kvikmyndagerðarmanna sem sýndar eru á hátíðinni eru Draumalandið /Dreamland, eftir Andra Snæ Magnason og Þorfinn Guðnason; Sólskinsdrengurinn/A Mother´s courage: Talking Back To Autism, heimildarmynd Friðrik Þórs Friðrikssonar og stuttmyndin Álagablettur/In the Crack of the Land eftirUnu Lorenzen, sem sýndar eru í deildinni Nordic Light. Auk þess keppir mynd Óskars Jónassonar Reykjavík - Rotterdam um ný norræn verðlaun - ásamt fjórum öðrum norrænum tónlistarmyndum - þ.e. Norrænu kvikmyndatónlistarverðlaunin. Mynd Óskars fer víða þessar vikurnar, um Bandaríkin og á Rotterdamhátíðina, eins og sjá má á heima síðu Kvikmyndamiðstöðvarinnar.

Auk þess notfæra íslendingar sér markaðsdeildina Nordic Film Market, til að kynna verk sín fyrir annað fólk í kvikmyndabransanum, framleiðendum og hátíðastjórum, dagana 4 - 7 febrúar. Á föstudaginn kemur er Valdís Óskarsdóttir meðal þeirra sem sýna Work in Progress ásamt Olafi De Fleur og laugardaginn 6. febrúar munu Ragnar Bragason og Hilmar Oddsson kynna myndir sínar á markaðinum.

(Sjá islandsblogg HÈR)

Í sextán sölum

Í 16 bíósölum fer hátíðin fram samtímis, í tíu daga eða frá 29.janúar til mánudagsins 8. febrúar, enda nokkur hundruð myndir (147) af ýmsum gerðum og stærðum sem þarf að sýna og það helst þrisvar hverja mynd.

Auk nefndra deilda er Afríka í fókus, ásamt myndröð undir samnefnaranum Forget Africa.

Beyond Bollywood er deildin með 6 indverskum myndum.

Heimildamyndir eru meira en 30 talsins og Gunter Wallraf walraffar í einni þeirra og mætir á hátíðina í eigin persónu.
Another View, er deild með 7 "öðruvísi" myndrænu og þar er Sally Potter stjarnan sem sækir Gautaborg heim, fræg fyrir Orlando og nú með Rage, um morðingja í tískusýningunni ... on the catwalk.

LGBT (HTB) er deildin með myndum sem vinna gegn hetronormatívum hefðum; First Cut er all stor deild með frumraunum kvikmyndagerðafólks víðsvegar að, að ógleymdum deildum meistara og stórmynda o.fl. o.fl.

Svo eru sænskar myndir af ýmsum gerðum sýndar í stórum stíl að vanda.

Frú Liljurót upptekin

Hér áður fyrr var hefð að menntamálaráðherra mætti á fyrsta degi og héldi vígsluræðu, en eftir að frú Liljurót tók við embættinu hefur það breyst. Hún er upptekin við annað ár eftir ár eða bara í fríi í útlöndum og vill sem minnst tjá sig um kvikmyndir.

Svo leikstjórinn Roy Andersson, heiðursforseti hátíðarinnar setti hátíðina, og listræni stjórnandinn Marit Kapla kynnti aðaþemahátíðarinnar "Sharing" í ræðu sem hún deildi með einni af sínum nánustu samstarfsmanneskjum.

Og í samræmi við þemað hef ég hugsað mér að reyna að deila með mér a.m.k. hér á bláa blogginu, af því helsta sem ég verð vitni að á hátíðinni.

2010-01-19T10:51:00.007+01:00

Aftur í Gautaborg eftir ljúfa daga í Kaupmannahöfn. Fór þangað miðvikudaginn 13. janúar og kom tilbaka um helgina. Kom mátulega til að fara á nýopnaða milongu, Milonguita á Frederiksbergs Allé, með oppnunarsjermoníu og tveim gítarleikurum á miðvikudagskvöldið. Fann svo nýja frændann minn mánuðargamlan Aldísar- og Sigurjónsson í hádegissól fimmtudagsins sem lauk með fínindis boði hjá Helgu Hjörvar á Vesterbrogade.

Frá Badgad til Verdens Mindste Teater

Bjó hjá Marianne Larsen sem í desember kvaðst vera á leið til Túnis. En þangað lá víst aldrei leiðin, heldur til Írak. Níu manna leiðangur, dönsk skáld og tvær söngkonur í boði menntamálaráðuneytisins í Bagdad. Tveggja vikna ferð, með uppákomum í Bagdad og líka hjá kúrdum. Þegar hrottahljóð frá einni verstu sjálfsmorðssprengju ársins barst til þeirra þar sem þau stóðu fyrir utan hótelið, þá kom loks sú skýring að þetta væri líklega æfing. Fyrst daginn eftir fengu þau fréttirnar, minnst 100 manns látnir og um 800 særðir. Þau voru einu gestirnir á 18 hæða hóteli í Bagdad. Í Information birtist síðan fróðleg ferðasaga í fjórum þáttum eftir Kristen Bjørnkjær.

1Kalashnikov-geværer vogtede danske kunstnere

2 De magiske johannesbrød

3. Så tog vi til Babylon

4. Han takkede for tårerne

Föstudaginn 15.jan komst ég í Verdens Mindste Teater í Kongens have í fyrsta sinn. Leikhús með sæti fyrir fimmtán áhorfendur. Það var Marianne sem dreif mig í leikhús aldrei slíku vant, því verkið var byggt á ljóðum hennar og hét í höfuðið á ljóðabókinni Chance for at danse.
Það var Ulla Koppel sem stóð fyrir ljóðavali og leikstjórn. Á sviðinu ballerínan og leikkonan Maria Savery og Fiðluleikarinn Tanja Birkelund Savarey. Í þessum þrönga ramma sem veggirnir mynduðu reyndist agaåur tåspidsballet óstjórnlega viðeigandi og alveg spes heillandi að upplifa klassiskt skólaðan balletdansara fara með texta. Ljóð Mariönnu eru ekki endilega heimsins leikrænustu, en þessi dansandi María náði að gefa þeim það rými sem þau þurftu, í samleik við fiðluna. Magnaðar 45 mínútur í Heimsins minnsta leikhúsi.

sýningar 6. til 26.jan 2010 sjá HÉR

Frá Piso Nuevo til Alejandro Ziegler Cuarteto

Loksins lét ég verða af því að heimsækja milonguna Piso Nuevo sem er haldin annað hvert föstudagskvöld á Vesterbrogade. Æskilegt að mæta í góðu formi á staðinn þann! Mikið fjör og mörg löng spor : ).

Morgunnkaffi á mánudegi með eiginmanni nr. eitt nýkomnum frá Madrid. Svo lestin til baka og leshringsfundur á sunnudegi.

Í gærkvöldi hélt tangósalíbunan áfram, því hingað til Gautaborgar komu góðir gestir: Alejandro Ziegler Cuarteto frá Buenos Aires á ferð sinni um Svíþjóð Evrópu. Mánudagsmilonga með livemusik á Oceanen sumsé.

Húnversk gáta:

2010-01-09T21:19:00.003+01:00

Mamma saumaði á okkur rokkbuxur úr svörtu kakíi, með hvítum tvöföldum saumum, krossinn yfir rassvasann á sínum stað og væru þær ekki akkúrat eins og út úr búð þá klagaði ég.

Í útvarpinu var Elvis af og til og á einn bæinn kom vetrarmaður sem rokkaði. En hvaðan komu myndirnar? Þessar fínu glansmyndir á stærð við eldspítnastokk, innrammaðar með hvítri rönd. Leikaramyndir og Elvismyndir, hvernig komust þær til okkar í sveitina, í hveitipokunum kannski? man einhver það???

Hann á afmæli í dag.

sagan um saab

2010-01-09T04:26:00.004+01:00

Einu sinni var sænskt bílafyrirtæki sem hét Saab og framleiddi allskonar bíla sem áttu það sameiginlegt að heita Saab og líka eitthvað af flugvélum til að fara í stríð. Þær hétu ýmist Saab 39 Gripen sem þýðir dreki eða JAS sem þýðir veiði árásar og leitunar eða njósna vél.

Í tíu ár átti ég vænglausan lúxus Saab 99 frá 1978 með rammagnsspeglum og öllu og keyrði hann eiginlega upp til agna. Króatinn sem var vanur að logsjóða hann fyrir skoðun neitaði að sjóða meira. Hann varð að varahlutum vorið 2006.

Svo varð Saab amerískt fyrirtæki og nú er bæði verið að selja það og leggja niður. Þannig hljóma fréttirnar.

Frost og fegurð

2010-01-08T17:50:00.007+01:00

Frost og fegurð, bara frost og fegurð. Minnst 10 til 15 stiga frost í Gautlöndum allan sólarhringinn - 30 i Härjedalen - og snjórinn bætti við sig um þrettándann.

Er að spá í að Lindy hoppa í ár. Ekki vestur yfir Atlandshafið í Obamaheimsókn heldur hér á staðnum. Loksins búin að fatta að Svíar eiga heiðurinn að endurnýjun dansins í Evrópu síðan uppúr 1980 og eiga fullt af skemmtilegum dönsurum. Stefna svo hoppurum heimsins saman á hverju sumri með mánuðar stanslausri lindyhopphátíð í júlí hvert sumar í Herräng. Og á Íslandi er fólk líka komið í hoppham, það frétti ég raunar í tangópartíi í Uppsala fyrir jól af indverskum íslandsfara ... sjá: http://www.lindyravers.com/

Fór í minn fyrsta tíma í Balboa í vikunni. Dropp in. Furðulegur dans. Getur verið magnaður þegar fólk eins og líður yfir gólfið, og líka undur hallærislegur að horfa á. Sé að dansinn hefur breyst á síðustu þrem árum frá því ég horfði fyrst á hann á netinu ... nú er farið að opna og hoppa útum allt líka í Balboa!!

Kannski ekki minn dans þrátt fyrir allt. Frekar Buggie Wuggie, það passar við Elvisrokkið og minnir á Húnverska tjúttið í den.

Eftir að forseti Íslands ORG beitti neitunarvaldi sínu í vikunni, hafnaði því að skrifa undir Icsave 2 samninginn - enda hefði hann annars trúlega neyðst til að segja af sér - les ég helst skemmtisögur af músagangi á Álftanesi ...

Ég hef allt

2010-01-04T04:45:00.004+01:00

Ég lifi í lúxus. Borða Litchie og aðra exótíska ávexti bæði Rambutan
og Mangostan. Fæst í Ica Maxi núna. Ótrúlegt. Horfi á snóinn þekja bílana í götunni
líka veginn húsin og klettahlíðina að hluta.

Ég hef allt. Læk til að hlusta á tifa milli frostklæddra bakka,
fætur til að færa sjálfa mig til og frá, stækkunargler til að komast inní Bænahús Ellu Stínu
og sjónvarp sem virkar enn tuttugu árum eftir að ég keypti það notað.
Hef meira að segja pínulittla myndavél sem getur búið til pínulittla vídíómynd.
Svo littla að hún vill ekki kópíerast hér.

Ég hef allt.
Því þegar ég fór að kaupa í matinn læddust The Essential Elvis
og The Essential Janis Joplin oní innkaupakörfuna. Þau fylgdu mér heim, settust á CDspilarann - því eigi maður allt þá á maður CDspilara - og við rokkum allan sólarhringinn einsog Birgir vetrarmaður og Inga eða Gyða væru mætt í tjútti frá nítjánhundruð fimmtíu og sjö. Jailhouse Rock. Don´t be Cruel, Hard Headed Woman, All Shook Up, Hound Dog ...

Svo er ég líka með Savannatríóið, 70 lög til að muna með.

Hef allt.

árið sem leið - fjórði hluti - nóvember 09

2010-01-03T19:59:00.018+01:00

Nýir staðir í Nóvember

Um mánuðarmótin október - nóvember dreif ég mig til Stockhólms, ekki síst til að sjá Flicka i gul regnjacka sem Jon Fosse skrifaði fyrir Dramaten og Stina Ekblad fór með eitt af hlutverkunum sex. Ljóðrænt verk um að vera hér. Lengi. Um að biðja einhvern að koma. Um að fara héðan.

Þá bjó ég hjá doktor Friðrik á Frejgötu sem eldaði pumpusúpu og slóg upp veislu áður en við skelltum okkur á maraþonmilongu á Skeppsholmen. Daginn eftir var ég logandi hrædd um að sofna á sunnudagssýningu á Dramaten, en ég sofnaði ekki. Sýningunni tókst að magna upp hinn absúrd einfalda Fossetexta í sínum tilvistarlegu spurningum sem vel hefðu getað dottið dauðar um sig sjálfar, en sem allir leikararnir kunnu að gefa dýpt. Hvert augnablik varð spennandi och þéttriðað í einfaldleika sínum og hélt mér vakandi. Á eftir settumst við Stina á veitingahúsið bakvið og ég pantaði veitingahússpumpusúpu sem tapaði í gæðakeppni við súpuna hans Friðriks. Enn einn merkisstaður sem ég heimsótti í fyrsta sinn í ár var Uppsala. Þangað dreif ég mig með lest i kalsanum mánudaginn 2. nóvember eftir miklar vangaveltur fyrir framan miðasjálfsala. Kom í björtu og gekk rakleitt uppað rósrauðu Slottinu og síðan að bókasafninu fræga Carolina Rediviva með Silfurbiblíu frá sjöttu öld og uppsala-eddu (með Snorra Eddu)ásamt öðrum handritagersemum. Skoðaði hina merku Dómkirkju og náði að líta við á tónleikum í hátíðasal háskólans rétt fyrir lokun. Leitaði svo uppi mánudagstangóinn á Grand hjá Cambalache, elsta tangófélagi landsins, 20 ára í vor sem leið. Aðlaðandi og krúttlegur bær með aðalatriðin nálægt hvort öðru þann daginn. Og kvöldið reyndist mér eitt af ársins bestu danskvöldum. Dr. félagi Friðrik kom á rauða sportbílnum sínum og dansaði, síðan var bara að setjast uppí og líða aftur til höfðuborgarinnar sem farþegi í dansvímu. Hinsvegar láðist mér að kynna bókina mína sem skyldi og ég lofaði mér endurkomu á staðinn. Þriðjudaginn 3 nóvember dreif Stina mig svo með sér út á Valdemarsudde, á Djurgården sem ég hafði aldrei heimsótt í björtu og ekki fattað að væri eyja. Land og Folk hét finsk myndlistasýning sem við einbeittum okkur að obban úr síðdeginu, fórum síðan hratt í gegnum sali með sýningu á skrugguflottum verkum eftir Carl Wilhemsson sem lýsir oft vesturströnd Svíþjóðar í sínum myndum. Við gengum um í föllnu laufskrúði og úr varð fallegur haustdagur. Hjá Stina endaði dagurinn með tvennum tónleikum þar sem hún flutti texta, en hjá mér uppí sóffa á Söder hjá Mats sem eldaði ljúffengan lax í kókosmjólk með karrí og koriander.

Gaman í Gautaborg

I Gautaborg var hin svonefnda Planetafestival í fullum gangi (4-8 nóv) þegar ég kom til baka, hátíð með worldmusik og worlddans, fullt af sýningum þar sem verið er að búa til sviðslist og listdans úr ýmiskonar menningararfi, dönsum sem venjulegt fólk hefur haldið lifandi ... allt frá Hallingedans til indísk bharat natyam og argentínsks tangó. Gæti minnt á Þjóðlagahátíð Siglufjarðar með fjölbreyttni og workshops í öllu hugsanlegu og óhugsanlegu. Laugardaginn 7. nóv sá ég síðdegissýningu samansetta úr ýmsum styttri dansatriðum, þar á meðal nútímadansspuna byggðan á tangó tveggja meðlima í Pares Sueltos Dance Company í Buenos Aires, Karina Colmeiro og Raul Masciocchi. Þau voru góð. Mjög góð. Hafði séð þau dansa tiltölulega venjulegan sýningardans á dansgólfi, fyrir tangódansara kvöldið áður og þar naut Raul sín hvað best. Þegar á sviðið var komið brá svo við að Karina gaf hverju augnabliki merkingu frá fyrstu stundu og eins og lengdist um helming í öllum sínum línum. Magnaður dans líka i samspilinu.

Í október og nóvember spunnust deilur á Tangoportalen um tangó sem sviðsdans og sýningardans o.s.frv. útaf sýningunni aRealedades í Stockhólmi og þá gat ég ekki orða bundist og áður en yfir lauk kom Paras Sueltos líka til umræðu. Um þetta skapaðis þráður (á sænsku) sem má skoða HÉR

Mánudaginn 9 nóvember rættist draumur minn um að troða upp með Livet Nord sem undirleikara. Hún er frábær fiðluleikari, heitir þessu stórkostlega einfalda nafni Lífið Norður og leikur meðal annars með The New Tangoorquesta, Gautaborgarhljómsveit sem leikur konsertmúsik. Café Chao á Oceanen við Stigbergstorgið var staðurinn og tilefnið "äntligen måndag". Hin syngjandi Anna Heikkinen kynnti okkur Lífið og mig klukkan fimm til þess síðan að troða upp klukkan sjö ásamt gítaristanum Emil Pernblad. Ekki lengi gert að búa til skemmtilega fléttu með tónlist ljóðum og söng og það sem meira var, okkur tókst býsna vel að standa við ákvarðanirnar þegar á sviðið var komið.

Mynd: Livet, Kristín og Per á Café Chao

Ný tegund af verkefni sem mér var falið þessa önn, var að vera tangómodel fyrir listafólk, ásamt tangóvininum meistara Mikael. Snérumst smá og frusum helst í þrjár mínútur í hverri stöðu. Í þrjár klukkustundir, og árangurinn jafn ólíkur og listafólkið.

Allt annað líf

Laugardaginn 14. nóvember var svo komið að því sem ég hafði eytt dágóðum tíma í að undirbúa, bæði beint og óbeint, myndasýningu og frásögn um Kambódíuævintýrið fyrir íslenska söfnuðinn í safnaðarheimilinu í Frölunda. Fræðslustund undir titlinum var Allt annað líf, og ég komst ekki mikið meira en hálfa leið gegnum efnið og myndirnar (enda komin með 100 í seríuna mína í stað 30 sem mér skilst að alvöru fyrirlesurum þykir passlegt á einum tíma). Ég blaðraði og bar saman líkt og ólíkt með íslendingum og kambódíufólki, fjallajeppum og draugum, sýndi myndir frá konunglegum listdansi og börnum ruslahauganna. Svo var tíminn úti og stungið upp á framhaldi "næsta ár". Þetta var skemmtileg reynsla, því ég hef ekki áður reynt að segja myndasögu fyrir nema einn eða tvo í senn, en þarna voru frábærir hlustendur svo ég naut þess að segja frá og semsagt ekki alveg óundirbúin, hef haldið áfram að lesa um Kambódíu og eftir kambódíska höfunda m.a. bækurnar tvær sem Loun Ung hefur skrifað (sú fyrri er til á íslensku: Ógnir minninganna) og myndlistamaðurinn Vann Nath um napra reynslu á árum rauðu khmeranna 1975 tl 1979.

*
Þann 16. nóvember á degi íslenskrar tungu kom tónskáld ofan af Íslandi mér á óvart með hádegisverðarboði í Gautaborg, og það í annað sinn á árinu. Þá er ónefnd ein mikilvæg heimsókn haustsins, þegar hinn dansandi Ralph kom fljúgandi frá Munchen; kom dansaði og flaug burt á sunnudagsmorgni meðan haustsólin glampaði.

Föstudaginn 20 nóvember tók ég þátt í Författardagen á Borgarbókasafni Gautaborgar, heill dagur fyrir kennara og bókasafnsfólk þar sem við vorum minnst 12 höfundar með nýútkomnar bækur að kynna sig og lesa upp. Heilmillill heiður að því og gaman að hitta höfunda sem ég hef ekki kynnst áður, til dæmir Katja Timgren frá Västerbotten, höfundur bókarinnar Ingenting har hänt; Tomas Andersson fornleifafræðing, blaðamann og rithöfund sem skrifar ferðasögur, líka sem smásögur (Horisonter 1996) og sem dansaði á Lázár dansskola í Gautaborg sem unglingur, æfði og keppti með Cecili Lázár (!) og var einn aðalstofnandi Krokstrandsfestivalen !!! Líka ljúft að borða hátdegismat á spurningarmerkinu (Frðgotecknet) með skáldinu Kennet Klemets og "folkbildaren" og rithöfundinum Stewe Claeson (f. 1942) sem kenndi lengi við Norræna Lýðháskólan í Kungelv og stofnaði síðan rithöfundalínuna við Gautaborgarháskóla, Litterär gestaltning.

árið sem leið - þriðji hluti - dans- og leiklistarhaust i Gbg

2010-01-03T19:57:00.007+01:00

Listdans og leikhúsferðir haustsins

Óperan byrjaði leikárið með stórmerkilegri uppákomu, Dansgala 29 og 30 ágúst. Nýjung í Gautaborg sem balletstjórinn Johannes Öhman tóku uppá núna eftir tvö ár í stöðunni.

Þar var voru á sviðinu allt frá nemendum við Svenska Balettskolan í Gautaborg, konunglegum hirðdönsurum höfuðborgarinnar (Jan-Erik Wikström og Marie Lindqvist) og brotum frá heimsins besta núlifandi listdansi ... til Street, Hipp hopp og House.

Þegar David Hallberg og Gillian Murphy frá American Ballet Theatre léku sér að þriðja þætti Svanavatnsins, pas de deux, átti ég fullt í fangi með að trúa eigin augum. Hæfni þeirra einsog skákaði öllum náttúrulögmálum, hóf sig yfir þau. Michail Barysjnikov var listrænn stjórnandi við þennan Metropolitanballet í New York í tíu ár (1980 - 1990) og lagði áherslu á klassískan ballet. Í dag heitir stjórnandinn Kevin Mckenzie. Tveir yngri sólódansarar frá sama dansflokki dönsuðu brot úr Don Quixote, Daniill Simkin og Sarah Lane, fínir dansarar en nánast jarðnesk miðað við fyrrnefnda parið í meira en hundrað ára gömlu vatni.

Konunglegi balletinn sænski er með þeim eldri í heiminum stofnaður av Gustav III árið 1773 og í dag stærsti listdansflokkur Svíþjóðar með sína 73 dansara. Gautaborgarballetinn - þ.e. GöteborgsOperans Balett - getur aðeins rakið sögu sína til ársins 1920 en hreykir sér hinsvegar af að vera stærsti norræni nútíma dansflokkurinn með um 40 dansara. Ef til vill breyttist hann þó í nútíma dansflokk fyrst með Ulf Gadd (listrænn stjórnandi frá 1976) sem skapaði nýja tegund av dansleikhúsi með eigin sýningum eins og TangoBuenos Aires 1907. Framlag heimadansflokksins á Galakvöldinu var brot úr Black Biist eftir Wim Vandekeybus með Hlín Hjálmarsdóttur sem einn af tveimur gestadönsurum.

Sjö manna Sænski Street dance flokkurinn BounchE jók vinsælir sínar í sumar sem leið með heiðursdansi til Michael Jackson, þegar flokkurinn safnaði saman yfir 300 dönsurum á Sergels torg í Stockhólmi sem á gefnu augnabliki tóku að dansa kóreografíuna við MJ músikvídíó "Beat it". BounchE vantaði ekki á svið Óperunnar þetta kvöld ... og dansflokkurinn Twisted Feet fékk líka að láta ljós sitt skína að ógleymdum Gulbergballetinum og meisturum frá Nederlands Dans Theater sem sem dönsuðu atriði úr verki eftir Jirí Kylián 27´52.
(Sjá grein um þann síðastnefnda Hér)

Jonas Gardell var kynnir en ég missti af honum því hann missti af generalprufunni og hans eigið blogg er hér.

11. október fór ég svo á danssýningu haustsins í Gautaborgaróperunni og var yfir mig ánægð með Gautaborgarballettinn. Sá þrjú frábær verk með minnið sem þema, hvernig líkaminn man, eftir þrjá ólíka danshöfunda: Emty House eftir Johan Inger, Your Passion is pure joy to me e. Stijn Celis og Slope e. Cristina Caprioli. Samnefnari In memoriam. Síðasta verkið fjallaði um okkar óhjákvæmilega hverfulleika.

Seint í október kom Mats Persson til Gautaborgar og þann 27. fórum við á sýningu hjá Backa teatern, Gansters of Gothenburg, sem fékk undurgóðadóma bæði hér og hjá gagnrýnendum höfuðborgarinnar. Og vissulega var sýningin áhugaverð, bæði efnislega og leikhúslega, einkendist af lipurð og látleysi og gaf samtímis nærverutilfinningu eða intimitet sem var mögnuð í stórum sal! Ekkert af hávaðahryllingi sem einkenndi uppsettninguna á leikverkinu Vi som är hundra, eftir Jonas Hassen Khemiri sem ég sá í Borgarleikhúsinu í haust þ.e. Göteborgs Stadsteater. Það leikhús hélt uppá 75 ára afmæli sitt í september en hvíslar því stöðugt að manni að það sé í rauninni elsta borgarleikhús landsins 91 því árið 1918 var AB Göteborgs Teater stofnað, og falið að "vårda och trygga den dramatiska konsten", en núverandi bygging við Götaplatsen var fyrst tilbúin 1934. Leikhúsið sem varð þekkt fyrir dirfsku í leikritavali á fimmta áratugnum, dirfsku sem ekki tíðkaðist í leikhúsum höfuðborgarinnar. Síðan 2006 er Anna Takanen listrænn stjórnandi og leikhúsið fær athygli fyrir nýsköpun þessi misserin, rétt eins og þegar Jasenko Selimovic lyfti því í hæðir bæði í aðsókn og virðingu leikússheimsins. Og hvað hefur þessi leikhússaga svo með mitt líf að gera? Kanski soldið fjarlæg saga, en þegar ég kom til Svíþjóðar seint síðla ársins 1985, var Birgitta Palme (1940 - 2000) leikhússtjóri. Hún dreif mig strax í vinnu og meðan hennar naut við fannst mér ég hálfpartin eiga heima í leikhúsinu við Gautatorgið með Póseidon í góðri stöðu á torginu.

árið sem leið - annar hluti - september 09

2010-01-03T19:52:00.009+01:00

September - ævintýri á bókastefnu

Ég hélt áfram á tangónámskeiðum á haustönn og var heppin með dansfélaga ...

Í septemberlok þegar kom að Bókastefnunni í Gautaborg var ég auk þess svo heppin að fá gistigest, tangóvin á rauðum sportbíl frá Stockhólmi, sem bæði þurfti á stefnuna og í tangó, þannig að við áttum stanslaust samleið hvort sem það var á bókasýningarsvæðinu, skáldapartý hjá Lina Ekdahl eða á milongur. Og þegar okkur láðist að kaupa blóm handa gestgjöfum lét minn sig ekki um muna að skilja eftir áritað eintak af eigin doktorsritgerð, Frågan efter livets mening, frá því fyrr á þessum áratug (um þekkingu og list í Nietzsches tänkande).

Ein aðalstjarna stefnunnar þetta haust var Isabel Allende og ég varð vitni að biðröðunum sem hringuðu sig bæði við fyrirlestrasalinn og klukkustund síðar að áletrunarborðinu. Og það sem meira var, ég náði mér í viðunandi sæti í miðjum konferenssal og hlustaði á hana skemmta í þrjá stundarfjórðunga. Ég var ekki blaðamaður í ár (enda Davíð að taka við Mogganum um þetta leiti) var með rithöfundapassa, keyptan á vægu verði og eina skráða minnisatriði sem ég finn hjá mér er eftirfarandi:

Þann 8. janúar byrjar Isabel Allende að skrifa næstu bók. Því lofaði hún á Bókamessunni í gær, laugardag, segir mikilvægt fyrir sig að hafa dagsetningu, skipuleggja þannig hún geti einbeitt sér og látið skrifin ganga fyrir í amk þjá mánuði,engin ferðalög fá þá að trufla, ekkert fær að vera mikilvægara en frásögnin sem er að mótast, með 10 - 14 tíma einbeittri vinnu á dag.

Þóttist góð að ná mynd um hábjartan dag, af sjötugri stjörnu sem ekki á að vera hægt að mynda í dagsljósi.

Seinna sama laugardag var komið að mér að lesa upp smástund á sjálfu sýningarsvæðinu hjá Författarcentrum, nokkuð sem ég hef alltaf vorkennt höfundum að þurfa að spana sig uppí með allan hugsanlegan is og þys og skarkalahljóð í kringum sig. En þetta tókst og hlustendum tókst að einbeita sér. Nóttina áður, þegar Dr. Friðrik tangóvinur reyndi að fá mig til að lesa með stockholmsmelódíu (sem ekki gekk), uppgötvaðist eina prentvillan sem ég veit um í bókinni: kór hafði í staðinn orðið kýr á sænskunni (kor i stað kör).

Heill hópur menningarvita frá Kambódíu kom til Svíþjóðar um þetta leiti í ólíkum erindagjörðum, m.a. gestgjafi okkar frá í sumar Kho Tararith ásamt vini sínum og skáldi. Einnig fjórmenningar í boði Alþjóðlega Bókasafnsins í Stokhólmi. Þeirra á meðal var Pich Proeung, útgefandi barnabóka í Phnom Penh, en hún tók á móti sænskum eldsálarverðlaunum "eldsjälspriset" á Bókastefnunni. Myndlistarkennari frá Reyum institut Khun Sovanrith var með í för og einnig Ceam Duong Chay skólastjóri Sala Sothearos, barnaskóla í Phnom Penh, ásamt bókasafnsverði frá sama skóla, Kep Chhoeun. Allt fólk sem hefur haft samvinnu við norræna rithöfunda í Phnom Penh.

Til Mariannelund og Vimmerby

Strax í vikunni eftir þáði ég boð um að slást i för með fjórmenningunum ásamt fararstjóra þeirra og túlk, Önnu Mattson, inn í Smálönd og koma fram á ljóðakvöldi 29.september á kaffi kaim í Mariannelund (kaim er skamstöfun á Kultur akademían í Mariannelund). Anna Mellergård stóð fyrir boðinu - hýsti okkur öll í stöðvarhúsinu sem hún keypti til að búa til menningarmiðstöð fyrir listafólk með kaffistofu á jarðhæð - en hún er einn stofnandi akademíunnar á líka sæti í stjórn menningarfélagsins Litteratursamfundet Kambodja. Eftir ljóðakvöldið kom dagur í Vimmerby með heimsókn í Näs, bernskuheimili Astrid Lindgren, og á bæina í kring. Í Nesi er búið að byggja menningarsetur með uppákomum til heiðurs sagnasnillingnum (Sveriges Sagotant) og 2007 var opnuð sýning um æfistarf hennar í myndum og máli.

Í fyrirlestrarsal staðarins var svo haldin kvölddagskrá þar sem Anna Mattsson sagði frá barnabókaútgáfu í Kambódíu og viðbrögðum barna og fullorðna við Línu Langsokk sem hún þýddi yfir á Khmer (í samvinnu við innlenda)og sem kom út fyrir rúmu ári. Og fjórmenningarnir gerðu grein fyrir sínum störfum, hver fyrir sig.

Þetta var mín fyrsta heimsókn í Vimmerby. I Astrids sagovärld sá ég hestinn sem Lína Langsokkur lyfti og settist á rúmið hennar. Torgið þar er eins og torgið í Vimmerby bara minna, flest húsin rétt mannhæðarhá.

Fallegir haustdagar og öll komumst við í smálensku blöðin bæði Smålandstidningen (30. sept. 2009) og i Vimmerby Tidning. Og svo skoðuðum við Mariannelunds Karamellkokeri, myndlistasýningu og sáum elsta kvikmyndahús landsins ...

árið sem leið - fyrsti hluti 09

2009-12-31T16:11:00.037+01:00

Nú árið er liðið ... næstum.
Það er gamlársdagur - nyttårsafton skv. sænskri lógik sem er afar ólógísk fyrir íslending - sólskin og glitrandi frost i allan dag en orðið æði dimmt nú klukkan 4 síðdegis.

Ég þarf að skrifa til að muna hvað gerðist á árinu, hef bloggað lítið, og ekkert í 6 mánuði, dagbókarslitrur sem ég skrifa annarstaðar finn ég yfirleitt ekki aftur nema af tilviljun. Þannig eru bækurnar mínar, hugmyndir, drög að ljóði eða grein, draumar, dagbókarbrot, minnisatriði af ólíkustu gerð allt í sömu stílabókinni. Kafka gerði þetta víst líka en hefur öruglega haldið bókunum sínum betur til haga, nýtt síðurnar betur og etv takmarkað sig smá. Enda verið að gefa hans bækur út en ekki mínar.

Tvo merka viðburði í eigin lífi man ég að sjálfsögðu; bókin mín Ég halla mér að þér og flýg kom út á sænsku: Jag lutar mig mot dig och flyger, og ég fór í mína fyrstu Asíuferð, sem ég raunar bloggaði soldið um, frá Battambang, Siem Reap og Phnom Penh. Það var í júní og síðan ekki bloggsöguna meir.

Í stórfjölskyldunni fjölgaði þegar þegar dýralæknirinn hún Freyja Kristinsdóttir (dr. freylittle) eignaðist Fríðu Maríu í mars, þá nýflutt heim frá Englandi. Stella systir varð þar með amma í fyrsta sinn. Á Akureyri fæddi vatnavísindadoktorinn hún Jóna Finndís frá Sölvabakka sitt fyrsta barn þann 15. júlí, son sem skírður var Hreggviður Örn.
Og Lalli littlibróðir varð afi í annað sinn þegar Aldís Rún eignaðist drenginn Björn Kára í danaveldi, fyrir miðjan december s.l.. Eyrún Lára varð um leið stóra systir og gott ef fjölskyldan er ekki þegar að flytja úr námsmannaíbúðinni og norður í Kokkedal (útaf að doktorsnemar á launum eru engir alvöru námsmenn skv. reglugerðunum). Ég ætla að vippa mér í könnunarferð og sjá nýja frændann í janúar.

Í dansheiminum reyndist sumarið röð af hinnstu kveðjum, ekki bara moonwalkmeistarinn, konungur popptónlistarinnar Michael Jackson kvaddi óvænt 25. júní. Pina Bausch, frumkvöðull nútíma dansleikhúss, lést einnig í lok júní. Enn ein stórstjarnan Merce Cunningham, sólodansari við Martha Graham dansflokkinn (1939 - 1945) og síðan danshöfundur með eigin stíl, lést í lok júlí. Hann var að fram eftir öllum aldri, gerði dansverk við tónlist eftir Radiohed og Sigur Rós fyrir ekki alls löngu og oftar en einu sinn vann hann með John Cage. Merce Cunningham átti sama afmælisdag og Elísabet Jökuls 16. apríl og seinasta verkið var sýnt fyrir síðasta afmælisdaginn hans Nierly Nienty.

Gleðifrétt: á fundi í Dubai þann 30. september hlaut rioplatensískur tangó (=tangó sem kendur er bæði við Argentínu og Uruguay) samþykki sem heimsmenningarlegur arfur á listanum hjá UNESCO (=List of the Intangible Cultural Heritage of Humanity).

Mig langar að muna árið sem leið, púsla því saman áður en það hverfur ...

Kvikmyndahátíð
+ útgáfu- og tangóvorið endar í Suðaustur Asíu

Man að ég byrjaði á námskeiði í Suðuramerískum fræðum í upphafi árs, fjarrnám (því kennarinn rauk til Buenos Aires). Ég skilaði fyrstu verkefnunum en svo þótti mér þetta of einmanaleg námsaðferð, vinnan við bókina tók athygli mína og þegar leið á vorið fór ég óneitanlega að hugsa meira í hina áttina, þ.e. suðaustur.

Man líka að ég stundaði bíó á hinni hefðbundnu Kvikmyndahátíð Gautaborgar um mánuðarmótin janúar febrúar og var meðal annars mjög ánægð með myndina Drottningin og ég, eftir Nahid Persson Sarvestani, heimildarmynd um Farah Diba, fyrrverandi drottningu í Iran, landsflótta síðan bylting kollvarpaði konungsveldinu fyrir 30 árum. Þá var Nahid ung og byltingarsinnuð.
Naut þess líka að horfa á Slumdog Millionaire og íslensku heimildarmyndina Kjötborg (The corner shop) um búð í Vesturbænum eftir Helgu Rakel Rafnsdóttur og Huldu Rós Guðnadóttur. Svo kom Valdís Óskars og ég horfði á hennar Sveitabrúðkaup í annað og þriðja sinn, auk þess sem ég slógst í fylgd með henni svosem einsog einn sólarhring. Varð m.a. vitni að því þegar sænskir sjónvarpsgaurar yfirheyrðu hana og eltu á röndum útaf íslenskri pólitík, bankahruni og baráttufundum ... milli þess sem við reyndum að átta okkur á nýjustu fréttum að heima ... hvað var að gerast!!! Lenti líka í kvöldverðarboði á útsýnisveitingastaðnum við ána Hotel Riverton, baðaði mig í ljósi kvikmyndastjarna og sat til borðs með Jan Troell og konu hans.
Suðuramerískar myndir voru eitt af þemum hátíðarinnar, ég lét mig hafa að sjá nokkrar, man ég sá eina sem var annáluð fyrir fegurð og hún var svo falleg - snjór og tré og snjór og endalaus argentínsk auðn og einmana fólk - að ég steinsofnaði. (Sá sessunaut minn á milongu það kvöld, konu frá Málmey, hún fullyrti að hún hefði líka sofið.).

Í byrjun apríl kom svo bókin mín (sjá Sobre Tango) úr prentun, rétt mátulega til að koma með mér á tangóhátíðina í Málmey, eftir allra fyrstu kynningu á El Abrazo í Gautaborg. Fín hátíð að vanda, ég tók workshops með einum uppáhalds gautaborgartangóaranum, svaf í svefnsal ... eða öllu heldur vakti, nema þegar ég fann hljóðari stað að kúra á: í fatahenginu.
Skrifaði klausu um hátíðina fyrir Danstidningen ... sem svo birti brot af þegar nokkuð samanþjappaðri grein. hm.

Á vorönn var ég á námskeiði að læra að leiða í tangó, hjá Riku og Samira (á World Dance Company) og þegar kom að lokasérmoníu með sýningu 24 apríl, stóðum við uppi aðeins tvö pör úr mínum hópi til að fara á svið, tvær konur sem dönsuðu saman og tveir herrar sem dönsuðu saman. Úr því varð gerð happening vi lagið Siete Palabras (=Sjö orð) með kóreógrafísku ívafi og partnerskiptum í miðjum dansi, sem vakti athygli á sviðinu í Musikens hus.

Þar sem sýnt var að ég myndi missa af TangoCamp um Jónsmessuna í ár, vegna Kambódíuferðarinnar, þá reyndi ég að standa mig í að mæta á aðrar innanlandshátíðar vorsins og að sjálfsögðu með bókina í farteskinu.

1.maí var ég mætt á vorhátíðina Tango Prima Vera í Stockhólmi, sem er haldin á Skeppsholmen ... bara það að koma á Skeppsholmen er nautn. Líka líka leiðin gegnum landið, að bruna á bíl með skemmtilegum ferðafélögum, dansandi presti og myndlistakonu hans með viðkomustöðum í sveitinni. Í Stockhólmi bjó ég hjá tangókonu á Kungsholmen og heimsótti Buena Madera milonguna m.m.

13.maí var ég aftur komin til Stockhólms á frumsýningu hjá Mats Persson og Teater Stella, Ovedret eftir Strindberg, leikrit sem ég eiginlega vissi ekki að væri til, um það að eldast og átta sig á því hve lítið maður ræður við að hanna eigið líf.
Um miðjan maí (14. -17.) var svo Queertangóhátíðin í sömu borg og í loks lánaðist mér að taka þátt, en sú hátíð var frá upphafi haldin um páskana, samtímis Málmeyjarhátíðinni. Bjó "Söder om Söder" rétt hjá Globen í slagtogi með Mikael frá Lapplandi, sem er dansandi hárgreiðslumeistari hér í bæ. Allar nætur komum við flissandi og pískrandi heim, vöktum systur hans til að syngja fyrir hana Bíbí og blaka og láta eins og táningar á tístuskeiði.

Um hvítasunnuna, þegar að Kaupmannahafnarhátíðinni kom sat ég hinsvegar heima yfir fyrirlestri um fagurfræði fyrir Nou Hach.

1.júní lá leiðin enn til höfuðborgarinnar, að þessu sinni til að taka flugið frá Arlandi 2. júni og lenda í Kuala Lumpur og síðan Phnom Penh þann 3 juni. Og þá með ljóðin mín bæði á íslensku og Khmer upp á vasann ásamt smá fyrirlestri um fagurfræði til að flytja á bókmenntanámskeiði í lok ljóðahátíðarinnar 20.júní. Engar orðlengingar hér, en ferðin varð mér merkileg reynsla sem ég er enn að hlúa að.

Sumar við sjóinn og sundið

Snemma í júlí, nei 11. til 15. skrapp ég til Kaupmannahafnar að heilsa upp á Lárus bróður og fjölskyldu, lenti í garðveislu eitt kvöldið og í matarboði hjá fyrrverandi eiginmanni annað kvöld. Bjó hjá Marianne og við skiptumst á myndum og hugrenningum úr Kambódíuferðinni, en slepptum sumarhúsaferð.

Helgina 17 -19 júlí var síðan kominn tími til að gá hvort ég myndi hvað tangó væri og ég skellti mér á dansæfingar í Kajskjul 46 við fiskihöfnina í umsjón Gilda Stilbäck ásamt herra að nafni Lucho. Við ána var að vanda dansað á sunnudögum, á bryggjunni við Röda Sten, en júlíveðrið fannst mér ekkert yfirmáta vingjarnlegt hér, þótt mér hafi brugðið soldið að sjá hvað allir voru léttklæddir og hálfberir þegar lenti í Svíþjóð eftir dvölina í Kambódískri hlýju, þar sem berar axlir þykja yfirleitt hálfdónalegar.

Í stað Íslandsferðar í ár, þá náði ég stefnumótum við fleiri nákomna í Kaupmannahöfn. Miðvikudaginn 5 ágúst tók ég lestina á ný, þá á fund Stellu og Kristins, sem höfðu leigt sér íbúð á Vesterbro, dvöldu þar í sínu fríi ásamt Fríðu og kærasta. Það reyndust sólríkir og ljúfir dagar, raunar dansríkir líka. Eftir tvo daga með Stellu og co og útitangó við Peplingesøen, dansaði ég áfram eitt kvöld í kaupin, þegar hún flaug heim, og vippaði mér síðan yfir til Málmeyjar á Langa Milongu (frá kl. 12 á hátdegi laugardag til kl. 08 á sunnudagsmorgni). Dólaði mér á sandströnd á sunnudegi í góðum félagsskap og rétt náði þreki í sunnudagsmilonguna hjá Maya Wiehe . Hélt heim mánudaginn 10 og gott ef það tók mig ekki viku að jafna mig eftir þessa törn.

Og í stað tangóhátíða síðsumars lukkaðist mér með ljúfa sumarheimsókn í sveitina hér norður með sjó, við Hamburgsund og Hunnebostrand í Bohuslän. Eða var það Bovallstrand? Fórum tvær vinkonur saman að heimsækja þá þriðju, Johanna Hedenberg sem brunaði með okkur um sætustu sænsku klettastrendurnar ... þegar við vorum ekki að staulast á eigin fótum á ystu nöf, eða borða á lúxusveitingahúsi í lúsxusbátahöfn. Eða skoða listalífið sem er talsvert á þessum steinbrotsslóðum. Aðeins einu sinni áður hafði ég komið á svæðið, sumarið 2006, þá með Stellu og Kristni sem voru á brunandi heimleið frá Kaupmannahöfn og stefndu á Bergen, en með viðkomu á dans og tónlistarhátíð í Krokstrand vid Idefjorden (skamt frá Strömstad). Þar er talið að tangó hafi hvað fyrst borist til Svíþjóðar fyrir einni öld, trúlega með þeim sem fröktuðu sænska grjótið í götugerð Buenos Airesborgar, höfðu tónlist með sér heim og hugsanlega nokkur spor (?). Hátíðin nefnist Man Must Dance og var í fríi í ár, en hafði annars vaxið og dafnað vel síðan 1999. En þarna, sum sé fyrir þrem árum, skoðuðum við safn steinbrjótanna og nutum litríki sænskra klettastranda áður en við skelltum okkur í útilegu og dans norður undir norsku landamærunum. Ég með sondu eins og bjálfi og kannski aðalega morfínisti (!!!), gat ekki nærst nema upp við vegg á vellingnum sem bíllinn bar fyrir mig norður. Man hvað systir mín var seig að halda mér félagskap, finna eitthvað hæfilega hátt með snaga og svona, og hvernig mér tókst að gleyma öllu þróttleysi þegar ég dansaði við tangóvininn Ralph sem kom frá Munchen. Sérstaklega í taktvissu milongunum þá nótt, ég hafði á tilfinningunni að ég gæti haldið áfram endalaust og það var svífandi góð tilfinning. Í sumar sem leið nærðist ég semsagt á gömlum hátíðum í bland við júníævintýrið í austri.

Leið svo haustið ... og nú er nótt en ég held áfram með þessar nótur, til að tína ekki árinu sem leið ...

= framhald árið 2010

Gleðilegt ár!!!

Phnom Penh pósturinn

2009-06-26T19:21:00.008+02:00

Dagskrá síðustu hátíðavikunnar í Phnom Penh birtist í The Phnom Penh Post daginn eftir að við komum úr hringsólinu um byggðir Kambódíu, ásamt símaviðtali við Anna Mattsson, tekið í rúgbrauðsrútunni meðan við brunuðum frá Siem Reap á sunnudegi áleiðis til Phom Penh. Hún sagði frá hátíðinni "Norðrið mætir Mekong" og ólíkum viðhorfum til ljóðsins. Það sem við erum að gera við ljóðið á vesturlöndum, allt frá upphafi modernismans, það er að segja skáldskapur sem ekki lagar sig að neinni hefðbundinni reglusemi, þykir almennt afar ófínt í Kambódíu. Þar vill maður halda í formið, þ.e. velja hverju sinni eitt af þeim 54 ljóðformum sem hafa varðveiðst og svo á helst að syngja, venjulegast er að leikari sé fegin til þess (mér skilst að kambódíanskir "leikarar" sérhæfðir annað hvort í tónlist eða dansi).

Ath: Myndtextinn í Phom Penh póstinum er ekki réttur, við Marianne erum þar með hóp menntskælinga í Battambang (sem tóku þátt í workshop i creativ writing) en ekki Siem Reap. Kennaraskólanemarir þar fengu þó einnig sinn skamt af workshop en þá voru það Hanna og Athena sem stjórnuðu.

Mánudaginn eftir lét PP pósturinn sér svo nægja að birta mynd af okkur Önnu, Mariönnu og mér - sem og kambódísku höfundunum frægu Ven Son og Pal Vannariak - í fólk í fréttum. Það var frá velheppnuðu föstudagskvöldi með upplestri á Reyum, með umræðum og ábætir þegar orðið var frjálst og ungskáldin tóku míkrafónin og fluttu ljóð sín. Sum sungu : ).

p.s. hlekkurinn á Phnom Pen póstinn á að virka en tekur dáldin tíma í að fletta sér upp.

kveðja frá KUALA LUMPUR

2009-06-24T11:06:00.006+02:00

Ég er á flugvellinum í Kuala Lumpur þar sem kl. er að ganga sex síðdegis (einum tíma á undan Kambódískum tíma og 8 á undan íslenskum) og kemst ekki lengra fyrr en um miðnætti, þá er eftir ca 12 flug til Stockhólms, síðan lestin til Gautaborgar síðdegis fimmtudag.

Í morgun kl. 8 yfirgáfum við (Hanna Hallgren, Jóanes Nielsen, Marianne Larsen og ég = 4 af 6 norrænum skáldum) Gullna Hliðið, þ.e. hótelið í Phnom Penh við 278 götu, sem líka er kölluð Gullna gatan, því flest við hana heitir gullna eitthvað.

Ég á eftir að sakna þess að ganga út í þykku Kambódíönsku hlýjuna sem umlykur mann eins og mjúkur faðmur; svo notaleg og stundum sánaleg þegar komið er beint úr loftkældum vistarverum. Örugglega holl fyrir líkamann.

Ég á eftir að sakna tuk-tukanna sem þyrpast að manni í von um að vinna sér inn smá pening með túristakeyrslu þann daginn, og sumir hverjir fljótir til að kalla á mann með nafni. Tuk-Tuk (yfirbyggðir mótórhjólavagnar) eru nýir á nálinni í Phnom Penh, innfluttir frá Tailandi skilst mér, nokkuð sem ekki sást þegar Anna bjó hér (2001- 2004). Það var öðruvísi borg sem hún kom til, engin götuljós, engar malbikaðar götur, og þá voru kýr í miðbænum, og hún vaknaði hvern morgunn við hanagal (!).

Strætóar þekkjast ekki í Phon Penh en skellinöðrur og mótórhjól eru enn hin vinælustu farartæki. Cyklos hinsvegar á undanhaldi (reiðhjólaleiguvagnar), oftast sá ég þreytta eldri menn á sínum Cyklos, enda sagði Tararith sig dreyma um ap stofna Cyklósafn. Tararith er framkvændastjóri samtakanna sem stóð að hinni þriggja vikna ljóða og bókmenntahátíð sem við tókum þátt í og sem lauk með á laugardaginn með norrænni og kambódíanskri dagskrá frá kl. 07 að morgni til 05. Öll síðasta vikan var ævintýri líkust og ekki hefði ég viljað missa af því að kynnast börnum og kennurum á þeim tveim stöðum sem við Marianne héldum workshopsi creative writing fyrir krakka sem áður höfðust við og unnu á hinum heilsuspillandi ruslahaugum, við að safna dóti til að selja, börn sem bjargast hafa þaðan og geta nú gengið í skóla.

Kannski text mér að líma nokkrar ferðasögumyndir þegar ég kem heim : )

Pottþétt á eftir að sakna hans mister Phary með hendur sem sjá; nuddarans míns á the Seeing Hands í götu 288, nr 48. Þar eru allir nuddararnir blindir eða sjónskertir og menntaðir í japönsku Shi Atsu Treatment. Lúxus að geta leyft sér að taka tveggjatíma meðferð fyrir 2x6 dollara. Seeing Hands var eina nuddstofan sem Anna treysti, annars veit maður aldrei hvað maður er að styðja sem viðskiptavinur, sagði hún, hvað kann að leynast bak við pottþétta forstofuna.

Ég á eftir að sakna fallegu handahreyfinganna sem einkennir Apsaradansinn og aðra hefðbundna kambódianska dansa. Síðasta daginn í Phon Penh heimsóttum við Jóanes og Marianne einn dansskólann: AAA Apsara Art Association

Það valdi ég framyfir að heimsækja pyntingaklefana í hinu alræmda S 21 fangelsi Pol Pots sem fáir komust lifandi frá og þar sem nú er Toul Sleng Museum með myndum af hinum látnu fórnarlömbum.

Að hlusta á stofnanda skólans AAA, hina fyrrverandi konunglegu dansmey Vong Metry, segja frá hvernig hún bjargaði sér gegnum árin óttalegu á áttundua áratugnum þegar Pnom Penh var tæmd Apsaradansinn bannaður eins og önnur menning (1975 - 1979) og hún eins og aðrir rekin út á hrísgrjónaakrana til að þræla, maturinn afar takmarkaður ... hvernig þá var kostur að þykjast ekkert vita um menningu og listir o.s.frv. það reyndist fyllilega nógu dramatískt fyrir mínar taugar að hlusta á hennar orð. Nú er hún 56, undurfægur og vinnur annarsvegar að því að bjarga dansinum frá gleymsku og hinsvegar að því að bjarga börnum fátækra foreldra og foreldralausum frá götulífi eða því sem er verra. Um 80 börn allt frá 4 ára aldri eru í dans og tónlistarnámi í AAA og þaraf búa 25 í skólahúsinu.

Og svo á ég eftir að sakna krakkanna frá ruslahaugunum, sem tóku þátt í tímunum okkar og voru svo hugrökk, frumleg og fín skrifandi sögur ljóð og drauma.

kveðja frá Siem Reap

2009-06-13T04:18:00.007+02:00

Ég er loks farin að átta mig á að húsin hér eru hús thótt ekki séu endilega veggir. Í borgunum eru húsin yfirleitt veggjuð og stundum steinsteypt, en um leið og komið er út fyrir borgirnar er thad svefnloftið sem stendur eins og á stólpum, jarðhaeðin er opin dagsstofa, matsalur, eldhús, staður fyrir ýmis storf fjolskyldunnar og thar er rúm afans og|eda ommunnar í theim húsum sem ég hef komið í. Thokin oft úr pálmabl0ðum ef ekki grasstráum eða thá bárujárni eins og veggirnir víða í úthverfum í bland vid bambus og einhveskonar pappaspjold. Hreysin á thví sem eftir er af hinu fljótandi thorpi á ánni og í ósnum við vatnið Tonlé Sap, bera vitni um hugarflug og ótrúlega aðlogunarhaefni thessa flólks, en thad er saga útaf fyrir sig ...

Í dag er fjórði upplestur norraena hópsins thessa viku (auk workshops) og sá thridji sem ég tek persónulega thátt í. Eða hvað! Nú virðist komið babb í bátinn, segir Anna við naestu tolvu hér á internetkaffinu. Framkvaemdastjóri menningarthorpsins thar sem vid áttum að koma fram ásamt kambódíonskm skáldum hringir á síðustu stundu og segir viðgerð í gangi einmitt á sviðinu sem okkur var aetlað! Hvort vid getum eki bara komin einhvern annan dag. Ha ha!! Og thad sem er búið ad undirbúa einmitt fyrir thennan lestur, ný variant af thýdingum, songvari komin frá Phom Penh ... og búin ad aefa hrísgrjónaekrulag við ljóð mitt Hljóðfaeri Vinda (um Baby Bandoneon) og undirbúa ljóðasonginn fyrir kambódíonsku skáldin.

En hvað svo sem gerist í dag, thá geymi ég minninguna um frábaera tíma á fimmtudaginn thegar Marianna, Jóanes og ég lásum á Kennaraháskólanum, hér í Siem Reap, fyrir um 150 nemendur frá upphafi og them fjolgadi bara thegar á leið, enda lásu (og sungu) allnokkrir nemendur í lokin og dagskráin endaði á tólistarverki sem leikið var á eitt einasta pálmablad.

Vid sátum á sviðinu - undir myndum af kónginum og foreldrum hans - allan tíman ásamt allnokkrum kambódíonskum skáldum, thar af tveir ungir og brosmildir munkar, nema skáldið í hjólastólnum komst aldrei thangad og las úr sínum stól á gólfinu. Anna var með, hún kynnti mig á sinni reiprennandi khmer og thýddi mína persónulegu kynningu og svor við spurningum. Ég las um tangó, fyrsta ljóðið í bókini Ég halla mér að thér og flýg eitt numer í senn sem Ak Haing las svo á khmer. Kennaranemarnir virtust vel kunna ad meta thad og skellihlógu thegar ég stalst til að míma smá undir thýðingunni. Ak Haing tók thví vel og í samleiknum varð ég trúður á hvítum kjól.

Í gaer var farið í skoðunarferð um Ankor Wat og á morgun liggur leidin aftur til Phom Penh og beint í stíft prógram alla vikuna, workshops og upplestar til skiptis. Thá fáum vid Marianna og ég strax frá mánudagsmorgni, ad kynnast krokkum sem er verid ad bjarga frá tvi ad lifa á ruslahaugunum.

Það er á vegum PSE Steung Meanchey og fleiri hjálparstofnanna.

Sjá dagskrá vikunnar HÉR

Með kveðju frá Battambang i Kambodiu

2009-06-09T19:10:00.006+02:00

Í ár dansa ég ekki tangó í Tylösand miðsumardagana eins og undanfarin ár, því ég er með á þriggja vikna ljóða og bókmenntadögum í Phnom Penh, Battambang og Siem Reap.

Það er mikið ævintýri að bruna um á rúgbrauði í Kambódíu með vinkonum, öðrum skáldum, þ.e.a.s. Önnu Mattsson, Marianne, Hönnu, Aþenu og Jóanes frá Færeyjum sem kann Tímann og vatnið utanað, enda sjómaður á Patreksfirði á árum áður. Við lesum upp hér og þar og höldum workshops í creativ vriting fyrir börn. Stundum skiptir hópurinn sér, eins og í gærmorgunn hér í Battambang þegar sum okkar lásu upp og tóku þátt í umræðum á kennaraháskólanum en við Marianne byrjuðum daginn með áhugasömum littlum hóp í menntaskóla hér í bæ.

Flest kambódiönsk skáld syngja ljóðin sín eða kveða ... það eru til 63 slík lög og efnið ræður hvað lög má velja á milli, allt eftir því hvort um sorgarljóð, gleðiljóð eða lýsingu (t.d. landslagslýsingu) er að ræða. Á khmer málinu er ort samkvæmt hefðbundnum háttum, annað þekkist ekki, eða er litið á sem mistök. Í besta falli sem "sögu" þegar við útlendingar komum með okkar prósaljóð og frjálslegu form. Kambódíönsk ljóðskáld hafa 54 hætti að velja milli.

Í dag lásum við upp í cirkustjaldi, listaskóla fyrir 400 börn hjá frönsku samtökunum Phare Ponleu Selpak, (= Ljós listarinnar). Norrænir höfundar og Kambódíanskir skiptust á að lesa og þess á milli skemmtu cirkusskólabörnin og tónlistarskólabörnin.

Það var á Mánudaginn var sem við komum til Battambang eða Batt Dombong sem þýðir glatað prik. Og síðan hefur verið dekrað við okkur því aðstandendur hátíðarinnar hafa séð um að sýna okkur hvern kókoshnetubúgarðinn eftir annan. Skyndilega er maður komin í kókoshnetupartý á einu hlaðinu með bæði Buddha og nokkrar hænur og kýr bakvið fjölskylduna. Við drekkum safann beint úr nýhöggnum kókoshnetum og borðum jackfrut og annað lostæti. Engin takmörk virðast fyrir hvað fólk hér getur búið til af kókosréttum. Í gær fengum við t.d. sælgætisrétt í desert sem ég held hafi verið búinn til úr þremur tegundum af k.hnetum; gufusoðinn og borinn fram í bananapálmablöðum. Það var í hádegisboði heima hjá kambódíönskum rithöfundi og fjölskyldu hans.

Fyrsta kvöldið stigum við út úr rúgbrauðinu á leið úr kókosveislunni og brugðum okkur í skondið ferðalag í sólarlaginu, á farartæki sem kallað er lorry, það er einskonar sleði sem gengur fyrir eigin mótor og rúllast eftir til þess gerðum járnbrautarteinum. Þannig komumst við í heimsókn í enn eitt sveitaþorpið með veitingahús við sporin.

Í morgun, var farið með okkur í kynnisferð til Wat Eik, sem er fræg pagpda hér í nágrenninu eða á Eik Phom. Lítil drengur kom til okkar strax og við stigum út úr brauðinu, á að giska 10 - 12 ára. Það tók mig smátíma að átta mig á að hann var í vinnunni, ekki betlaravinnu, heldur seldi hann reykelsi þeim sem vildu og heimsóttu Bænahús Buddha. Hann tók auk þess fimlega að sér leiðsögumannshlutverk sem byrjaði á að benda á táknrænu myndirnar segja sögur þeim tilheyrandi. Ein var þó um hann sjálfan og Anna sem talar Khmer efaðist ekki um að hann segði satt þegar hann lýsti hvernig hann varð foreldralaus og lennti í að hætta í skóla - þegar pabbi hans dó - til að sjá fyrir sér og þrem yngri systkinum sínum. Mamman horfin til Phnom Penh í atvinnuleit. En við efuðumst um var að hann væri fjórtán ára eins og hann sagði, svo lítill vexti! Hann hét Kun og kom okkur á óvart þegar hann sagðist vilja að ég yrði mamma sín. Ég sem tala ekki einu sinni khmer!

Kun hafði heyrt talað um franska listaskólann og cirkusinn þeirra. Hann ljómaði þegar Anna nefndi Phare Ponleu Selpak. Það er bara svo langt í burtu, sagði hann.

Hér er klukkan að ganga miðnætti, 7 tímum meira en á Íslandi og háttatími er um kl. tíu. Í fyrramálið vekur haninn mig örugglega kl. 5 hann byrjar að gala þá þér í bæ.

Eftir morgunmat verður haldið til Siem Riep, um fjögurra tíma rúgbrauðsferð og næstu daga munu skiptast á upplestrar workshops og sightseeing, með heilum dag í Ankor Wat. Á sunnudag er áætlunin til baka til Phon Penh.

Vorheimsókn á Jubileumklinikken

2009-04-15T14:53:00.005+02:00

Nú er hálft ár síðan þú varst hér seinast og þrjú ár síðan þú komst hingað í allra fyrsta sinn, sagði doktor Nyman i dag.
- Hm bara þrjú ár?
- Já, síðan þú komst hingað á Jubileumsklinikken, þá varstu búin að vera á Háls nef og eyrnardeildinni hér hinum megin við götuna, en við skulum bara sjá, jú 2. mars 2006 komstu til mín í fyrsta sinn.
- Já svo það tók þenna tíma, 14 dagar hér og 14 dagar þar, alltaf tvær vikur í bið. En það var í desember 2005 sem ég fór til heimilislæknissins sem vildi láta mig bíða í 3 mánuði með að fara til sérfræðings og ég svona heppin að eiga vinkonu sem líka var heimilislæknir og vissi betur svo ég heimtaði háls nef og eyrnarsérfræðing ...
Sólskinsdagurinn í janúar fyrir þrem árum birtist mér enn einu sinni, dagurinn þegar ég fékk fyrstu tilkynninguna um krabbamein. Tilkynning sem var lengi að síast inn í mig, eitt augnablikið var hún hugsanlegur dauðadómur, næsta augnablik bara eitthvað nokkurnvegin góðkynja, sem kannski væri óþarfi að rjúka í harkalega hefðbundna meðferð útaf.
- Og hvernig hefur þér svo liðið síðan seinast?
- Vel. Minnir mig. Við ískrum smá af hlátri bæði og ég útskýri að ég sé svo gleymin að ég gleymi fljótt þeim stundum sem mér líður ekki vel, og akkúrat núna líður mér rjómavel og er ánægð með sjálfa mig eftir fimm daga tangóhátíð í Málmey (7.-13. apríl). Soldið meira kvefsækinn en venjulega þennan vetur í vetur, hef fengið inflúensu og háan hita eins og annað fólk barasta. Hálsilska hefur komið og farið, einatt sýnt sig að vera upphaf að hálsbólgu sem svo líður hjá.
- Ég verð að biðja þig að taka taka af þér sæta sjalið ... Þetta lítur vel út.
Doktor Nyman horfir og þuklar, þuklar og spyr.
- Hvernig gegnur að borða? Er bragðið alveg komið aftur og hvað með munnþurkinn ...
Er eitthvað af aukaverkunum sem hindra þig núorðið eða klarar du alla aktiviteter?
Bragðið er í fínu lagi og við munnþurrki nota ég töflur til að geta talað og dansað án þess að varirnar klístist fastar og tungan ... jú eitt sem ég ræð ekki við núna þetta misserið: ég borða helst ekki meðal fólks. En það er ekki útaf sárum hálsi, heldur útaf tönnunum, brú sem brást.
Doktor Nyman hlustar af hluttekningu sem ég get ekki annað en dáðst að . – Meinarðu að þú farir þá ekki út að borða?
Mnjaa, neee og bít helst ekki í neitt meðal fólks, þori ekki að borða brauð, bara voða mjúkan mat, nema ég sé í námunda við spítalann, búin að brjóta fleiri bráðabirgðabrýr. En þetta stendur allt til bóta, ég er í góðum höndum hérna hjá prófessorunum á tannlæknaháskólanum, á tíma á morgunn á einni deildinni og hjá frú Fagrafjalli í maj ...
- Ja ja, då så ...
Fyrst á leiðinni heim rann upp fyrir mér hversu gleyminn ég er. Svo seint sem i fyrradag rann það upp fyrir mér að ég þori ekki svo mikið sem reyna að kyssa. Það þarf munnvatn í almennilega kossa, ég man ekki betur. Hvort ég hef ekki hitt rétta kossafélagann og nota þessa aukaverkun sem afsökun, eða hvort um raunverulega hindrun er að ræða fæ ég engin svör við hjá sjálfri mér. Hversvegna álpaðist ég ekki til að nefna þetta við dr. Nymann!!! Og hvers vegna hef ég ekki heyrt aðrar manneskjur sem hafa fengið góðan geislaskammt á hálssvæðið, lýsa vandamálinu. Munnurinn sem er til svo margs vís, í tjáningu og nautn.

Trúlega feimnismál. Ef einhver með reynslu af radioþerapíu á þessu viðkvæma svæði lítur hér við yrði ég þakklát fyrir komment.

Ég sagði dr. Nyman frá fyrirhugaðri skáldaferð til Kambódíu í júní, og frá bókinni minni á sænsku. En hvers vegna gaf ég honum ekki eintak?

Það fyrsta sem ég geri þegar ég kem heim er að árita eintak til hans: "en liten bok som om dansen som räddade mitt liv, till läkaren som räddade mitt liv så strålande bra" (lítil bók um dansinn sem bjargaði lífi mínu, til læknisins sem bjargaði lífi mínu svo geislandi vel). Tek hana med næst þegar ég á leið hjá ... þ.e. strax á morgun.

Fór í leikhús og sá ekki sýninguna sem ég fór á

2009-03-01T14:50:00.006+01:00

Tvær frumsýningar og milonga við fiskihöfnina.
Þvílík lúxushelgi, eftir látlaust kvef og hálsbólgu alla vikuna!

Ég skellti mér í bæinn á föstudaginn, með frumsýningarmiðann uppá vasann, á verk eftir Joan Didion í sænskum búningi: Ett år av magisk tänkande, með Agneta Ekmanner. Eintal um eigin viðbrögð við því að verða ekkja fyrirvaralaust og eiga veika einkadóttur. Ár af göldróttri sorgarvinnu, með stjörnu frá Stokhólmi á á Stadsteatern. Agneta er þekktur perfeksjónisti.

Lipurt, fínt, perfekt, hugsaði ég þegar mér tókst að teygja hálsinn þannig að ég bæði sæi og heyrði leikkonuna framhjá höfði sem var einkar óheppilega staðsett í röðinni fyrir framan mig.

Og ca tíu mínútur inn í verkinu kom loks verulega löng og ótrúlega mögnuð kúnstpása. Fannst mér. Svo komu fleiri, og eitthvað var að. Afsakið ég verð að taka mér hlé hér, sagði leikkonan og var ekki að leika. Hún var studd út af sviðinu og listrænn stjórnandi leikhússins birtist skömmu seinna og bað fólk að spjalla saman. Leikkonunni var óglatt og beðið var eftir hvort myndi treysta sér til að halda áfram.

Dramatískt atriði og það réttt oní lýsingu á dauðsfalli og áfalli sem eintalið hefst með.

Man ekki eftir álíka dramatískri bið í leikhúsi síðan fangarnir frá Kumla komu til að sýna Beðið eftir Godo, einmitt á þessu sama sviði. Enginn kom þá á sviðið lengi vel. Loks kom leikstjórinn upp á sviðið og sagði leikarana hafa flúið.
Hann hélt þá eintal samið á staðnum um samvinnuna og ferðalagið. Skrifaði seinna bók um það og flóttann líka og setti upp verk Bekkets í öðru fangelsi.

En Agnenta Ekmanner flúði ekki, hún stóð aftur á sviðinu ca stundarfjórðungi síðar og bakkaði smá í textanum. Ég saknaði fyrstu kúnstpásunnar. Og fékk sjálf hóstakast. Var að hugsa um að flýja en var króuð inn í miðri sætaröð. Hætti að teygja mig til að sjá. Slappaði af og sofnaði, milli þess sem ég var að kafna við að kæfa hóstann. Ég sem sagt hvorki fór né var.

Þegar ég las gagnrýnina í gautaborgarpóstinum (gp.se) í dag fékk ég staðfestingu á því að leikkonan var dramatískari en textinn.

*

Laugardagurinn reyndist sólskinsdagur sem endaði á praktiku og milongu niður við Fiskihöfnina við Gautelfur. Daniel Carlsson íslandfari var í heimsókn og kvaðst ánægður með Ísland á Vetrarhátíð. Og hann sá hana systur mína. (Gleymdi að spyrja hvort hann sá eitthvað af landinu utan þjóðleikhússkjallarans:)).

I dag er líka sólskinsdagur og ég er á leið í Óperuna á eftir, að sjá tvo nýa balletta, sem voru frumsýndir í gær. Herzschmerz eftir norska danshöfundinn Jo Stømgren, og Black Biist eftir begíska Wim Vandekeybus. Báðir samdir fyrir dansflokk Gautaborgaróperunnar.

2009-01-01T23:23:00.012+01:00

Gleðilegt ár 2009 óska ég þér sem lítur hér við ...

Hef engan annál tilbúinn, nýjársdagur nærri liðinn og ég rétt bara náði að gá til veðurs áður en myrkrið skall á og tunglið byrjaði að skælbrosa fallega staðsett á kvöldhimninum.

Minnst hundrað hápunkta frá árinu sem leið gæti pottþétt fundið, svo skemmtilega viðburðaríkt var árið 2008 svona prívat og persónulega. Árið sem byrjaði á nýjársmilongu á Frederiksberg í Kaupmannahöfn, eftir heimsókn hjá Lárusi bróður og Særúnu í árslok og síðan sumarhúsaferð til Rösnæs, með Marianne Larsen og Allan í janúarkulda og snjó. Sváfum þar meðan eldurinn dó út ...

Margt hef ég þegar bloggað um á þessum síðum, þótt ég hafi ekki skráð hvert tangóball. Mér telst ég hafi tekið þátt í a.m.k. fimm tangóhátíðum og tveim maraþonhelgum á árinu, í Svíþjóð, Danmörku og Íslandi, m.a. hið fyrsta og sögulega maraþon í Iðnó, á vetrarhátíð í Reykjavík eftir mikið fárviðri og tilheyrandi sólarhringsbið á Kastrup.

Tveggja hefðbundnu ekki-tangó-hátíða sem Gautaborgin býður uppá, naut ég í botn: 10 daga kvikmyndahátíðar í janúarlok sem ég skrifaði um fyrir Mbl. og Dans-og leiklistarhátíðinnar seint í ágúst, sem er aðeins haldin annað hvert ár. Þegar að bókastefnunni kom var ég hinsvegar með hugann við annað, orðin skólabarn og skoppaði með bakpoka í septembersólinni upp tröppurnar frá Korsvägen upp í Humanisten og Språkskraparen svonefnda - Málkljúfinn - , 3 - 4 morgna í viku, alltaf með spænsku orðabókina í skólatöskunni. Hún er svo þung að ég ætla að taka mér smá hlé í því námi ...

Að koma til Madrid í fyrsta sinn, í mars síðastliðnum, og búa við Sólskinshliðið Puerta del Sol var ævintýri í sérflokki. Tangóhátíðin í Málmey brást ekki - um hana hef ég bloggað - og á tangóhátíðinni í Kaupmannahöfn náði ég í skottið á efni sem ég er raun enn að vinna úr fyrir Danstidningen í Stokhólmi; framhaldsviðtal við Pablo Inza, sem er ógn vinsæll kennari núna og kennir mest með Eugeniu Parilla um þessar mundir! Í Buenos Aires kom hann á laggirnar festival Cambalache 2004, sem var haldin í fimmta sinn núna í desember, þar sem sýnd voru í allt 24 tangótengd-listdans og dansleikhúsverk, þ.a.m. hans eigin verk LIVING. Líklega eina hátíðin sinnar tegundar í heiminum.

Í apríl hef ég líklega verið talsvert heima hjá mér : ) og í endurhæfingu hjá raddþjálfara á Shalgrenska allan þann mánuð.

Margir sólskinsdagar og grillveilskur, í Kaupmannahöfn í maí, og síðan á rithöfnundanámskeiði á Biskups Arnö, í mánuði sem endaði á stórafmælisdeginum mínum þann 29. þegar ég var svo lánsöm að fá að dansa afmælisvalsinn við alla sem vildu á Oceanen. Tvær helgar í röð hélt ég svo upp á afmælið mitt inni og úti með minisamkomum í sólskinsveðri, þegar ég fékk heimsóknir frá Kaupmannahöfn og Stockhólmi.

Tangocamp var enn eitt ævintýrið, ég naut þess að búa á farfuglaheimili, þar sem tangófólkið lagði undir sig rúmlega eitt heilt hús ... rölta á milli, rölta í hlýjunni á ströndinni og dansa. Klæðast fjólubláu og vera tant Grädelin, ein af þrem systrunum í sögu eftir Elsa Beskow, og dansa við systurnar tant Grön og tant Brun, með hundinn Prick á Miðsumarnæturballinu var þægilega skemmtilegt. Sjá ljóðræna myndaseríu Mikaels frá Tangocamp HÉR (sjá undir "nye")

Svo var það Ísland. Dansdagar með Stellu systur í bænum; dvölin í Listamannahúsinu í Hveragerði, með göngutúrum og heimsóknum - já og heimsins hlægilegustu kráarferð með Elísabetu þegar við lentum óvart í einkaþotuboði og horfðum á einkaþotubíó með kaffinu á Kaffi Kidda Rót ... Ég meikaði fyrsta opinbera upplesturinn minn eftir geislameðferðina, sem lauk fyrir tveimur og hálfu ári og virðist í dag einsog fjarlæg reynsla. Skólasystrahittingur, frænkufundir og systrafundir, norðurferð með Boggu systur og dagur með Lóló systur í nærri 30 stiga hita.

Mér finnst hafa verið stöðugt sólskin frá mars til október ca! Þannig eru stundirnar sem ég man. A.m.k. fram í að fréttirnar af bankaóláninu heima reyndust óumflýjanleg alvara og komu auk þess Íslandi í heimsfréttirnar um hríð; dapurlegar Íslandssögur blöstu við hvort sem maður opnaði Gautaborgar-Metro, eða El País.
Og þegar verið var að rífa "skakka húsið" við hliðina á húsinu sem ég bý í, þá var engin sól. Nú er verið að byggja 5 hæða hús við húsgaflinn minn með tilheyrandi drunum og höggum sem munu víst endast næstu tvö árin.

Tango 59 gráður, í Stokhólmi tók við mér fljótlega eftir að ég kom frá Íslandi í byrjun ágúst og reyndist hin ljúfasta. Tók tvo extra daga í höfuðborginni og náði að vera með Stínu og hitta Birgittu Holm. Síðan heimsókn á Tangóhátíðina í Reykjavík í ágústlok ... og til Elísabetar og Guðrúnar við sjóinn. Lenti á svipuðum tíma og Silfurdrengirnir sem komu heim frá Japan. Hmm ég sé að ég hef verið soldið á ferðalagi það ár ... þar til ég byrjaði í skólanum ætlaði ég að segja, en ég var raunar á flakki í upplestrarferð um Vestur-Svíþjóð í nóvember sælla minninga. Og það með sænskum stórskáldum.

Það hlýtur að vera þess vegna sem mér er boðið til Kambódíu í júní næstkomandi, ásamt nokkrum norrænum stórskáldum : )

Svo nú er bara að vanda sig við nýbyrjaða árið, passa að styggja það ekki!

Tortilla de Patata/Spænsk eggjakaka

2008-12-03T17:05:00.008+01:00

Tortilla de Patata

Ingredientes:

8 huevos
2 patatas grandes
1 cebolla
Pimienta molida
Aceite de oliva

Modo de preparación:

Picar finamente la cebolla. Pelar, lavar y cortar en láminas las patatas. Echar la sal. En una sartén grande, calentar el aceite de oliva, después añadir la cebolla picada y las patatas y esperar unos 20 minutos hasta que se doren. En un bol grande, batir los huevos, añadir un poco de sal, y echar las patatas. Remover bien y esperar unos minutos. Echar la mezcla en la sartén bien caliente con unas gotas de aceite. Hacer la tortilla unos cinco minutos. Dar la vuelta a la tortilla con la ayuda de un plato y dejar que se hago otros 5 minutos a fuego lento del otro lado. Servir la tortilla caliente, templada o fría, según vuestro gusto, y cortada en dados.

Um daginn fengum við það verkefni í spænskunni að endursegja uppskriftir, meiningin var að æfa okkur í boðhætti. Enda rak ég mig á að uppskriftir í boðhætti eru ekkert á hverju strái á netinu, og því ástæða til að laga þær, en þar fann ég einmitt nokkrar klassískar eggjakökuuppskriftir sbr. ofan. Þegar ég skellti þessari einföldu ommelettuuppskrift í ginið á babelfiskinum (babelfish á yahoo eða altavista), þá kom í ljós hvað hann er mikill bullandi bjáni og vill helst "henda" öllu!

Hin léttúðlega babelfiskaþýðing:

Potato tortilla Ingredients:
8 eggs; 2 great potatoes; 1 onion; Worn out pepper; Olive oil
Way of preparation:
To mince the onion finely. To peel, to wash and to cut in laminae potatoes. To throw the salt. In a great frying pan, to warm up the olive oil, later to add to the perforated onion and potatoes and to wait for about 20 minutes until they are gilded. In a great bowl, to beat eggs, to add a little salt, and to throw potatoes. To remove well and to wait for minutes. To throw the mixture in the hot good frying pan with drops of oil. To do the tortilla about five minutes. Give the return to the tortilla with the aid of a plate and leave I am across made other 5 minutes to untimed fire. To serve the hot tortilla, temperate or fries, according to your taste, and cut in dices.

Vikan sem leið

2008-11-23T18:34:00.009+01:00

Enn tínast dagarnir inn í líf manns og keppast um að vera hver öðrum skemmtilegri. Kennararnir í spænskudeildinni fara á kostum í hverjum tíma og eru alltaf að finna upp leiki til að auðvelda okkur að tala saman á máli sem við kunnum bara smá hrafl í; krakkarnir alltaf tilbúnir að útskýra þegar ég sein að fatta (það er ég næstum alltaf), og hafa ekkert á móti því að hafa okkur eins og tvö þrjú í trúðarhlutverkinu, okkur eldri púkana og einn hinna yngri svona uppá punt.

Á þriðjudagskvöldið tók tangóinn við mér á bæjarins best sóttu milongu, El Abrazo á Bellmannsgötunni.

Á fimmtudagskvöldið lauk ég upplestrarhringsóli nóvembermánuðar, og þá í safnaðarheimili Íslendinga í Gautaborg. Það voru séra Ágúst og Guðný Ása sem áttu frumkvæðið að því að fá ljóð um dans eftir kyrðarstund í kirkju, og kvöldið reyndist hið ljúfasta, með svo mikið af góðum straumum að frá hverjum og einum streymdi minnst tíu manna meðalstraumur ...

Svo kom fyrsta föl vetrarins og loftið varð ferskara en ferskt þann morgun.

Í gærkvöldi var ég í fínindis boði hjá tveim fínindis gáfukonum sem gerðu sér glamordag, buðu vinkonunum að koma í uppáhaldspússinu, og voru sjálfar silki- leður- og silfurbúnar. Ég fór í dansbuxur og mjúku draumlitu remix blússuna mína, frá því í hitteðfyrra, því hún er uppáhalds í ár, og hálsfesti sem ég fékk þegar ég fermdist (!), löng festi úr perlum og glerkúlum með þykjustu gull á milli sín, alveg glerfín. Ég rakst á hana um daginn í Tornedalskistlinum mínum þegar ég var að svipast um eftir bréfinu frá Brodsky, og datt í hug að kominn væri tími á hana ... hún væri góð í glamúrheimi. Svo fór ég í dansskóna ... og þegar upp var staðið bara ánægð með mig yfir að geta verið sósíal án þess að dansa! Bara borða og spjalla klukkutímum saman inná hvítljómandi heimili í hjarta borgarinnar. Og við svo fínar allar að ég hugsa við hefðum alveg getað passað inn í sparifatadaginn í Norðlingaholti.

Óbamadagurinn mikli og upplestrarvika í VesturSvíþjóð

2008-11-05T23:36:00.009+01:00

Þvílíkur dagur!

Ég var svo heppin að vakna fyrir kl. fimm (sænskum tíma) í morgunn, alveg mátulega til að sjá Barack Obama í beinni frá þar sem hann mætti með fjölskylduna og fagnaði ... eða réttara sagt tók þátt í fögnuði kjósenda sinna í Grant Park í Chicago. Sumir höfðu verið í biðröð í 25 stundir til að vera sem næst honum þegar hann héldi sigurræðuna. Mér fannst ég næstum standa þar líka þegar ræðan loksins kom : ).

Svo nú er bara að halda áfram að óska heiminum til hamingju ... og vona hið besta þegar hann tekur við embættinu og vandanum ...

Ég er að lesa upp annanhvern dag í þessari viku þannig kvöldið í kvöld varð líka sögulegt í mínu lífi með upplestri í Musikens Hus í Gautaborg, með sænskum stjörnum bókmenntaheimsins: þeim Jonasi Hassen Khemiri og Katarina Frostenson, frá Stockhólmi. Svo við tvö héðan af svæðinu, Gösta Carlson og ég (íslenskur Gautaborgari!). Dagskráin nefndist "Stenarna där barn jag lekt" (eftir ljóðlínu sem fengin er að láni úr Ensamhetens tankar, eftir sænska skáldið Verner von Heidenstam) og ég naut þess að lesa bæði ljóð um tango og úr Því að þitt er landslagið, því þar er nóg af steinum til að tengja við þemað. Ég naut þess að lesa, fékk svo fína áheyrn, og komment frá sjálfri Frostenson sem mér þótti mjög vænt um " jag tyckte om din tango" sagði hún (enda las ég titilljóðið úr bókinni Ég halla mér að þér og flýg). Þar sem ég var fyrst í röðinni gat ég notið þess óspart að hlusta á hin það sem eftir var kvöldsins.

Katarina Frostenson er með nýja ljóðabók í ár: Tal och Regn. Og Jonas Hassen Khemmiri - heimsfrægur á Íslandi síðan á bókmenntahátíðinni í fyrra - er með leikrit í tveim leikhúsum núna í haust og bókina Invasion!. Heimasíðan hans er HÉR.

Jonas fæ ég reyndar að hlusta á þrisvar þessa viku (!) því við vorum bæði að lesa upp á Bókasafninu í Skövde á mánudaginn var og á föstudaginn kemur erum við boðin til Vänersborg við Vänern. Allt á vegum Forum för poesi och prosa.

Hér er eitthvað eftir okkur Gösta.

Engin bóla

2008-10-22T22:09:00.004+02:00

Ekki bloggað í átta vikur (!) eftir þetta hamingjusumar, svo ekki get ég átt von á mörgum gestum.

Get bara ekki orðabundist, því mér blöskra "brandararnir" sem ég heyri, þótt ég búi ekki í bretlandi heldur í norðrinu sjálfu.

"Íslandi væri best borgið með því að verða brot af Rússlandi" var mér tilkynnt á mánudaginn var, sí svona beint upp í mitt opna geð og ég varð svo reið og döpur í senn að það lá við að ég þagnaði.

Í gær var ég í kontról hjá Dr. Nyman á krabbameinsdeildinni. Hann var mjög ánægður með mig, já gott ef ekki montinn af velheppaðri lækningu og engin ný og grunsamleg bóla í augsýn! Svo spurði hann hvort það væri satt að allir brunuðu um í dýrindis fjallajeppum á Íslandi.

Fínt þegar fólk spyr. Þá er bara að svara. Og ég hélt áfram að svara svo ég komst varla út úr dyrunum. Varð sjálf hálf undrandi hvað mér varð mikið niðri fyrir við að endursegja Víðsjá frá tveim síðastliðnum föstudögum, með íslensku gáfufólki úr menningargeirum ... og svo heyrði ég mig fullyrða að bara c.a. önnur hver manneskja hefði nú verið á jeppa ...

Eitt og annað sem ég heyri að heiman þessar vikurnar minnir mig óneitanlega á viðbrögð fólks í Argentínu 2001 - 2002. Þá fór fólk í Buenos Aires almennt að snúa bökum saman á nýjan máta og ábyrgðarfullan. þ.e. í allri óvissunni, þegar pesóinn varð bara einn þriðji af sjálfum sér (og bandaríkjadollaranum) á tveim þrem mánuðum, fólk hafði engan aðgang að sínu sparifé, launagreiðslur voru ekki lengur sjálfsagðar og þar fram eftir götunum í þessu annars ríka landi.

Talandi tré, tónlist fyrir augað, hreyfing til að hlusta á ...

2008-08-24T02:45:00.012+02:00

The walking talking tree

Svartklætt tré fikrar sin inn á sviðið. Það hriktir í greinum þess. Það er að berjast við eitthvað, fást við mótlæti sem er manneskjuaugum mínum hulið í augnablikinu. Ekki víst því líði neitt vel. Hvenær líður trjám vel? Þetta tré er eitt á ferð og það á eftir að skipta um lit, sýna sig og miðla af þrjúþúsund ára reynslu. Erna Ómarsdóttir ljær því andlit líkama rödd, á þann hátt sem aðeins hún getur gert í sínu gangandi talandi tré, sem breytir um lögun, fer hamförum og yglir sig, sýnir sinn innri mann. Tætir af sér eplin deilir þeim með sér. Reynir það. Sum umbreytast í gullepli. En flest má endurvinna ... líka gull. Og tréð fær gullandlit, gullhendur, því vex gull undir greinum. Tréð á líka sinn þræl. Trénu líður ekki vel. Mér líður ekki vel. Ég finn til í talandi syngjandi hlægjandi grátandi æpandi trénu þar sem ég sit á fremsta bekk. Flestir sitja á fremsta og næstfremsta bekk, því aðrir standa og sýningin er eins og tréð sem syngur sögur og eðlilega lagar það sig að aðstæðum.

Með Ernu á sviðinu er belgíski tónsmiðurinn og meðhöfundurinn Lieven Dousselaere.

- Sýningin er að breytast, hefur verið að breytast frá upphafi segir Erna og lýsir stemmingunni þegar hún sýndi á lofti Landnámssetursins í Borgarnesi um síðustu helgi, svo gjörólíkt því að sýna á Röhsska safninu í Gautaborg rétt fyrir miðnætti á föstudegi.

Ég hitti Ernu fyrir tilviljun í gær, laugardagskvöld, útaf að þegar ég ætlaði heim var ekki hægt að komast yfir götu vegna 7500 manns á 10 km miðnæturkapphlaupi um bæinn! Svo ég dreif mig á Club Love á Röhsska, þar voru götudansarar frá Japan, Kína París og New York á sviðinu þar sem Erna var kvöldið áður. Og í öðrum sal: Lokatónleikar með sænsku tónlistarkonunni Lisu Nordström, sem hafði hreiðrað um sig í glerhúsi og þaðan stjórnaði hún verki sínu sem var bæði fyrir augu og eyru. Og á tröppunum í hlýlegri síðsumardimmunni stóð Erna, eini íslenski danshöfundurinn á hátíðinni í ár. Um starfsemi hennar má annars lesa eitt og annað á bráðskemmtilegri heimasíðu HÉR

Skólinn sem Erna útskrifaðist úr fyrir 10 árum síðan P.A.R.T.S. í Bryssel, er einn af heimsins þekktustu fyrir nútímadans, og hún fræðir mig á að nú hafi þrír íslenskir dansarar fengið inngöngu í ár! Í mínum eyrum hljómar það álíka stórt og íslenskt gull í Kína. OK, segjum silfur.

Útskriftarnemendur skólans í ár voru raunar í heimsókn á hátíðinni, sýndu 13 stutt verk á þremum kvöldum. Og stofnandi skólans (1994) danshöfundurinn Anna Teresa De Keersmaeker er eitt af stóru nöfnum hátíðarinnar, með verkið Steve Reich Evening sem fær dúndrandi fína dóma bæði hjá Önnu Ångström í Svenska dagblaðið og Lis Hellström Sveningson í Gautaborgarpóstinum og Önnu Ångström í Svenska Dagbladet, með yfirskriftinni nautn frá upphafi til enda.

(Aðeins fáeinir af um 20 sýningarhópum hátíðarinnar fá blaðaumfjöllun).

Að horfa á tónlist

Ég ætlaði í Óperuna í gærkvöldi að sjá og heyra Charlotte Engelkes með verkið Silungurinn og ég, á littla sviðinu. Hún byrjaði kl. 21:00. Og ég missti af sýningunni!

Ástæða: Ég var lokuð inni í Borgarleikhúsinu, Stadsteatern við Gautatorgið þar sem Póseidon pissar fyrir utan ...

Afleiðing: Ég náði að sjá allt verkið Steve Reich Evening með Anna Teresa De Keersmaeker, Rosas dansfloknum frá Belgíu og tónlist Steve Reichs!

Hugmyndin var annars að sjá bara tvo fyrstu hlutana af fjórum. Dreif mig útaf að rússnesk tangóvinkona á dansandi dóttur í flokknum. Með þessu móti myndi ég ná að sjá hana dansa og hina rómuðu Keersmaeker líka, síðan ætlaði ég að laumast út um næstu dyr milli atriða og niður á Óperu fyrir kl. 21:00. En þegar ég reis úr sæti og réðist á dyrnar, þá bifuðust þær ekki. Fann ekki betur en þær væru læstar. Snéri því sem snúa mátti, hnúum og því sem fyrir mér varð en ekkert dugði. Næsta atriði að byrja og allar aðrar dyr virtust virka (fólk smeygði sér af og til út eða inn), bara ekki þær sem ég sat fyrir innan. Ég ákvað að fá ekki panik, heldur setjast og anda rólega og fá síðari hlutann með.

Og það var eins gott, því annars hefði ég misst af nýjasta verkinu og öllum karldönsurunum, sem Keersmaeker er nýbúin að semja heilt verk fyrir.(Rosas dansflokkurinn var upphaflega kvennadansflokkur en í dag eru þar jafn margir karldansarar). Og rússneska dóttirin - Elisaveta Penkova - naut sín enn betur í síðasta atriðinu. Belgíski danshöfundurinn Keersmaeker og bandaríski tónsmiðurinn Steve Reich hafa unnið saman í 25 ár og sýningin speglar samstarfið í 4 verkum frá ólíkum tímum.

Að tónlist er hreyfing varð augljós hugsun í sýningunni frá upphafi, þegar tveir risapendúlar hanga yfir miðri sviðsbrún og sveiflast yfir einhvurskonar traktir eða brunna sem gefa frá sér hljóð. Pendúllinn er ekki bara pendúll en um leið hljóðnemi sem veiðir hljóðið sem sveiflast og stöðvast svo, í verkinu Pendulum frá 1968. Tónlistin er flutt af belgísku nútímamúsiköntunum í Ictus, sem eru til staðar upplýstir á ýmsa vegu á sviðinu, allt útfrá hvað verkið kallar á.

Að hreyfing kallar á hlustun var ekki heldur um að villast þegar tvær konur í hvítum hnésíðum kjólum og hvítum hosum, tóku að snúast í hringi, á þann hátt sem minnti á súfidans ýmist eða börn að leik. Þær héldu áfram að snúast í hringi allt verkið, sem virtist einfalt í tærleika sínum, eins og tónlistin, þar sem hin minnsta breyting gefur algerlega nýjan rythma, nýja mynd. Stundum var þverstopp, næstum aggressivt stopp í dáleiðandi mjúkum og samræmdum hreyfingum dansaranna tveggja. Skuggar þeirra margfölduðu myndina, oftast fjórir. Þegar tveir þeirra runnu saman, svo úr urðu þrír skuggar þá var sá hinn þriðji svo dökkur miðað við hina ...

Þetta var hugleiðandi verk frá 1982 og annar dansarinn var höfundur þess Anna Teresa De Keersmaeker. Verkið heitir Fase og gerði hana fræga á sínum tíma.

Hvað er nýtt, hvað er dans, hvað er heima?

2008-08-19T23:54:00.021+02:00

Hvað er nýtt? hvernig skilgreinum við þetta nýjasta, óþekkta og mikilvæga sem við teljum okkur sækjast eftir, er spurning sem Astrid von Rosen vekur upp í pistli um Dans- og leiklistarhátíðina í Gautaborg. (sjá heimasíðu Danstidningen).

Hún bendir á að kannski er það eitthvað gamalt og margtuggið í nýjum búningi, því hið fullkomlega óþekkta gætum við hvorki skilið né skynjað á meðvitaðan hátt, það hlyti að fara fyrir ofan garð og neðan hjá okkur. Aðeins fáein prósent af óþekktu í bland við hið þekkta, náum við víst að meðtaka þegar við upplifum eitthvað sem verandi nýtt.

Í kvöld var ég á Storan, sá sýningu Akram Khans, bahok, með fimm dönsurum úr hans eigin nútíma dansflokki í London, þjálfaða í hans sérstaka "contemporary kathak" stíl, ásamt þrem klassískt skóluðum dönsurum úr kínverska þjóðarballettinum.

Hvað er dans?

Er biðin dans? var ein fyrsta hugsun mín þegar ég sat í þægilega rauða bólstraða sætinu mínu á tíunda bekk og beið. Tónlistin var hafin, tjöldin dregin frá og dansararnir á sviðinu. En í biðstöðu. Í einhverskonar hljóðri talandi biðstöðu. Á skilti yfir þeim stóð Gjörið svo vel og bíðið, eða réttara sagt: Please wait. Eftir ca mínútu bið í þögn og fullkomnu hreyfingarleysi, virtist hver hvunndagsleg hreyfing einsog það að standa á fætur mikilfengleg.

Þegar einn kínverski dansarinn hóf sólódans gerðust undur. Þvílík snerpa. Þvílík mýkt. OK þeir kunna þetta í Kína, hugsaði ég þá en það voru ekki bara kínversku dansararnir sem framkölluðu göldróttan léttleika með greinilegu akkeri þyngdarinnar þegar þufti, því dansararnir hans Khans voru gæddir svipuðum galdri í hreyfingarmynstrinu. Mynstri sem smásaman sameinaði dansverkið í heild, í allri sinni snerpu og mýkt, léttleika og húmor. Líka í öllum ruglingi, misskilningum sem verða þegar sameiginlegt mál er enn ófundið, í biðsal sem gat verið á flugvelli, járnbrautarstöð, hjá útlendingaeftirliti ...

Smátt og smátt skýrðist saga hvers og eins í hinum margmenningarlega hópi ungs fólks, samankomin úr ólíkum heimsálfum, með ólík túngumál, bæði talmál og það mál sem ólíkar danshefðir eru.

Þau eru strand. Vilja komast áfram og út frá því taka hlutir að gerast milli þeirra. Þau gera sig skiljanlega á ýmsa óvænta vegu og miðla reynslu, draumum, og minningum um eitthvað sem heitir "heima".

Ég hætti að hugsa: hvað er dans? og hugsaði: ÞETTA ER DANS.

Danslist eins og hún gerist best.

Og: HEIMA ER ÞAR SEM ÉG ER.

Bahok var frumsýnt í Peking 25. janúar 2008. Bahok getur þýtt burðarmaður eða sá sem ber, á bengölsku, móðurmáli hins breska Akram Khan (f í London 1974), og vísar hér líklega í minningar og reynslu sem líkaminn ber með sér (body-memory) . Fína lýsingu á verkinu má lesa á ensku t.d. HÉR

Dansararnir eru með ýmiss konar bakgrunn, ekki bara frá Kína og London, en líka Kóreu, Indlandi, Slóvakíu, Suður-Afríku og Spáni.

Akram Khan hefur m.a. gert sýningar í samvinnu við Sidi Larbi Cherkaoui og þykir meðal merkustu danshöfunda Evrópu. sjá heimasíðu hans hér.

Þessi alþjóðlega Gautaborgarhátíð er svona lúxus sem gerist í átta daga seint í ágúst, annað hvert ár (síðan 1994) og spyr með sýningum sínum hverju sinni: hvað er sviðslist einmitt nú?

Hátíðin í ár fær heilmikið hrós, m.a. fyrir opnunarsýninguna með þýsk-breska leikhópnum Gob Squads á föstudaginn var. "Hátíð sem fjallar um möguleika sviðslistar hefði ekki getað byrjað betur", fullyrðir gagnrýnandi á Dagens Nyheter.

Sýningin heitir Gob Squad´s Kitchen og byggir á kvikmynd Andy Warhols, Kitchen frá 1965, og afbyggir hana um leið. Leikararnir eru að vinna við kvikmyndaupptökur, bak við tjaldið sem speglar hvað gerist bakvið það; þeir eru ýmist fyrir framan tjaldið eða bakvið, ýmist í hlutverkum eða komnir úr hlutverkum ... allt í vinnunni við að afbyggja goðsögnina um, hetjur, stjörnuleik og píramída; hver sem er getur orðið stjarna.

P.S.

Á föstudagskvöldið var, sá ég nokkra engla fyrir miðnætti í einskonar hreiðri gert úr risastálkönguló sem hékk á Gústav Adólfs torginu ... og á sunnudaginn sá ég þrjár sýningar, sem ég reyndi að blogga um, en þegar ég ætlaði að líma klausurnar inn í bloggsíðuna, fóru þær eins og utanhjá! Já líkt og englafiðrið á föstudaginn sem mér sýndist fara meira eða minna til fjandans ... en bara skemmtilega. Ég verð sum sé að skrifa beint í bloggformið eins og tæknin er hjá mér núna, ekkert lím og klipp. Kannski koma klausurnar inn seinna (hér fyrir neðan) í einhverju formi.

Alveg rétt, þemað á hátíðinni í ár er: frásagnir fólks

og lykilorðið er intimacy (sem kannski má þýða trúnaðartraust), hefur listrænn stjórnandi hátíðarinnar gefið upp, Birgitta Winnberg Rydh, sem stóð sjálf og reif af miðunum á Storan í kvöld.

Góða nótt

Enn einn dagur í Hveragerði

2008-07-27T21:40:00.012+02:00

Siðasta kvöldið mitt í Hveragerði að sinni; datt í hugað líma inn einsog tvær "heimildarmyndir" frá hinni ljúfu sumardvöl (þrátt fyrir framkvæmdir í hlaðvarpanum í Varmahlíð :)).

Efri myndin er tekin úr Reykjadal, þegar við Hafdís Sigurgeirs röltum inn dalinn í leit að hlýjum læk sem við fundum án erf

iðiðsmuna eftir c.a klukkustundar göngu.

Og sú neðri er tekin í Listasafni Árnesinga um síðustu helgi.

Það var gaman að lesa upp ljóð um tangó í Listasafni Árnesinga þann 20. júlí sl. fyrir lúxus hlustendur og horfa síðan á myndirnar hans Magnúsar Kjartansson enn á ný. Kogga ekkjan hans kom og sagði frá, í samtali við Ingu Jónsdóttur safnstjóra (fyrir miðju) og við létum smella af okkur þessari mynd vegna dagsins.

Í dag var opnuð sýningin "Á ferð með fuglum" myndir eftir Höskuld Björnsson ( 1907-1963) Hrafnhildur Scram var sýningarstjóri; fullt af fólki á ferð um salinn að skoða fugla við gítarundirleik Harðar Friðþjófssonar fuglalagið la paloma. Ég hitti Gyrði Elíasson, Aðalsteinn Ingólfsson listfræðing sem man svo vel eftir Nonna bróður frá Reykjaskóla ... og fleira skemmtilegt fólk sem ég sjaldan sé.

Heillandi sýning ... og svo sér maður uppáhalds jólakort úr bernsku; snjótitittlingarnir voru þá eftir listamann frá Hornafirði!

Seinasta vikan öll reyndist viðburðarík, með Reykjavíkurferð á þriðjudegi og síðan norðurferð.

Við Bogga hlustuðum saman á lóur og gauka við Þrístapa og sólin flæddi um hólana, Hagann, Hópið, Flóðið og fjöllin allt í kring ...

Á heitasta degi ársins (fram að þessu) kom svo Lóló systir í heimsókn í Varmahlíð og í dag mættu frænkur mínar að vestan Valdimarsdætur, Þórunn og Lilja birtust í grasinu hver á fætur annarri ásamt fylgdarmönnum. Þórunn ætlaði svo að sýna mér svefnloft hússins sem ég vissi ekki af ... en lykillinn var horfinn! Rétt eins og síminn. Já og málverkið fyrir ofan sóffann sem hrundi oná Gunnar Kvaran og cellóið hans í jarðskjálftanum ...

Í Hveragerði

2008-07-17T15:21:00.003+02:00

Ég er í blíðunni í Hveragerði þessar vikurnar, búin að virða fyrir mér hverapottana hans Sigurjóns í Hverabakaríi (hann tekur svo rúgbrauðið upp í fyrramálið kl. 05:00); skoða nýju hverina sem mynduðust í jarðskjálftunum 29. maí síðastliðinn, bruna um Flóann í fínu veðri ... fá heimsóknir í Varmalíðina sem er minnsta og elsta hús Hveragerðis og stendur við stærsta og fallegasta tré bæjarins; sitja með Elísabetu heilt bráðskemmtilegt föstudagskvöld kvöld á Kaffi Kidda rót; taka sundspretti í 70 ára gömlu og frábæru lauginni handan við littla skrúðgarðinn og Varmá; villast inn í Gufudal á góðvirðisdegi ... og í dag kemur Hafdís skólasystir og ætlar að ganga með mér inn í Reykjadal.

Á sunnudaginn kemur, þann 20. tek ég þátt í uppákomu á Listasafni Árnesinga, í tilefni þess að sýningu á verkum Magnúsar Kjartanssonar er að ljúka. Allt saman af því hún Inga safnstjóri er svo sniðug og snögg að skipuleggja. Sjá kynningu hér.

1.juní

2008-06-01T22:33:00.006+02:00

Í dag vaknaði ég við flautuna hennar Ann Elkjär, á Image, nýja disknum hennar og gítarinstans Martin Fogel þar sem þau leika allt frá Eguéne Bozza og Ravel til Erik Satie ... Ann var hér í gærkvöldi, og Mats maðurinn hennar geðlæknirinn Gustafsson (+ tangófélagi minn frá fyrri árum : )) og Olga dóttir þeirra 11 mánuða kom líka, í matarboðið mitt við kirsuberjaborðið sem teigði úr sér og stóð á miðju gólfi. Áki nokkur tangóari og sálfræðingur, mætti einnig Mats Persson kom frá Stockhólmi, Jan Maagaard frá Kaupmannahöfn og Ann Mattson og kærastan hennar komu frjá Majorna ...

Jan datt í hug að búa til rabarbarasultu úr rabarbara sem varð á vegi okkar og þannig minnti lambasteikin eiginlega á íslenska lambasteik því mamma var vön að bera fram rabarbarasultu með steikinni. Hún var fædd fyrsta júní 1920, fyrir vestan ...

Við Jan ( fyrrverandi eiginmaður minn nr. eitt : )) fórum í langa síðdegisgöngu í dag - á fæðingardegi mömmu - í steikjandi sól út í Jonsered, med viðkomu á Jonsered Herragarði; gengum meðfram ánni alla leið heim.

Afmælisdagur

2008-05-29T15:03:00.011+02:00

Ég á afmæli í dag! Líklega í kvöld ... mamma fullyrti (alltaf þegar ég spurði) að búið hefði verið að loka símstöðinni þegar ég var alkomin í heiminn - sem gerðist á gamla spítalanum á Blönduósi - og því ekki auðvelt að tilkynna komu mína alla leið heim í Haga.

Svo liðu sextíu ár og einhverntíma hefði ég haldið að eftir sextíu ár væri maður álíka gamall og mér þótti fólk yfir þrítugt vera þegar ég sjálf var átján og harmaði síðan nítján ára afmælisdaginn minn sem færði mig nær hinni skelfilegu elli! Ég sem hafði öll mín krakkaár hlakkað svo til að verða fullorðin. Það er eitthvað bogið við þetta með aldur en ég er himinlifandi yfir að fá að vera með enn í dag. Fá að dansa soldið áfram meðan líkaminn fylgir manni ... hm hver svo sem hann er þessi "manni".

Ég var á fróðlegu rithöfundanámskeiði í sólskininu á Biskops Arnö í síðustu viku, þar sem rætt var um sögur og andsögur eða berättelser och motberättelser og einn fyrirlesarinn var skáld og vísindakonan Hanna Hallgren, nýbúin að gefa út bók með ljóðum og því sem hún kallar blaðaprósa undir titlinum: jaget är människans mest framträdande sinnessjukdom (sjálfið er mest áberandi geðveiki manneskjunnar). Frumlegur og umhugsunarverður titill ...

Bjó þarna á biskubsstólnum í herbergi sem var eins og hallargarður og í næsta herbergi Þórunn Valdemarsdóttir sem heilsaði mér með tveim bláum óskrifuðum bókum að gjöf. Ég hengdi þær strax í sinn hvorn eyrnarsnepilinn og dag eftir dag reyndu sessunautar mínir á námskeiðinu að lesa þær. Það var ljúft að kynnast þórunni sem kann sögur um flest. Systkini mín fullyrða að við séum frænkur. Í móðurætt segir Stella, í föðurætt segir Lárus, málið er í rannsókn.

Ég las upphátt í biskupsstofunni á einni kvöldvökunni, í fyrsta sinn sem síðan fyrir geislameðferð. Mér tókst að beita tækninni sem "logopedinn" á Sahlgrenska hefur verið að kenna mér til að röddin svíki ekki í miðri setningu eða orði ... og einhvernveginn tókst mér að lesa nokkrar ljóðabunur og njóta þess. Fann ekkert til á eftir. Ótrúlegt.

Fékk í gær aðra gjöf sem vex: Tvö tré í Afríku!

Í kvöld verð ég ekki heima

held ekki veislu

þarf að dansa

Elísabet vinkona, illgresisbarn, mörgumsinnum amma, stórskáld og fjallablóm og listaháskólanemi þar til á laugardaginn kemur, bloggaði meiriháttar skáldlega afmælisræðu til mín í dag. Takk Elísabet.

sjá http:/heimsveldi.blogspot.com/

Tangóhátíðin í Malmö 2008 og annað söguefni

2008-03-31T23:54:00.011+02:00

Kirkjan sem varð tangóhöll:

Eftir sólarblíðu og útilíf við Sólarhliðið og nágrenni þess í höfuðborg Spánar, lenti ég í alhvítri Svíþjóð, seint þann 17. mars. En einum og hálfum degi síðar voru léttu fötin komin nýþvegin oní töskuna aftur. Mars náði nefnilega ekki bara að bjóða mér í vikuferð til Madrid, heldur líka á fimm daga alþjóðlega tangóhátíð í Málmey með fínum kennurum, síðdegisæfingum og milongum allar nætur, að ógleymdum öllum skemmtilegu gestunum: strax fyrsta kvöldið heilsaði Paul hátíðarstjóri mér og sagði: systir þín er komin. Tvö pör komu ofan af Íslandi og annað þeirra var Stella systir og Kristinn.

Málmeyjarhátíðin er í umsjá Maríu og Pauls som reka heila tangóhöll Tangopalatset, sem einu sinni var kirkja. Þau gerðu kirkjuna upp og breyttu í tónleikahöll og dansskóla fyrir fáeinum árum.

Hliðarhopp:

Viltu meira! spurði Thierry Le Cocq í hádegismatum og rúllaði risa þykjustucannabisrettu handa mér, útaf að ég var öll á lofti með tónlistinni sem Constantín spilaði, kannski var það rokk kannski hipphopp, ég fauk útá gólfið við hvað svo sem það var.

... þetta atriði minnti mig á þegar ég var ung og alltaf stoppuð í tollinum útaf að ég hagaði mér skakkt og var eithvað vitlaus í augunum svo tollverðir héldu ég væri með ólögleg efni, í mér, á mér og með mér, vildu alltaf fá að skoða dótið mitt ...

Matarhléin voru annars einu stundirnar þegar ætlast var til að fólk sæti frekar en dansaði á hinni ævintýralega ljúfu tangóhátíð um páskana. Svefntími frá því að milongum lauk kl. 04 þar til morgunmatur hófst í tangóhöllinni kl. 11. Annars tangó og aftur tangó, stöku sinnum salsa, bachata, swing og chacarera. Og þegar tími var kominn til að umturna kjallarasalnum, breyta honum úr matsal í danssal, eða úr danssal í svefnsal þá kom tónlist úr öðrum dansheimum, sem jafnvel tangókóngurinn frá Berlín, Constantín sjálfur, gat tekist á loft með og hipphoppað við.

Cortína hvað!:

Þú fékkst mig til að dansa svo fallega í nótt, þakka þér fyrir það, sagði einn af mínum uppáhalds dansherrum daginn eftir þriðju milonguna. Gat ekki hugsað mér fallegri viðurkenningu. Ekki eftir að hafa dansað klukkutímum saman um nóttina, óhlýðnast cortínunni ...

Það er annars orðin lenska hér í Norðrinu a.m.k. að brjóta klassísku regluna um að takmarka sig við eina töndu í senn("tanda" yfirleitt = 4 tangóar) , maður óhlýðnast cortínuni (lagstúfur sem gefur fólki tíma til að skipta um dansfélaga) og fer ekki fet af gólfinu frekar en vill, hámark að þykjast fara af gólfinu með því að mjaka sér útfyrir en halda svo áfram að dansa við sömu manneskjuna ef báðum sýnist svo.

Yfirleitt tel ég mér trú um að þetta sé dónaskapur, en nóttina eftir föstudaginn langa gerðist ég ein af þeim verstu og naut þess.

Prins og tveir refir frá hátíð sem var - gamlir leikfélagar og nýir:

Og æ oní æ eitthvað óvænt, sýningarnar, gamlir leikfélagar sem birtus og nýir. Endurfundir t.d. eftir nærri 4 ár eins og þegar Paul prins frá Hollandi birtist og Paras konan hans ... Hann lék Litla Prinsinn á síðustu Carpe Diem hátíðinni i Stångby fyrir utan Lund sumarið 2004, og refurinn var þrjár konur. Ég, Paras og hollensk Margrét, lékum þrefaldan ref á rauðum buxum och rifumst um ástir Litla Prinsins. Þetta var dansað drama undir stjórn tveggja leikstjóra frá Berlín, með nokkrum prinsum og refum, rollum og öllu - Homer frá Bandaríkjunum lék kind með bjöllu - og sýnt á stærsu hátíðarmilongunni sem var haldin í gríðarstórum sal inni í Lundi.

Hubertus heitir einn uppáhalds dansleikfélaginn sem ég hef ekki heldur séð mikið til síðan Carpe Diem hátíðin og La Pradera helgarnar í Stångby voru lagðar niður(sjá neðan). Hubertus var skyndilega mættur á föstudaginn langa með tveggja ára dóttur sína, Olvivíu, og móður hennar amerísku konuna sína komna langt á leið með næsta barn. Hin fagra Olivía gerði vart við sig með yndislegu öskri þegar hún leit við í tíma hjá Thierry ...

Og nýir leikfélagar göldruðust fram, eins og danskfranski Oliver sem kallar sig “dansemusen” ef marka má áleturn á bolnum hans ... og reyndist elegant dansemus, þrátt fyrir stuttan tíma í tangónámi. Svo fær hann + fyrir óþrjótandi þolinmæði við að kenna mér bachata.

Hátíðinni lauk að morgni annars í páskum og eftir því sem rútan mjakaðist norðar, varð allt hvítara og hvítara. Fallega logndrífan lagðist yfir og allt um kring.

Til glöggvunar:

1) Carpe Diem var tangóhátíð sem óx og endaði sem 10 daga hátíð og trúlega sú alþjóðlegasta í Svíþjóð með mikinn hluta gesta víðsvegar úr Evrópu. Hátíðin dó þegar framkvæmdastjórinn Tove Albinsson, valdi fjölskyldulíf, barneignir og laganám framyfir tangóinn og varð Tove Glad. Hún lagði um leið niður tangóskólann sinn í gamla járnbrautarhúsinu í Stångby og "La Pradera" helgarnar við Prestsestrið; flutti yfir teinana í hús þar sem ástin hennar bjó og hvarf úr tangóheiminum sem hún hafði tileinkað sér af sögulegri ástríðu og framtakssemi.

2) Paras og Paul eru með tangóskóla í Hollandi, halda þar hátíðir sem ég ímynda mér að séu soldið í stíl við Carpe Diem. Heimasíðan er www.tangoatelier.nl

Jesús dansar tangó

2008-03-14T13:43:00.006+01:00

... ekki bara búin ad heimsaekja hid órúlega Pradosafn, skoda naestu torg baedi lítil og stór konungleg og althýdleg, "gamla hluta" midbaejarins og thann konunglega, en líka búin ad fara á tvaer milongur í Madrid. Adra á midvikudagskvöldi thegar ég var enn á leid í mat og hina í gaerkvöldi á leid úr mat. Á leidinni á thá fyrri var ég spurd hvort ég vaeri ad vinna: trabajas? flaug út úr náunga nokkrum um leid og vid maettumst og mig fór ad gruna hvar ég vaeri. Milongan var stadsett í threngslalegu hverfi hinumegin vid Gran Via, frá Sólarhlidinu séd. Fullt af ungu yndislegu fólki thegar inn var komid, á La Milonga del Temporal á Calle Loreto Prado y Enrique Chicote, nr. 3. Margir gódir dansarar, fínt gólf og gód tónlist. Ég leitadist eftir fylgd heim um nóttina og thrjár stúlkur, Alexandra, Valería og Cynthia, röltu med mér nidur á Puerta del Sol. Allar atvinnudansarar, tangókennarar.

Í nótt dansadi ég svo vid Jesús og vini hans, eftir frábaert kvöld med lúxus smaetlum á spánska vísu hjá Hrafnhildi og Pétri í Malasanahverfi, thar sem nafni minn Kr. Ólafsson var maettur og skemmti m. a. med sínum óthrjótandi nýsmídudu ordum og fródleikssögum. Milongan sem ég valdi ad heimsaekja á leidinni heim var vid Plaza San Pol de Mar, í salnum "Cha-3", thar var naeturklúbbslýsing, fólk á öllum aldri og menn budu upp jafn pottthétt og á síddegis milongu í Buenos Aires, líka ókunnugu mér! Einn theirra, roskinn madur grannholda, med slitid sítt hár og álíka skegg sagdist heita Jesús. Thad var samt ekki Jesús sem fylgdi mér heim thad kvöldid heldur einn af vinum hans, spánskur Jón sem dansadi eins og ekta milongoero ... th. e. a. s. ég fékk far á naesta torg vid vid mitt langlaedina ad Sólskinshlidinu thar sem allar spánskar leidir byrja.

Í kvöld tek ég stefnuna á torg Heilagrar Önnu, hér rétt hjá. Thar er argentínska parid Ezequiel y Maria Antonieta med föstudagsmilongu í Casa de Guadaljara.

Vid Sólskinshlidid í Madrid

2008-03-11T23:34:00.009+01:00

Nú er ég í Madrid. Mér var bodid í mat í Madrid og er enn á leidinni en í morgun vaknadi ég í Madrid, ég tók eftir thví! Thannig taeki ég ekki til orda nema af tví ég skypadist vid Stellu systur áduren ég fór, kvad óraunverulegt ad ég vaeri á leid til Madrid og fékk svarid att taka bara vel eftir. Snjallt.

Ég lenti e. kl. 24 fékk fína leidsögn hjá spánskum Óskari, skólastrák sem skemmti mér í loftinu og alla leidina til Puerta del Sol; demdi mér svo út í lífid i dag og tók eftir ad ég bý ekki og sjarmerandi í senn. bara í hjarta borgarinnar, heldur liggja allar leidir á Spáni hédan, a.m.k. eru vegalendir midadar hédan í frá, tví á torginu vid Sólskinshlidid (Puerta del Sol) er skilti sem á stendur kilómetro cero, núll kílómetrar. Og dúndrandi mannlífid á öllum götum hédan í frá, svo flott borg tignarleg

... nú er bedid eftir thessari einu hóteltölvu; en sem sagt: var á röltinu 8 tíma í dag í blídunni og tók eftir ýmsu, gekk bara einu sinni á vegg og thad var glerveggur á kaffihúsi sem ég hélt ég vaeri ad fara inní en var med lesgleraugu og eftir ad hafa stangad vegginn tók ég tau af mér og komst inn. Tók eftir ad thetta virkadi sem fínasta skemmtiatridi ...

Kannski arka ég á Pradosafnid á morgunn, vil helst halda mig ofanjardar og ganga allt.

Med sólskinskvedju ad kvöldi fyrsta dagsins í Madrid.

K.

P.S. Verd á leidinni í matarbodid naestu daga.

Febrúar með 2 x tangómaraþon

2008-03-07T22:44:00.010+01:00

Febrúar var fallegur og nú er hann farinn. Hann bauð mér ekki bara á kvikmyndahátíð með fínum myndum og mexíkönskum, veislum með vinum og Nik Powell, fundum, endurfundum og Íslendingum, heldur sendi mig þar næst rakleitt inn í Vetrarhátíð með maraþontangó á Íslandi.

Svo lauk hann lífi sínu í ár á aðfaranótt laugardagsins, vék þá fyrir Mars. Hann skildi við mig elskulega og örugglega í örmum einhvers, því veislan sem hann bauð mér í að lokum var hið Guðdómlega Tangomaraþon, í samkomuhúsi við heilsubrunninn Sätrabrunn í Svartárdal í Västmanland.

Á Vetrarhátíð og fyrsta tangómaraþoni Reykjavíkur:

Eftir fannhvítan morgun í Vesturbænum, laugardaginn 9. febrúar, með sundferð í logndrífu og gönguferð þegar stytt var upp hélt ég að toppnum væri náð í náttúrufegurð fyrir mig þann daginn en þá tók við stanslaus síðdegissýning á Tjörninni með glitrandi sól á lífið þar, á bæði alvöru snjókorn einsog samofin í sínu teppi yfir mestöllu vatninu og listaverkasnjókornið þar ofaná. Allt blasti við frá Iðnó þar sem söguleg hátíð hófst á hádegi og lauk formlega sólarhring síðar, fyrsta maraþon Tangófélagsins í samvinnu við Vetrarhátíð með rausnarleg atriði í boði fyrir alla í bænum! Námskeið, tónleikar og tangósýningar.

Og topparnir héldu áfram að toppa sig allan daginn og fram á morgunn. Einn þeirra var þegar Elísabet vinkona birtist undir kvöldið. Ég hafði ímyndað mér að upplagt væri að stefna vinkonum mínum á staðinn, og sent nokkur meil ... gleymi því gjarna að ég er sjálf ekki viðmælandi á milongum/tangóböllum, vil helst þegja og dansa eða þegja og horfa og dansa til að komast hjá orðum en samt vera til. Svo gleymi ég oft að argentínski tangóinn hefur ekki sama aðdráttarafl fyrir alla og að til er fólk sem þarf ekki að dansa. En hún Ella Stína blómarós mætti í fullum skrúða ... Það ætti kannski að fylgja sögunni að Íslandsferð mín syttist um meira en þriðjung vegna veðurofsa, sem tafði flugið hjá Iceland Express um c.a. sólarhring. Ég rétt slapp heim með vél sem flaug á föstudegi meðan veðurguðirnir fengu sér hádegisblund, en meðan ég beið á Kastrup var ég að missa af hverju stefnumótinu á eftir öðru, allt frá heitapottsfundi í ljósaskiptunum fimmtudagsins til kaffihúsaheimsókna með skáldkonum ... og á sunnudagskvöldi var ég aftur lent í Kaupmannahöfn.

Guðdómlega maraþonið við brunninn:

Já, hvað gerir maður við Sätrabrunn í sænskum Svartárdal? Maður dansar og drekkur vatn. Vatnið varð þekkt fyrir 300 árum og er næstum eins gott og úr íslenskri uppsprettu ...

Síðara maraþon mánuðarins á norðurslóðum nefndist maratón la divina við Sätrabrunn og stóð í 44 klst. frá föstudagskvöldi til sunnudagskvölds, með gestum sem ekki láta sig muna um að skreppa "bæjarleið" til að eiga helgi með leikfélögum í tangóheiminum. Fólk kom svífandi frá Sidney og Sikiley, Basel, Barcelónu og Berlín, París, Amsterdam, Moskvu, Pétursborg, London, Bergen, Kaupmannahöfn og ýmsum öðrum sætum Evrópuborgum að Reykjavík ógleymdri ... Jóhanna & Hallur og Bryndís & Hany birtust stundvíslega mörgum til ómældrar gleði.

Áður en yfir lauk var komin Mars og hann fylgdi mér heim. Síðan hef ég verið í leiðslu enda ætlar hann með mig bæði til Madrid og Málmeyjar áður en hann er allur.

P.S.

Ljósmyndarapar var á staðnum og hægt að skoða stemningsmyndir í svarthvítu hér.

Svolítið

2008-03-07T15:37:00.003+01:00

Fyrsta ljóð mitt sem ég las upphátt hét Svolítið. Ég flutti það ásamt einhverjum orðfleiri ljóðum á Hótel Borg á fundi baráttukvenna í framboðshug, líklega snemma árs 1979. Ljóðið er svona:

Oft

þarf lítið til

aðeins eina

manneskju

aðra.

Svo

lítið?

Músarholuleikrit með tveim blómum

2008-02-04T15:10:00.001+01:00

Ablóm: hún er alltaf að leita að sjálfri sér

Béblóm: leita að sjálfri sér?

Ablóm: já að sjálfri sér ... eða sínum innra manni eða hvað veit ég.

Béblóm: og hvernig leitar hún?
Ablóm: hvernig?

Béblóm: já og með hverju, leitar hún?

Ablóm: já þú meinar það. Ja... náttúrlega ekki með sjálfri sér.

Béblóm: nei. Hún er sum sé eins og annað fólk?

Ablóm: ætli það ekki ... svona með skott.

Bblóm: Já, ég þekki engan sem fer að leita að sjálfum sér og finnur sig

þannig, það þarf einmitt skott til að eltast við.

Béblóm: eða penna ...

Ablóm: þú meinar mús.

Béblóm: ég meina mús.

Nacido sin og Eva Norðanvindur

2008-02-04T02:56:00.001+01:00

“... eins og mig vantaði eitthvað”.

Ein myndin frá Mexíkó -í deildinni Nýja Mexíkó á kvikmyndahátíð Gautaborgar - var eftir konu sem ég kynntist í Buenos Aires. Hún var svona too-much-týpa, alltaf með eitthvað soldið ótrúlegt á prjónunum. Í kynningunni sá ég að hún var ekki lengur á lífi, þar stóð leikstjóri og framleiðandi Eva Norvind (f.1944 d. 2006). Dóttir hennar Nailea Norvind, leikkona í Mexíkó hafði lokið við myndina. Ég vissi ekki að Eva hefði lagt út í kvikmyndagerð fyrir alvöru, þótt hún hefði menntað sig til þess og gert stuttmyndir. Þegar ég kynntist henni var hún að vinna sem kynlífsfræðingur fyrstog fremst og halda fyrirlestra, og svo hin hliðin sem einhverskonar “ dominatrix”, þar sem hún var með svipuna og allt. Hún sagðist vera fræg og var alltaf á fullu að vinna í Línuhúsi, tangóhótelinu þar sem við bjuggum, með tölvuna í rúminu frá morgni dags og sífellt í sambandi við aðra heima. En ég sá ekki heimildarmyndirnar sem höfðu verið gerðar um líf hennar, og las ekki enn bækurnar þar sem hún var skáldsagnapersóna, ég sá hana fyrst og fremst í sínu hér-og-nú-lífi. Og vissulega þekkti hún frægt fólk, ekki aðeins að henni tækist að drífa mig með sér í langbestu sætin á opnunarmilongu alþjóðlegu tangóhátíðarinnar CITA í Buenos Aires 2002, heldur gerði hún sér lítið fyrir og kynnti mig fyrir rithöfundinum Luisa Valenzuela, þegar við vorum allar á sama bókmenntakvöldi svona eins og af tilviljun eitt kvöldið.

Undarlegt að sjá "eins og fyrir tilviljun" að það var mynd eftir hana á hátíðinni. Enn undarlegra að sjá að hún hafði dáið 2006, áður en hún lauk við myndina sem hafði bersýnilega verið frumsýnd 2007, Nacido sin/ Born Without.

Og ekki minna merkilegt hvað þetta reyndist vera áhrifamikið heimildarmynd. Ég grét af hluttekningu með manninum sem grét af gleði þegar hann sá nýfædda barnið sitt, sjöunda barnið. Líka þegar hann sagði frá gleði sinni við að sjá fyrsta barnið sitt koma heilt í heiminn. Hann var ekkert venjulegur þessi maður. Hann er “blóm”, heitir Josó Flores, fæddur án handleggja og handa; engin hné bara örstuttar fætur og vantar nokkrar tær; ekki séns að leika á hljóðfæri með tánum beinlínis (hann gat notað vinstri fótinn á músina samt). Myndin lýsir hvernig hann vinnur fyrir sinni stóru fjölskyldu með munnhörpuleik, oftast á götunni, hvernig hann leikur við börnin og konuna sína og þau við hann og hvernig venjulegir dagar ganga fyrir sig. Sambandinu við stórfjölskyldu og vini og jafnvel vinnuveitendur er líst með heimsóknum og samtölum. Þessi mynd um líf hans var ekki sú fyrsta sem hann lék í og sjálfsagt hefur það auðveldað vinnuna hvað hann er góður leikari og skemmtilegur persónuleiki. Og leikstjórinn Eva Norvind hefur verið mjög dugleg við að láta hann og konuna hans semog fyrrverandi vinkonur lýsa ástalífnu hispurslaust og nægilega til að maður gat ímyndað sér það sem rætt var. Nacido sin/Born Without eða Fæddur án, var kosin besta heimildarmyndin í Mexíkó á síðastliðnu ári og er búin að ferðast á ýmsar heimsins hátíðar...

Eva kynntist José fyrst þegar hann var 18 ára götumúsikant í Mexíko City og 30 árum seinna var hún tilbúin að gera mynd um hann.

“Eftir að ég kynntist José fannst mér það væri mig sem vantaði eitthvað”, er haft eftir Evu í norska Dagsavisen. “Hann lifði lífinu til fulls ... Með myndinni langar mig að örva fólk til að gera það besta úr lífinu”.

Svo fann ég minningargreinarnar á netinu og sá að hún hafði drukknað við straumharða strönd í Mexíkó, 14. maí 2006.

Undarlega Eva sem var fædd Eva Johanne Chegodayeva Sakonskaya, og sem Luisa Valenzia kallaði Ave í bókunum sínum. Þær höfðu kynnst í New York og ég fattaði ekki þá hve Eva átti mörg nöfn, og enn fleiri hlutverk í lífinu. Hún dó líka frá annarri mynd sem hún var að gera: um tangó í Buenos Aires, einkum kennara sinn meistara Carlos Gavito, sem raunar dó á undan henni (1.julí 2005). En ég er afskaplega þakklát dóttur hennar í Mexíko City fyrir að ljúka við myndina Nacido sin, Fæddur án.

7 galdrar á kvikmyndahátíð

2008-02-02T10:11:00.000+01:00

Nú eru átta dagar síðan Alþjóðlega kvikmyndahátíðin í Gautaborg byrjaði og hún byrjaði svo vel að ég veit ekki hvar ég hef verið síðan. Man bara að ég hugsaði: hvaða galdur ætli gerist á þessari hátíð og svo byrjuðu þeir að rúlla sér að manni. Þannig varð laugardagurinn (fyrir viku) einn samhangandi galdur þegar upp var staðið. Í stuttu máli:

1. Ég vakna nógu snemma til að vera mætt á Respekt við Járntorgið og fá mér kaffelatte áðuren Gael García Bernal birtist.

2. Gael mætir skv. áætlun þrátt fyrir næturvinnu. (Viðtalið mitt við hann kemur í Sunnudagsblaði Mbl. ég held meira að segja með myndum sem ég tók sjálf!)

3. Ég kemst í hádegisbíó inn á opnum deildarinnar Nýa Mexíkó, sem byrjaði með mynd Gaels Déficit (=mínus eða halli), átti ekki von á því útaf af að blaðamannapassi veitir ekki forgang þegar uppselt er á sýningar, maður fer í blaðamannabiðröð að berjast um fáein frátekin sætin.

4. Mér tekst að finna sporvagn númer sex og mæta í tæka tíð á Bergakungen, hátíðarbíóið sem er lengst í burtu frá Járntorginu, til að sjá heimsfrumsýningu á heimildarmyndinni Andstæðingar dagdrauma (mín þýðing) eftir Helga Felixson og Titti Johnson.

5. Ég finn þau i eigin persónu strax í andyrinu.

6. Myndin reynist einn klukkutímasamhangandigaldur. (ÉG sendi klausu á MBL í Af listum, birt 31.1)

7. Mynd eftir látna kunningjakonu (sem ég kynntist í Buenos Aires 2002) Eva Norvind, Nacido sin/Born Without, reynist algjör og ótrúleg og fullkomlega yndisleg ... verð að gera sér blogg um það seinna ...

því nú er ég að rjúka í bæinn til að gá hvor ég finn Valdísi Óskars á hlaupum með brot úr Bóndabrúðkaupi ... afsakið Sveitabrúðkaupi (!) sem hlýtur að verða mynd ársins á Íslandi! Ég er a.m.k. yfir mig forvitin ...

bless á meðan ...

Hundrað ár; kvikmyndir og aðrar myndir

2008-01-09T16:40:00.000+01:00

Í dag eru hundrað ár síðan Simone de Beauvoir fæddist. Hugsuðurinn sem hefur sett sín spor á líf manns, kannski alla tíð svo mikil áhrif sem hún hefur haft á okkar tíma heimspeki, hún einsog bjó til botninn í því hugsanabákni sem í dag er oft sett undir einn hatt og kallað femínismi til að einfalda málið þótt um aragrúa af feminísmum sé að ræða, meira eða minna vel skilgreindum.

Hún hét fullu nafni Simone Lucie-Ernestine-Marie-Bertrand de Beauvoir, fædd 9. janúar 1908 í París; dáin 14. april 1986. Hún kenndi heimspeki, skrifaði bækur og lífsförunautur hennar var Jean-Paul Sartre.
Það fer ekki mikið fyrir henni í Minnisbók Sigurðar Pálssonar, sem ég var að lesa núna yfir áramótin og skv. nokkuð áreiðanlegum heimildum íslendinga í París existensíalismans, var mun erfiðara að beinlínis rekast á hana en hann ...

En ég er yfir mig þakklát sænska sjónvarpinu fyrir að sýna ólíkar kvikmyndir um hið sögufræga gáfupar þessa viku, þrjú kvöld í röð. Ein áhrifa mesta bók hennar Le Deuxième Sexe, Hitt kynið, kom út í fyrsta sinn árið eftir að ég fæddist!

http://www.expressen.se/kultur

Í dag var opinberað prógrammið fyrir kvikmyndahátíðina í Gautaborg 25. jan. til 4. febrúar nk. og allt verður á netinu HÉR

Myndin hennar Guðnýju Halldórs, Veðramót, er meðal þeirra sem ég hlakka til að sjá í kvikmyndaflóðinu frá 67 löndum. Og hvers konar kvikmyndaland ætli Mexíkó sé? minnst 12 myndir þaðan í ár! Namminamm, öll þessi tilhlökkunarefni ...

Og nú fer bara að birta það er allt í lagi þá missir maður síður af deginum. Eins og um áramótin: fyrst við að dansa alla nýjársnóttina hjá TABA milongu á Frederiksberg og sofa einn dag: á öðrum degi við að koma sér áleiðis í sumarhúsið hennar Marianne vinkonu, það var nærri horfið í myrkrið þegar við mættum á ströndina, svo fyrst á þriðja degi ársins sáum við sjóinn og húsið sem við sváfum í almennilega.
Hér eru fáeinar myndir, flestar úr ævintýrinu Þrjú að þeytast.

Já mig dreymir um langa óralanga mjóa daga ... með langar hlýjar nættur á milli sín.

Annáll ársins ... brot

2007-12-29T11:24:00.000+01:00

Áður en ég bregð mér til Borgarinnar við Sundið má ég til með að blogga áramótakveðju með smá upprifjun og framhaldi af Skammdegissögum.

Ég byrjaði árið 2007 heima á Íslandi á mögnuðu augnabliki uppi á mögnuðum hól með Unni vinkonu í Heiðmörk. Þegar ég hætti mér inn í reykmettaða höfuðborgina síðar á nýjársnótt var hún ótrúlega réttnefnd, allt í reyk ...
Milongan í Iðnó 2. janúar er mér eftirminnileg, fullt af tangóvinum tryggðu sér eintak af nýju bókinni minni Ég halla mér að þér og flýg, og lagerinn kláraðist áður enn ég yfirgaf landið, bara fáein dýrmæt eintök eftir í búðum og kannski Kramhúsinu, enda birtist brátt skemmtilegur dómur í Morgunblaðinu.

Í skammdegisdvöl minni á Íslandi náði ég að taka viðtöl við tvo íslenska dansara og danshöfunda, sem birtust bæði Danstidningen í Stockhólmi í ár: Ólöfu Ingólfsdóttur og Ernu Ómarsdóttur. Þegar ég lít yfir janúar eru fleiri atburðir sem standa uppúr, t.d. fæðingardagur Jóns úr Vör þegar ég dreif mig á dagskrá í Salnum í Kópavogi, ég hafði ekki mætt í það fræga hús fyrr, en þann 21. janúar er Ljóðstafurinn afhentur nýum verðlaunahafa ár hvert og þá boðið upp á rausnarlega dagskrá. Dagurinn sá stendur í sérstakri birtu af fleiri ástæðum: loksins varð af því að ég heimsótti nöfnu mína Hjörleifsdóttur í Garðabæ, sem bjó lengi með fjölskyldu sinni á klettabrún hér í Bergsjön og þá bara skógur einn á milli okkar.

Hún sótti mig nývaknaða í vesturbæinn til Stellu systur og dreif mig m.a. í gönguferð, sýndi mér Heiðmörk frá sínum sjónarhólum og skúmaskotum í ótrúlegri og tindrandi vetrarbirtu ... hún var raunar nærri horfin eitt óhugnanlegt augnablik beina leið niður í alla fegurðina sem breyttist í lífshættulega gjótu ... en bjargaði sér með klókindum og kom heil upp á yfirborðið áður en ég sá nokkurt ráð í hendi mér. Það var snjór og við örkuðum ótroðnar slóðir í hinum ægifagra íslenska vetri.

Dagurinn endaði á leikhúsferð með Elísabetu vinkonu og hálfnöfnu -Ellu Stínu skáldkonu og fjallablómi - og merkilegu miðnæturspjalli heima hjá henni á Framnesveginum ... Ég bloggaði ekkert þá tvo mánuði sem ég dvaldi heima (hér= á Íslandi!) og röð af atvikum og andlitum blossa upp í huganum en fá ekki pláss í bókstöfunum núna ... Svo flaug ég áleiðis til Gautaborgar og um það bil beint inn í bíómyrkur kvikmyndahátíðarinnar , sem er fastur liður hér í janúarlok.

Megnið af hápunktum mínum á árinu ætti raunar að vera skráð hér á blogginu líka ferðir mína vikurnar fyrir jól og hér fyrir neðan með minnisatriðum úr annars óskráðri dagbók (sjá Skammdegissögur meiri hluti), já svona minnistextar fyrir sjálfa mig fremur en pælingar eða bein skemmtiatriði ...

Gleðilegt ár 2008!

Skammdegissögur, meiri hluti

2007-12-29T03:18:00.000+01:00

Til Dyflinnar

Þann 26. nóvember kom ég fljúgandi frá Dyflinni með Heilræði lásamiðsins í farangrinum og heima beið mín sending úr Heiðmörk, frá Unni Jökuls: Hefurðu séð huldufólk. Bækur sem hvor um sig væri verðugt efni í meira en eina doktorsritgerð ... Dublinarferðin - eða ferðin til Djúpu lindar í Dyflinnarsýslu í ríki Mary McAleese - er hiklaust einn hápunktur ársins, intensíf helgi í faðmi írskrar menningu og Elísabetar Jökuls sem var í háskólanámi þar á hauststönn. Ég lenti í fullu tungli og fannst fjöllin íslensk á svip í sólarlaginu síðdegis á föstudegi þann 23. nóvember. Elísabet hafði essemmessað að hún væri lasin, og ég til baka að hún skildi taka því rólega, en viti menn, hún birtist flaksandi fín á svörtum frakka á flugvellinum, beið mín í villtum dansi svo fjaðraskraut okkar beggja truflaðist þegar ég skáskaut mér inn um hliðið. Ég vissi ekki þá að hvorki var fyrir hvítan mann né svartan að rata heim til hennar í Fagrastræti, í hvílíku nýmóðinshverfi að leigubílstjórar kunnu ekki á það og þurfti nákvæma leiðsögn hins heimavana. Hefði hún ekki sótt mig væri ég enn að villast, reikandi ein um stræti Dyflinnar, sem reyndust sjarmerandi og söguleg enda svæði margra snillinga, sem ég hafði ekki tengt sérstaklega við Dublin. Oscar Wilde sé ég mest fyrir mér í fangelsi, ef ekki á heimsreisu um Evrópu og grafinn í Frakklandi, gleymi að hann var fæddur hér og nam við Trinity eins og Beckett sem hélt til í Parísar o.s.frv. Annað með Joyce sem notar Dyflinni sem bakgrund í sínum frægustu verkum. Landlordinn hennar Elísabetar reyndist ljúflingur og kennari í skapandi skrifum, og skrúfaði frá hitanum um leið og beðið var um það.

Strax fyrsta kvöldið rúlluðum Elísabet í bæinn og út að borða. Ég fékk að sjá Liffley by night og fleiri valda staði, horfa á tunglið þaðan sem gestgjafi minn skáldkonan kvað það best: úr Trinity háskólagarðinum. Ekki varð komist hjá fáeinum ævintýrum svona rétt á leiðinni í kvöldmatinn, eins og að lenda á óformlegum skipulagningarfundi leikskáldsins EKJ og framkvæmdastjóra Beckettleikhússins við Trinity; þar næst í útgáfuveislu nemenda með nýútkomið 58. hefti af Icarus, Contemporary Writings from Trinity, textar átján ungskálda. Elísabet kann að búa til spunaþætti með orðum og fólki og stofna ný heimsveldi á staðnum og einn meðleikarinn var ungur maður sem mér sýndist ætla að verða nýr James Joyce, hann birti texta sem hann kallaði Portrait of a Freshman After Five Weeks in Trinity. Nei, ég er ekki rithöfundur, Im not a writer, Im a skripler. Nýtt hugtak handa mínum haus svo ég hló og hló fannst skripler svo skondið, en ég kann ekki á kokteilsamræður og það lýsti sér í því að ég sofnaði nánast samstundis í sóffa, veit ekki hvort það var af skelfingu eða þreytu eftir flugið (með Rayan Air sem var með óþægilegri flugstóla en ég hef áður kynnst). Ég vaknaði á völdum matsölutað þar sem Elísabet var allt í einu komin með þjón í fullt starf við að segja sögur við okkar borð! Ég hélt hann myndi gleyma að gefa okkur að borða fyrir bragðið og biðja um sögulaun, en það var eins og allt væri innbakað í heimsins ljúffengasta hollusturétt sem hann töfraði á borðið fyrr en varði.

Áður en helgin var liðin náði ég líka að að skoða hið heimsfræga bókasafn við Trinity háskólann með The Book of Kells, gersemi borgarinnar, varðveitt handrit frá c.a. 800 e. kr. verk munka frá eyjunni Iona í Skotlandi að því er talið; munka sem fluttu til Kells í greifadæminu Meath til að forðast árásir víkinga. Ég sá ekki betur en þetta væru listaverk í sama stíl og handritin okkar með öllum mögnuðu upphafsstöfunum! Það var að Elísabet sem kom vitinu fyrir mig á síðustu stundu, þótt hún væri sárlasin heimavið á sunnudeginum og líka að búa sig undir að kveðja Dyflinni; hún vissi hvað var merkilegast að skoða og ég slapp inn í musterið rétt fyrir lokun á sunnudegi; fann stoð að styðjast við í lotningu minni þegar ég kom upp á efri hæðir safnsins með The Long room sem varðveitir tvö hundruð þúsund elstu bækurnar.

Dyflinni er rétt eins og Barcelona með tvö tungumál sem blasa við á hverju götuh0rni, hér eru götunöfn og leiðbeiningar bæði á Ensku og Írsku, málinu sem keltar ortu hetjusögur og drápur á hér áður.

Tangó á fæðingardeildinni í Dyflinni

Auðvitað fann ég tangó í höfuðborg Íra, búin að hafa samband áður en ég fór að heiman (hér = Gautaborg). Var á ferð á réttum tíma fyrir the big Winterbal á fæðingardeildinni, þeirri fyrstu sem byggt var yfir í Evrópu að því er segir í túristabókum, deildin stofnuð 1745! Jamm, ég er ekki að búa þetta til, Milongan hjá írska tangóveldinu var til húsa í hátíðasal á sjúkrahússvæðinu Rotunda Hospital við Parnell Torg, ekki langt frá Writers Center, þar sem Elísabet stóð fyrir bókmenntakvöldi nokkrum dögum síðar, las upp úr Lásasmiðnum og öðrum verkum sínum. Hún dreif sig með mér á Milongunna, náði fínu sambandi við eina manninn með rauða nellikku - eftir að hafa töfrað alla aðra í kringum sig - það var Andrew leikari sem ég held hún hafi síðan ráðið í vinnu sem upplesara og gott ef ekki kynni. Annars sáust varla Írar fyrir útlendingum og innflytjendum, þýski háskólakennarinn hann Kristófer fullyrti að í tangósamfélagi Dublinar væru aðeins 20 til 30 % Írar. Af dansherrum mínum voru þó einir þrír mjög írskir kannski innfæddir, og því eldri því færari! Ég á alltaf von á að lúxusdansararnir leynist meðal hinna yngri í Evrópskum borgum, því tangóbylgjan síðari frá Argentínu er það ný. Það var undir lokin að ég náði athygli roskins tangóara með tagl og sem hafði vakið athygli mína fyrir fallegt faðmlag og lipran stíl. Ég sá hann aldrei sitja. Hann hafði dansað í nærri áratug og verið í BsAs oftar en einu sinni. Hljómaði írskur. Það er innileikinn, hinn orðlausi innileiki tangósins sem virkar eins og lífgjafi í dansinum. Ég er ekki viss um að nokkur geti séð það utanfrá. Sýningartangó er allt annað mál ... Salurinn, The Pillar Room, tilheyrði Gate Theater sem ég áttaði mig aldrei á hvort einnig var innbyggt í Sjúkrahúsið.

Daginn eftir hitti ég svo argentínsku Veronicu, þegar ég var búin að túristast, líka í Temple Bar og villast soldið viljandi, þá mæltum við okkur mót við spíruna The Spire sem er auðveldara að rata á en nokkuð annað í Dyflinni. Veronica hafði ekki verið á vetrarballinu mikla, þótt margir nemendur hennar væru þar og bað mig að segja sér allt ... Hún hefur dvalið langdölum í borginni við að kenna tangó, og ferðast raunar um allt Bretland og víðar sem tangókennari. Hún var soldið óþolinmóð fyrir hönd Dublinarbúa, þótti þeir flækja málið um of með pælingum um klassiskan tangó og tangó nuevo, en í Limerick þar dansar fólk tangó!

Leshringsvinir

Miðvikudaginn eftir Írland var eitt hinna ljúfu leshringskvölda. Þá var meira en ár síðan við í íslenska leshringnum höfðum hittst heima hjá mér; í fyrra fann ég ekki bragðið af matnum ég þóttist vera að elda og vissi ekkert hvað ég var að gera þegar ég var að krydda pottrétt, varð að biðja um aðstoð. Núna virkaði eigin bragðskyn og pottrétturinn pottþétt ókey fullyrtu allir sem einn. Við sátum við borð úr kirsuberjatré og ræddum snilldarverkið Sumarljós og svo kemur nóttin, eftir Jón Kalman Stefánsson, en líka um Huldufólk og heimana ýmsu sem ekki eru alltaf til sýnis. Leshringsfundirnir virka soldið eins og helgistundir - enda er presturinn okkar hann Ágúst með ásamt læknunum Vigdísi, Elínu og Guðnýu Ásu og hjúkrunarkonunni Helgu - þar sem tal um tilfinningar kafnar ekki í menningarmúr heldur vex eins og blóm á vel ræktuðu grasþaki þar sem þau verða helgisögur.

Stokhólmur í endursýn ... bráðadeild tangósins á Södermalm og 1.des í Vesterås

Þann 29. nóvember þaut ég til Stockhólms hélt ég en var minnst 7 tíma í lestinni útaf bilun og bið. Þá var orðið dimmt og ég var með lykil að fínu garðhýsi nálægt "tangoakutten" á Hornsgötunni á Södermalm, gistitað sem mér var hætt að lítast á að leita að í myrkrinu. Svo Sasha tangóvinkona frá Pétursborg bjargaði mér með ákveðni sinni þegar hún SMSaði: Koloistuga! Ertu galin, komdu hingað í staðinn. Þar með voru þau búin að taka mig að sér hún og Tommy tangóari sem búa í Kista og ég ætlaði fyrst að ónáða daginn eftir eftir heimsókn á bráðadeild tangósins sem er sérstök praktika opin síðasta föstudag hvers mánuðar á undan andfélagslegu Milongunni "antisocial tangoklub" sem Peter Bengtson tónskáld og tangóportalstjóri stjórnar á sama stað. Þá reynir hann að fá fólk að fylgja hefðbundinni reglu cortínunnar sem heimtar að fólk skipti um dansfélaga á fjögura dansa fresti, og óskar þess að gestir klæði sig soldið extra tangófínt.

Helgin rann í mig og með mér rétt einsog rjómasúkkulaði hjá nöfnu minni í Garðabæ; ég fann Stinu Ekblad heima á föstudeginum og horfði á hana baka Lúciuketti - sem við og sonur hennar Adrian borðuðum dáldið af - og þegar hún fór til Uppsala um kvöldið á skólasýningu frænku sinnar við leiklistadeild þar, þá fór ég beint tangóbráðadeidina. Eins gott því það vantaði kavaléra, ég bauð mig fram sem slíkur, og dansaði við konu sem ég hef aldrei séð fyrr en hinsvegar kvikmynd eftir hana: Mitt namn var Sabina Spielrein/Ich heiss Sabina Spielrein, sem Helgi Felix framleidddi 2002. Merkileg mynd um merkilega konu sem var fyrsti sjúklingur C.G. Jungs og sálfræðinemi, konu með framtíðardrauma og sterkan vilja sem ekki dugði til í gjánni milli vísindakonunnar og borgaralegs fjölskyldulífs; milli Frauds og Jungs, Stalíns og Hitlers .... "Meðan á meðferð stóð var sjúklingurin svo óheppinn að verða ástfangin af mér" er haft eftir Jung. En daman mín skrifaði kvikmyndahandritið og heitir Yolande Knobel.

Fullt af dansævintýrum gerðust þessa helgi, með fleiri fínum endurfundum en ég átti von á og ferðalagi til Vesterås, á hátíðamilongu þann 1. desember með hljómsveitinni Tangarte. Tangófólkið í Vesterås hélt uppá 10árin sín undir áhrifum. Tangarte var betri en nokkurn tíma og með glænýjan CD á boðstólnum. Og skelfing er notalegt að búa hjá fólki sem líka þarf að hvíla sig eftir milonguna ... ég borðaði morgunnbat á miðjum degi með Söshju og Tommy og við horfðum á tangóupptökur ... mér fannst ég ansi röggsöm að taka lestina áleiðis í heimsókn inni í miðbæ fyrir kl. fjögur síðdegis. Við Medborgarplatsen var eins og höfuðborgin skryppi samna þegar ég heyrði nafn mitt kennt við Ísland rétt fyrir aftan mig. Þar stóðu Riku og Elín, á leið út að borða, Riku var ráðinn DJ á nýlegri sunnudagsmilongu, sem reyndist full af sjarma og góðum dönsurum ...

Konunglegur Mánudagur í Stockhólmi.

Á mánudagsmorgni mætti ég hjá Stínu á Dramaten. Hún hafði boðið mér í hádegismat, var annars á fullu að undirbúa kvöld með leiklestri á verkinu Final, "skådespel i tre akter af Ernst Ahlgren och Axel Lundegård", sem þýðir nokkuð síðbúið leikverk eftir Victoriu Benedictsson(1859 - 1888). Og ekki bara það heldur var konunglega leikkonan samtímis að skipuleggja heilmikla dagskrá um Dorris Lessing á konunglega sviðinu í vikulokin, rétt fyrir nóbeldaginn 10 des.

Stina finnur staði sem ég finn aldrei ein, við sátum alltí einu í annað sinn á þvílíkum unaðs kaffiketti í gamaldags og heimilislegum stíl uppá annari hæð í húsi uppí klettabrekku bak við Dramaten ... sátum þar og hlógum og grétum. T.d. yfir hvernig það er öðruvísi að vera ekki alveg ung lengur, hverskonar einmanaleiki það er sem getur þá laumast í mann eins og ný tegund af tilveru þegar horft er fram. Og þegar litið er til baka hvernig hinar ótrúlegustu gjafir lífsins láta; bíða á öruggum stað eftir að þeim sé pakkað upp og deilt með öðrum sem muna eða muna ekki með manni. Undarlegt annars hve sjaldan ég heyri eldra fólk beinlínis lýsa tilfinningum sínum gagnvart fröken elli, ég var fertug þegar ég heyrði í fyrsta sinn þeytta konu segja það hreint út: Jag tycker inte om att bli gammal. Og svo heyrði ég frú Lessing orða það eitthvað á þessa leið í sjónvarpsviðtali: It is a hard work being a writer, but believe me, being old is harder, that is a very very hard work.

Ég flutti nær aðaljárnbrautarstöðinni þennan mánudag til Mats leiktjaldahönnuðar á Söder og tók svo lestina heim þriðjudaginn 4. desember. Heimsótti garðhýsið - kolonistugan - við Zinkensdam í björtu og setti á hita fyrir eigandann sem var væntanlegur á svæðið. Sjarmerandi með svona garðsvæði inni í miðri borg, örugglega fínn staður að búa á að sumarlagi.

Endurfundir og ættleiddur makki!

Tangovinurinn Ralph kom til Gautaborgar frá Munchen helgina 9. - 10. desember svo ég bjó til "jólaboð" með fiskisúpu og heimabökuðu brauði og fór í heimsóknir með Riku og Ralph; ekki bara á La Tardecita, síðdegismilonguna á Språkcaféet - þar sem ég komst að því að ég gat vel dansað á hælaháum skóm nonstop í klukkutíma og vel það við Ralph sem er kraftmikill dansari - en líka í sunnudagste til þriðja drengsins, Johans í gamla sjómannahverfinu Majorna. Johan Järlehed var tangókavaljérinn minn 2003 - 2004, áður en hann fann þýska kærustu á síðustu Carpe Diem hátíðinni í Skáni - sögulegur tveggjavikna sumartangó í ágúst 2004 - og flutti til Berlínar. Nú býr hann aftur hér, búinn að doktorera í spænsku í ár og eignast sitt fyrsta barn, Lonu Stellu, með yndislegu Charlottu sem er sálfræðingur og búin að læra sænsku á mettíma. Ég var vön að kalla þessa þrjá drengi lillpojken, storpojken og stora lillpojken, þeir eru á þeim aldri að geta verið synir mínir. Stundum ruglaðist ég í hver er minni en annar og þá tekur Charlotta snaggaraleg til í kollium á mér með sinni sálfræðilegu uppbyggingu. Við höfðum ekki hittst öll saman síðan hjá Ralph þegar hann bauð okkur Gautaborgarvinum sínum til Munchen í apríl 2005. Ég fékk að ættleiða gömlu fartölvu stóradrengsins, makkann hans Ralphs. Kemur sér vel, t.d. fyrir næsta sumar þegar ég verð í vinnudvöl í litlu rauðu húsi á Íslandi. Jamm nú ætti fartölvuleysi ekki að hindra mig í að sitja og vinna á fleiri völdum stöðum í heiminum, né heldur að fara að æfa mig sem tangó Dj! Skringilega tímafrekt að sortera tangótónlist, mér endist ekki þetta ár til að koma mínum diskum í aðgengilegt kerfi ...

Benazir Bhutto var myrt í gær

2007-12-28T02:17:00.000+01:00

Heimur í sorg og Pakistan í kaos

http://www.timesonline.co.uk/tol/global/
http://www.dn.se/DNet/

Jólin 2007 við Rio de la Göta

2007-12-26T14:47:00.000+01:00

Íslenski kórinn söng svo skemmtilega á jólatónleikum heilan hálftíma fyrir messu að ég gleymdi mér næstum í Frölunda kirkju að jólaguðþjónustu lokinni. Þökk veri hjálpsamri fjölskyldu á fjölskyldubíl komst ég heim í rokinu og rigningunni (aðeins rauða regnhlífin mín varð eftir) ... mátulega til að ná að snúa mér við og fara á jólatangó í gærkvöldi. Það var kvikmyndagerðamaðurinn Muhammed Ghamari forsprakki einnar Milongunnar í Gautaborg ásamt vinkonu sinni henni Rebekku lögfræðingi - sem auglýstu svo hressilega út frá þemanu glæpur og refsing, að ég beit á agnið. Auglýsingin var svona:
Brott: Frosseri, den sjätte synden med Straff: Tango på juldagen ...

= "Glæpur: Ofát, sjötta syndin ... Refsing: Tangó á jóladag. Ofát á aðfangadagskvöld er ekkert til að skammast sín fyrir Tangóleynifélagið býður uppá sálfræðilega úrvinnslu með Tangóleynifélaginu, Tango Secreto Storgatan 3, Göteborg".

(Þetta var rétt eins og hugsað út frá jólafrétt í Morgunblaðinu í dag um 100 manns í Danmörku sem át yfir sig og þurfti á sjúkrahúsaðstoð að halda og einhverja á Íslandi sem Slökkviliðið bjargaði víst á síðustu stundu.)

Ég fann sálfræðing á dansgólfinu og hann mig, þjáningabróðir í tangó sem ég tók eftir hér í borginni við Gautefur talsvert áður en argentínski tangóinn náði í skottið á okkur, eða fyrir rúmum tuttugu árum. Þá frægur fyrir að hafa ásamt félaga sínum stofnað fyrsta karlatahvarf borgarinnar og gott ef ekki í görvöllu konungsríkinu. Það var ætlað körlum í tilfinningalegri kreppu og ég ég tók heilmikið viðtal við talsmann kreppumiðstöðvarinnar fyrir Morgunblaðið. Á Milongunni sá ég líka litríkum geðlækni bregða fyrir ásamt litríkri eiginkonu sinni ... þótt það tíðkist ekki að spyrja fólk útúr um lífið utan Milongunnar, þá lærir maður með tímanum soldið á sitt heimafólk, nánast einsog óhjákvæmilega ... en sumsé vel mætt á þennan helgidansleik og ekki bara af nýbúum frá Argentínu Bandaríkjunum Bretlandi Íslandi og Arabíulöndum heldur líka innfæddum Svíum.

P.s. Dauðasyndirnar/erfðasyndirnar eru raunar skrítinn spuni: sjá vísindavefinn HÉR

Gleðileg Jól

2007-12-24T15:25:00.001+01:00

Á myndinni er Partille kirkja, upphaflega byggð 17 hundruð og eitthvað ...

Gleðileg Jólahelgi til allra sem líta hér inn ... og líka þeirra sem ekki líta inn..
Myndaalbúm eru að spretta upp, velkomin að líta við:

http://picasaweb.google.com/kb.lyng

og útgáfuboggið er: http://lyngogtango.blogspot.com/

Raunverulegt heimilisfang: Hubertusvägen 3 A; 43333 Partille ; Sverige

Með hátíðarkveðju frá Kristínu kb.lyng@gmail.com

Skammdegissögur, fyrsti hluti

2007-12-22T13:24:00.000+01:00

Ætti ég nú að blogga í bloggátt eða vera trú Krónonsi gamla og segja frá krónólogiskt?
Bloggáttin er þegar atriðin eru rakin afturábak inn í fortíðina og má segja að það sé sama átt og dansátt sem er einatt rangsælis um dansgólfið þegar pörin dansa í hring. Svo er hægt að snúast í allar áttir í kringum hvort annað ...

Ég þarf að sættast við samvisku mína og slaka á tjáningatauginni með því að blogga nokkra hápunkta úr síðastliðnum mánuði. Samkvæmt bloggátt ætti ég að byrja á síðustu tangóhelgi fyrir jól: Tangomarathon á Grenibakka á Skáni Granbacken i Löberöd 14 - 16 desember. Þá kom Lára Valentino frá Íslandi og tók fullt af myndum sem hún sýnir HÉR. Ég sem hélt hún hefði dansað allan tíman. Á loftinu í Málmey miðaði hún svo á MIG!
Meðalaldurinn var kannski nær 30 en 60 og það fannst mér fínt meðan ég var á staðnum, en að sjá mig og örfáa aðra aldurshöfðingjana á mynd svona eftir á fyllir mig aldursótta við fyrstu sýn, samt veit ég að ég verð aldrei eldri en mér fannst ég vera þegar ég varð fertug. Ég hélt ég hefði orðið níræð og rétt við það að steypast í gröfina.

Það þarf meira en tvo í tango skrifar Karin Thunberg í Sænska Dagblaðið þann áttunda des.

Önnur krukka og túnið sem hvarf

Nei annars, ég held ég byrji í hinn endann, þar sem frá var horfið síðast enda er ég mikið að spá í að kaupa mér aðra krukku og að þessu sinni mun ég setja einlita seríu í krukkuna, sú marglita er truflandi til lengdar hugsa ég svona rauð og blá og græn upp um alla gúmíplöntu sem sýnist þá of jólatrésleg til að hafa allt árið og ég vil hafa ljósin mín allt árið. Hinsvegar er það mér ráðgáta að ég skuli kaupa útiseríur til að hafa innandyra og það inní krukku a.m.k. að hluta til, eins og ég kunni ekki að lesa í búðinni eða ætli að leika útigangsmanneskju heimahjá mér en kannski verða allar krukkurnar uppseldar áður en ég ákveð mig og þá get ég hengt einlitu seríuna úti, ég hef aldrei hengt neitt svoleiðis á húsið mitt og nú er eins útiskrautið blómakassinn minn á svölunum hrokkinn uppaf.

Ég heyrði mikla skruðninga dag nokkurn í desember og þá var kraninn sem hefur verið að djöflast á túninu hjá mér undanfarnar vikur kominn í svalarkassann, lyfti honum upp og burt með skruðningum! Ekkert tún og engin svalarkassi. Ég öskraði og benti kranaköllunum með heyrnarskjólin að gjörasvovel og settja blómakassann minn við bæjardyrnar og þar fann ég hann svo mölbrotin, en með mold og eitthvað af dánum blómum. Ég er að hugsa um að biðja um skaðabætur. Já, ekki bara fyrir blómakassann og túnið sem hvarf heldur eiginlega fyrir að fá að búa hér. Soldið absúrd kannski! Ha? Maður er orðin svo háður því að ætla sér eitthvað (svo sænsk ætti ég kannski að segja), reikna með að rafmagnið virki, hitinn ljósin og talvan og vatnið, tevatnið tannburstavatnið baðvattnið og þvottahúsið. Þegar ég sé kolmórautt vatnslíki í baðkarinu verð ég móðguð og sár. Ekki nóg með að vatnið sé tekið af útaf breytingum heldur er það næstum svart þegar það kemur. Að bjóða manni í civiliseruðu þorpi að búa við svona vatn sem minnir á það sem silaðist stundum úr leiðslum frá dýinu í flóanum heima fyrir fimmtíu árum!

Eftir að ég missti túnið get ég bara skammast yfir smáatriðum eins og þegar gröfustrákarnir grafa óvart í sundur rafmagnsleiðslur og ég þarf á næsta bæ (= á Partille Bo skrifstofuna, þeim sem ég leigi hjá) til að þurrka dúnjakkann minn sem ég var að jólaþvo. Og þakkað fyrir að þurfa ekki svo mikið sem ýta á takka til að afþýða frystirinn, og fyrir að fá tækifæri til að nota ennisljósið sem ég er svo montin af að geta látið tolla á höfði mér yfir þriðja auganu og látið lýsa beint þaðan. Og fyrir hver vel ég hef sloppið við alvarlega hvirfilvinda jarðskjálfta, stríðástand eða skyndilegan heimilismissi af öðrum ástæðum fram að þessu.

En ég skildi ekki hvað var að gerast, skildi ekki teikninguna sem ég fékk senda með lýsingum á yfirvofandi framkvæmdum, ekki fyrr en daginn eftir að Mats kom í heimsókn í nóvember og spurði hvað ætti að fara að byggja á grasflötinni milli húsanna hér ... Byggja! það er ekki hægt að byggja hér, þetta er túnið mitt! Mikilvægur þáttur í mínu lífi með litlum trjálundi ...

Svo komu þeir með gröfurnar rifu allt, tré og gras allt sem er grænt. Það á að breytast í bílageymslu. Það kemur gerfigras á þakið er mér sagt. Það geta víst vaxið blóm á gerfigrasinu sagði mér stúlkan hjá Partille Bo. Megum við þá vera úti á þaki eins og í Buenos Aires? Nei, við vorum soldið að spá í það þegar við skipulögðum, en hættum við. Gerfigrasið verður mjög viðkvæmt alla sína tíð, verður að fá að vera í friði til að blóm geti vaxið ...

Hum hum og haustið sem leið

2007-11-21T02:19:00.000+01:00

Hvar er best að byrja næsta ár

Ætti ég að skella mér Íslands til að dansa inn nýtt ár eða því ekki til Hollands?

Fékk í gær boð frá Paras og Paul, danskennurum sem halda fjögurra sólarhringa tangónýjárspartý í sínu tangóatalé, einhversstaðar í skóginum nálægt Utrecht. Þá væri upplagt að líta við í Amsterdam á leiðinni, á Tangógaldur. Sú hátíð á tíu ára afmæli en endist ekki alveg árið á enda (stendur frá 26. - 30. desember) en það gerir hins vegar tabútangóinn í skóginum sem kynntur er með yfirskriftinni: ‘TABOE-INTO-THE-NEW-YEAR’ tango holiday!

Ég humma fram af mér að ákveða nokkuð í bráð, annað en að taka flugið til Dublin á föstudaginn kemur og lestina til Stockhólms um mánuðarmótin næstu, úr því mér tókst að velja brottfaratíma og allt ... Elísabet Jökuls búin að lofa að taka á móti mér og sýna mér brýrnar leikhúsin og kaffihúsin í Dublin og svo þarf ég að heyra hvað syngur í tangófólkinu í þeirri fróðlegu borg ...

Ekkert val

Annars er ákvörðunarótti minn farin að taka á sig æ spaugilegri myndir. Dæmi: ég ákveð að búa mér til persónulegan kósílampa og troða gamalli jólaseríu oní glereitthvað, vasa, skál, stóra könnu ... finn ekkert nógu stórt heima og mæti í heimilisáhaldadeildina rétt fyrir lokun. Sé glerkrukkurnar sem oft eru til á heimilum ætlaðar til að birta morgunkornin gegnum glerið, hveitið haframélið o.s.frv. Kannski dugar ein svona, meira traustvekjandi en þunnur glervasi, hugsa ég og sé að ein krukkan snýr opinu beint upp í loftið og hinar út á hlið einsog hallandi undir flatt.

Svo hvort var nú smekklegra? Skrúfað lokið var hægt að nota sem extra lampafót. En ætti ég að reyna að fela refmagnsleiðsluna með því að láta munnan vísa útá hlið? Búa til bakhlið. Nee ... kannski var það soldið hveitilegt þrátt fyrir allt. Líklega best að vera plein og taka þessa einu sem til var með með opið beint upp ...

Ég skoðaði hinn tilvonandi lampa frá ýmsum hliðum og útfrá báðum krukkugerðum ... og örstutt í lokun. En viti menn, þetta var ekki síðasta upprétta krukkan, þær höfðu fjölgað sér! Einsog einhver ósýnileg hönd hefði lætt þeim fyrir framan nefið á mér. En engin ... hmh.

Val mitt breytti sum sé engu um hver krukkan fylgdi mér heim ... Meira að segja kassastúlkan gat hlegið með mér.

Endurþjálfun og tangólukka í Gautaborg

Haustið hefur verið mikið humhaust. Það var sérfræðingur á Sahlgrenska sem ráðlagði mér að humma. Helst að byrja daginn þannig. Doktor Nyman sendi mig til hans útaf framhaldshæsi minni sem fælir jafnvel svæsnasta símasölufólk sem býðst til að hringja seinna. Eftir fína vídíóupptöku af raddböndum mínum og nærliggjandi vöðvum, var augljóst að ástæðan fyrir hæsi og aumum hálsi eru nokkuð meinlausar aukaverkanir af geislunum, (svona nærri einu og hálfu ári seinna!) því raddböndin voru þykk og þrútin að sjá og því eðlilegt að ég skuli ekki geta haldið lagi ... en ég fékk tilvísun á raddþjálfara (logoped) sem á að hjálpa mér að þjálfa og meðan ég bíð þá humma ég.

Hef bersýnilega hummað fram af mér að blogga um tangóinn hér í Gautaborg, en þar bar hæst Tangó Lukkan, einskonar maraþonhelgi sem Riku, Samira og Elín stóðu fyrir. Mögnuð helgi og velheppnuð með gestum frá París, Berlín Peking og Reykjavík ... til dæmis. Og þegar búið að palana nýja "lukku" í 5. - 8. júní 2008.

Intensív vinnuhelgi í októberlok varð líka drjúgt spor í rétta átt fyrir tangókunnáttu Gautaborgara; Gilda Stillbeck og Daniel Carlsson buðu þá uppá 6 klst kennslu á dag, fyrir miðlungsreynt tangófólk. Sömu helgi var ljóðahátíð Gautaborgar. Mér mistókst að velja á milli svo ég fór hálf á hvorutveggja, en fyrsta ljóðakvöldið var helgað þrem frönskum skáldum og nonsense. Það var svo velheppnað að það dugði mér alla helgina, enda fylgdi mér heim fimmhundrasíðna tímarit, nýtt hefti af OEI um nonsensebókmenntir og fleira skemmtilegt. Upplestur skáldkonunnar Nathalie Quintane - sem notar líkamann markvist í sín rannsóknarljóð og húmor í taktviss ádeiluljóð - flylgdi mér líka heim.

Núorðið er hægt að dansa tangó flest kvöld hér í bæ og bara að hrópa húrra fyrir því. Og velja sín kvöld.

Leiðin til Lerum

2007-10-30T15:06:00.000+01:00

Einu sinni í viku tek ég lestina spottakorn inn í landið, gegnum Jonsered fram hjá stöðuvatninu Aspen, um Aspedalen og inn í littla þéttbýlið Lerum þar sem ég þykist vera að læra spænsku. Ég læri auðvitað enga spænsku en leiðin er svo fín að ég vil ekki missa af henni. Seinast tók ég myndavélina með.

Í Lerum

Hárgreiðslustofa og þvottahús í sama bláa húsinu
...

Og lestin stoppar tvisvar við Aspen.

Haustsónata

2007-10-22T23:05:00.000+02:00

Til vinstri: Partille Slott í felulitum, séð frá brautarstöðinni 21.október.

Fyrir neðan: Anna Mattsson rithöfundur, við Jonsered járnbrautarstöð.

Linditréð á hlaði herragarðsins í Jonsered, það er kynnt sem elsta lifandi vera svæðisins (þ.e. í sveitafélaginu Partille sem Jonsered tilheyrir), trúlega frá sautján hundruð og eitthvað.

Á hverju hausti kemur það, fegurra en nokkurntíma -
haustið - fegururra en það sjálft bæði fyrr og síðar.
Það bregst ekki heldur í haust.

Á sunnudaginn var sá ég það loksins á kammertónleikum á Jonsereds herragarði
með nemendum úr listaháskólanum hér, sem léku dúetta og kvintetta. Ungur fiðluleikari - Brusk Zanganeh - af ættum Kúrda brilleraði þannig að hann lék hvern tón oní eigin tær og beina leið í hversmanns vitund (ímynda ég mér) og öruglega undirvitund um leið og hann sveif eins og hálfan meter fyrir ofan stólinn sem hann sat á annað hvert andartak og hvert skrifað tákn varð hans eigið í túlkuninni; eins og spuni beint frá hjartanu hvort sem hann var að herma eftir lestarhljóðum í Sónötu fyrir fiðlu og selló frá 2005 eftir tónsmiðinn Eric Tanguy; leika í Sónatínu eftir Arthur Honegger... eða klassískan Schubert í Strengjakvintett opus 163.

Þetta var eftir klukkutíma síðdegisgöngu með sögumanni um beykiskóginn hér úti í Jonsered og kaffi á herragarðinum í boði Gautaborgarháskólans sem stóð að þessari fyrirmyndar sunnudagssýningu allri. Anna Mattson var með mér og myndatakan hófst ekki að ráði fyrr en við héldum heim á leið, því skógurinn sem við gengum um er friðaður og tónleikarnir haldnir heilagir.

Haustið er uppáhalds árstíminn minn.
Heima var það svanasögur og norðurljós sem slógu í gegn. Hér eru það aðrir litir; hér eru það Sónötur.

Og svona í trúnaði: loksins þegar ég þurfti ekki lengur að reyna að gæjast innum glugga á læstum herragarði til að sjá hvort væri ekki örugglega parkettgólf í þessu draumahúsi sem stendur svona alveg útaf fyrir sig í sveitinni, þá kannaði ég húsakynnin hátt og lágt og það var ekki um að villast: Dansgólf í hverjum sal!

Anna á tröppum herragarðsins ... við stöðuvatnið Aspen.

Og á hlaðinu: ég og aldursforsetinn, Linditréð við Jónsereds herragarð.

Við vegkantinn á leið frá herragarðinum í Jonsered.

Við Paradísarklettinn í Partille.

Af Bókastefnu í Gautaborg

2007-10-07T03:59:00.000+02:00

“Allt sem þú þarft kemur til þín”

Grein í slípuðu formi birtist í Mbl. 5.okt. undir titlinum "Bókaverðir og sæluríkisprinsessur"

Fyrir tuttugu og einu ári síðan ég arkaði í fyrsta sinn á bókastefnu í Gautaborg, þá í fylgd með Ingu Huld Hákonardóttur og skrifaði langa grein fyrir Mbl. um nokkurra daga gönguferð. Það var 1986 og í annað sinn sem stefnan var haldin og Íslendingar enn ekki með í dæminu, það gerðist fyrst 1989.

Nú var tengdadóttir hennar Auður Jónsdóttir ein aðalstjarnan, og upphafsmaður stefnunnar Bertil Falck , varð framkvæmdastjórapabbi þegar Anna Falck tók við fyrir nokkrum árum.

Hér er minna slípuð grein um fáein atriði (um allt annað en Íslendinga!), með myndum.

Ég dansa sósu, segir fiskurinn

2007-08-27T03:18:00.000+02:00

Ég var að reyna að svindla við heimaverkefnið, soldið sendibréf á spænsku, með því að láta fiskinn - altavista babelfish - þýða fyrir mig. En þegar ég bið um þýðingu á ensku til að gá hvort ég hef skrifað eitthvað skiljanlegt á spænskunni um dans einsog tangó og salsa, ja þá þýðir fiskfíflið einfaldlega salsa yfir í sósu. "Ég dansa helst tangó og sósu", segir hann. Mér þótti þetta ósvífið. Jafnvel orðabækur ættu að vita að maður breytir ekki dansi yfir í sósu sama hvað hann heitir.

Í kvöld sunnudagskvöld dansaði ég á Polketten á nýjan leik og var svo hlýðin og fylgin í "sósunni" að ég fékk eftirfarandi tilkynningu hjá hávöxnum Frakka eftir einn dans: - Ég er búin að dansa við minnst tíu í kvöld og þú dansar betur en nokkur þeirra.
Ég hafði aldrei heyrt annað eins og þótt ég vissi ekki hverjar hinar tíu væru, þá þorði ég ekki að dansa meira við hann af ótta við fipast útaf hrósinu og þá héldann að sér hefði skjátlast ...

Þetta var síðasta salsakvöldið á Polketten í ár og braselíska Adriana Mendes, sýndi samba ásamt þrem öðrum velvöxnum konum og Aldo bróður sínum, öll með metershátt fjaðrafjall á höfði og í glitrandi búningum ... konurnar með berar rasskinnar léku hitabylgju í síðsumarkvöldinu sem var vindasamt, náði ekki tuttugustiga hita svo notalegur svalinn þaut í fjöðrunum.

Eftir vonbrigði mín með sænska tjúttið og tilheyrandi refadans, þann Foxtrott sem ég bloggaði um seinast er ég búin að sjá mér til mikillar skelfingar á sænskri síðu sem kallar sig “Dansmafían”, að fólk bloggar og skrifast á um Foxtrott í svipuðu orðalagi og við tangófólkið tölum um argentínskan Tangó! Talar um að foxið sé eins og dóp og hvernig maður verði háður foxinu og svona.

Og nú veit ég raunar að Foxtrottinn - sem fyrst var dansaður við ragtime tónlist (1900 - 1918) og þótti auðveldari hér en Tangóinn (sem kom nánast samtímis til Svíþjóðar c.a. 1912) - á sér ýmis nöfn. Eitt það nýjasta hérlendis er "Gnuss" sem á upptök sín á svæðinu við Sundsvall og Hudiksvall, samkvænt bókmenntaprófessor Birgitta Holm. Svo er líka talað um Dirtyfox. Á bloggi hjá “dansmafíunni er togast á um hvort sé “mysigare” (sem er sænska og þýðir kósíara á góðri íslensku), Dirty fox eða Gnuss og eftirfarandi innlegg lýsa soldið hvað gnussið gengur útá.

”Likställ inte gnuss med dirtyfox, det är två skilda saker. även om man gnussar halvt som halvt mun mot mun skulle jag inte kalla det dirty. De riktigt bra killarna som gnussar är Sundsvallarna, de är outstanding på det!”

”Dirtyfox, exakt vad är det egentligen? Är inte det då man mest står still och åmar sig mot varrandra ” er einn sem spyr og í svarinu er vísað á heimasíðu danskennara nokkurs.

Og hér er vídíó þar sem Dirtyfox danskennarinn Odd i Umeå reynir að slá í gegn með sitt fox í danskeppni! Ég sé ekki betur en að dómararnir þurfi að stilla sig smá um að fordæma ekki faðmlagið. Sjá hér.

Einn dans langar mig að læra. Hann heitir Balboa. En ég þekki engan hér í bæ sem kann hann enn. Það væri helst að finna einhvern hjá lindy hoppurunum.

Balboa er pena útgáfan af Lindyhopp sem poppaði upp í Harlem á sínum tíma. Mér skilst Balboa hafi verið fundinn upp svo fleiri kæmust á gólfið og dansaður við sömu tónlist en engin hopp og engin köst né flikkflökk, þvert á móti sést varla hvað maður gerir með fótunum, bara að parið snýst í hringi dansar nálægt en aldrei að flétta sig saman með fótunum heldur líður í hringi eins og fínasti Ferrari að elta skottið á sér. Ég hef séð ýmsar útgáfur á netinu (you tube) . Ef Refadansinn minnir á finnskan tangó þá getur Balboa getur jaaaaafnvel minnt aaaaðeins á argentínskan tangó. Tangó tjúttaranna.

Foxið og Lindyhoppið, Jitterbúggið (hvíta nafnið á Lyndy)Charlestonið Tjúttið Rokkenrollið Twistið og Djævið, já allir þessir sveifludansar ólíkra kynslóða gegnum rúma öld eru ættingjar. Snemma dansað við ragtime blues og djass með rætur í afrískum söngvum.

og bera að sjálfsögðu með sér hina merkustu músik og menningarsögu, svo nátengt ragtime blues og djass.

P.S.

Var að leita að góðu balboadæmi á vídíó og sé svo margar útgáfur af þeim dansi að það stenst ekki nein lýsing stundinni lengur ...

Hér er vídió frá balboakeppni í Amríku. Minnir mig helst á tjúttið í Húnaþingi um 1960 þegar Biggi vetrarmaður og Inga frá Siglufirði dönsuðu í Skólahúsinu á Sveinsstöðum.
Til samanburðar má sjá bút með dæmigerðum Lindy köstum hér.

Og Groovie moovie 1944 funny jitterbug instuctional video

Ég ætlaði að fullyrða að fólk hefði verið miklu betur klikkað áður fyrr en þá sá ég þetta!

Og engan veginn leiðinlega Lindyhopp keppni frá 2006 hér

Danskúltúr á Polketten

2007-08-19T15:25:00.000+02:00

Það er ekki bara ein menningarnótt hér í bæ heldur ein vika. Vikan sem leið. Tónleikar á öllum torgum miðbæjarins og boðið uppá eitt og annað í menningarstofnunum Gautaborgar. Á Liseberg var ókeypis aðgangur öll kvöld vikunnar og danshljómsveitir að troða upp í löngum bunum - minnst fjórar á kvöldi - og dansað á tveim útidansgólfum. Polketten er annað þeirra (þar er dansað öll kvöld á sumrin) það er undir þaki og þangað flýr fólk af bráðabirgðadanspöllum ef rignir. Sænsk Dansbandsmusik eins og hún er kölluð, býður helst upp á þetta skandinavíska tjútt sem er sjaldan fallegt að horfa á en góð þjálfun fyrir fætur og snúningsvitið. Og svo foxtrott. Alltaf til skiptis, tveir af hverjum. Og þetta er kallað að dansa modernt (!) er mér sagt af þeim sem kunna sig í svona samhengi.

Mér finnst frekar óþægilegt að horfa á þann foxtrott sem flestir dansa á Polketten. Haldið er líkt og í amerískum polka eða ef til vill sænskum polskadans, báðar hendur hans á baki hennar og hún með sínar báðar á herðum hans. Þetta er venjulegast. Einstöku konur láta aðra höndina lafa niður með eigin líkama og þá veit ég ekki hvort hún er að hvíla sig eða sýna að hún komist af án hennar. En svo eru til karlmenn sem halda annari hendinni bak við hnakka konunnar, stundum á þann hátt sem hlúð er að höfði hvítvoðungs með hendinni og stundum eins og til að vernda höfuð hennar í umferðinni á gólfinu, með olnbogann útí loftið til að ota þá öðrum höfðum frá. Það getur verið sjarmerandi að sjá, en minna sjarmerandi að horfa á læraflétturnar með tilheyrandi mjaðmarúlli. Í salsa getur mjaðmarúllið verið sætt og sensuelt, en hjá foxtrottfólkinu á Polketten finnst mér það meira klúrt - sumir eru einsog fastir í hver öðrum jafnvel milli laga - eitthvað sem fólk ætti bara að stunda heima hjá sér hugsa ég þá og sárnar það skuli trufla mín fínfínu augu með því sem ætti að vera heimavinnan þeirra!

Í gær gerði ég aðra tilraun í þessari viku til að aðlaga mig þessum danskúltúr, en ég verð svo miður mín í foxtrottinu, hvort sem ég er á gólfinu eða fyrir utan, að það þarf mjög góða og blíðhennta tjúttara til að koma kökknum uppúr hálsinum á mér eða norður og niður. Fyrra kvöldið var ég heppin, en í gær var lítið um bjargvætti fyrir mig. Til að enda ekki með kökkinn einn, fann ég þó einn músikalskan til að snúa mér áður en ég flúði úr skemmtigarðinum og rölti gegnum hljóðveislu miðbæjarins.

En í kvöld er salsa á Polketten. Ég ætla að hjóla í bæinn skoða rósirnar í Trädgårdsföreningen með vinkonu minni Anna Mattson. Og svo sé ég til!

Myndir frá Tango del Norte

2007-08-11T01:07:00.001+02:00

Frá danssýningu á Tango del Norte í Falkoner Salen í Kaupmannahöfn laugardaginn 4 ágúst og frá tónleikunum í Vandlöse Kulturhus 3. ágúst.
Á myndunum eru Maria og Paul, Hany og Bryndís, Marcela Troncoso og Victor Hugo Diaz (í léttri dívu örugglega sérsaminni fyrir efrópubúa!), 2xMette og Martin, sem eru á leið til Íslands í lok mánuðarins.

Og loks norska sveitin Tango for 3. Stjórnandinn og tónskáldið Sverre Indris Joner að klappa taktinn í milongunni Trampera, lék þá ýmist á höfuð bassaleikarans! hljóðfærið hans og á sjálfan sig. Á neðstu myndinni er hann sestur við píanóið og dofradrengurinn og þar sést glitta í Per Arne Glorvigen alvarlega einbeittan með sitt bandonéon, aftur tekin til við að framkalla sjálfa sálina í tangó.

Dofradrengurinn Per Arne og ”gringo” í nýrri merkingu.

2007-08-10T16:55:00.000+02:00

Nú er ég svoleiðis yfir mig hrifin af Dofradrengnum. Ég kalla hann það af því hann er frá Dovre í Noregi eins og dóttir Dofrans og hennar fólk. Hef aldrei séð jafn fallega rangeyðan mann og svona líka blíður og brjálæðislegur þegar hann leikur á hljóðfærið. Sem sagt enginn venjulegur bandóneonleikari (ég hrífst orðið bara af bandóneonleikurum og hef nóg að gera við það). Ég var búin að fá eiginhandaráritun þegar ég bauð honum upp í dömufríinu á Tingluti. Það var eftir tónleika föstudagskvöldið 3. ágúst á Tangó del Nortehátíðinni í Kaupmannahöfn. Hann lék þar með félögum sínum norsurunum, tangótónskáldinu Sverre Indris Joner og co. Engir venjulegir tónleikar en þarna stóð hann og hallaði sér uppað barnum og sagði nei! Það þarf góða afsökun í dömufríi. Hans var að þrásinnis hefði hann byrjað á dansnámskeiði en alltaf misst þolinmæðina.

– Svo þú ert skáld sagði Dofradrengurinn og sagðist hafa óskaplega gaman af tungumálum en vanta íslenskuna og þá mundi ég hvernig hann lét munninn dansa milli spænsku frönsku norsku dönsku þýsku og sænsku í kynningunum á tónleikunum og maður hélt hann væri að fíflast en hann var að gera soldið meira og ég lærði nýja merkingu í orðinu “gringo” sem venjulega er notað yfir ekki spænskumælandi manneskjur í spænskumælandi löndum. Á máli Dofradrengsins er það tónlistartegund, þegar blandað er saman tónlist eftir Grieg og tango. Þegar hann leikur lög úr Pétri Gaut, eins og I Dovregubbens hall (Í höll Dofrans), í tangóútsetningu, þá er það “gringo”.

Skyndilega forðaði Dofradrengurinn sér frá jaðri dansgólfsins við barinn og settist við hlið vinkonunnar norsku sem hafði setið við hlið mér á tónleikunum. Hún hafði hlegið enn meira en ég og nú lét hann mig eina um skáldskapinn.

Þegar ég les um líf hans á netinu hljómar það eins og versta skáldsaga.

Til dæmis hefur hann haldið tónleika um allan heim með fiðlusnillingnum Gidon Kremer, og fjórir diskar eru til með tónlist þeirrra auk allra hinna sem hann hefur spilað inná. Ég keypti bara einn með Tango for 3 & Per Arne Glorvigen og er búin að gleypa forsíðuna með eiginhandarárituninni, finn hana hvergi.

En Per Arne Glorvigen, það heitir Dofradrengurinn réttu nafni og hér er heimasíðan hans, meira að segja með vídeoupptöku! http://www.perarne.net/

Sem sagt einn af heimsins bestu bandóneonleikurum.

Til minnis: Hann lærði hjá argentínska meistaranum Juan José Mosalini sem hann hitti í París árið 1988 (sem raunar leikur í hljómsveit hjá frábæru sænsku tangótónskáldi að nafni Beata Söderberg!), og náði að kynnast sjálfum Piazzolla í Buenos Aires. Dofradrengurinn er líklega fyrsti norðurlandabúinn sem tileinkar sér bandóneonleik og gerist atvinnuleikari á það vandasama hljóðfæri. Hann heldur sig ekki eingöngu við tangó, hann hefur leikið bítlalög með Gautaborgasymfóníunni og gítarleikaranum Göran Söllscher (sem ég heyrði einu sinni á meistarataónleikum með Manuelu Wiesler), ung tónskáld kompónera fyrir hann Willem Jeths í Hollandi og Bernd Franke í Þýskalandi og sjálfur útsetur hann tónlist eftir Edvard Grieg fyrir hljóðfærið sitt.

Á morgunn laugardaginn 11. ágúst kemur lítil grein í Mogganum, fréttapistill sem ég skrifaði um tangóhátíðina í Kaupmannahöfn 1.-5 ágúst s.l. Hún er stutt, næstum ekkert um Dofradrenginn bara um tónleika norsku hljómsveitarinnar Tango for 3, og miniviðtölin við þátttakendur mættu flest afgangi. Svo ég geymdi afgangana í greinasafnið ... nema ég birti þá bara hér!

Hlé

2007-08-01T03:00:00.000+02:00

Kæru gestir,
nú verður gert hlé á fortíðinni minni um óákveðinn tíma í von um að hún hlaupi ekki í burtu en sýni sig í nýjum myndum þegar ritari kemur úr fríi.

Við erum á leið í ferðalag ætlum að heimsækja borgina við sundið, ritarinn og ég, fara í leikhús, heimsóknir og á norræna tangóhátíð ...

bestu síðsumarkveðjur,
kb

Æviágrip 12 - til Kafkanistan

2007-07-30T13:00:00.000+02:00

Fræðilegir tímar voru fáir, áherslan lá á dansi og söng auk ýmiskonar sviðstækni fremur en analýsu enda var markmiðið að þjálfa leikara tilbúna fyrir söngleiki.

Einusinni í viku var setið við borð í kyrrlátu aflöngu hornherbergi á annari hæð við hlið æfingasalanna og rætt um leiklistarsöguna og strauma og stefnur í leiklist nútímans. Lene og Hans sem höfðu lesið dramatúrgíu saman við háskólann í Árósum og lögðu alltaf eitthvað til málanna töluðu um leikhúshugsuði eins og Meyerhold, Jan Kott, Grotowski, Peter Brook og fleiri líkt og þeir væru góðkunningjar sem þau hittu annað slagið.

- Kott lítur á leikhúsið sem aðferð til að takast á við lífið, eitthvað annað og meira en listgrein sagði Lene og Hans kom strax með snjallar tengingar í fátæka leikhúsið hans Grotowskis í Póllandi, vitnaði í verk hans Towards a Poor Theater frá 1968 sem áður en yfir lauk var gert ráð fyrir að við læsum rétt eins og The Empty Space eftir Brook (frá1969) enda enn nýjabrum af þeim bókum.

Kennarinn sat oftast vi innri enda borðsins og þá með síðustu kvöldmáltíðina yfir höfði sér, listaverkið fræga stór innrömmuð mynd af því. Við vorum látin lesa dramatíkina í myndinni afstöðuna manna milli, hvaða postuli hallast hingað og hver þangað og hverskonar klíkuskapur er eiginlega í gangi! Við fengum ábendingar um lestrarefni út frá eilífðarspurningunni hvað er leikhús en ég man ekki beinlínis eftir neinni skyldulesningu. Stundum fengum við þó heimaverkefni og einhverju sinni var heimaverkefnið að velja hver sinn texta til að segja frá, verk sem hafði haft persónuleg áhrif á okkur og sem við tengdum tilveru okkar og því ... að við völdum leiklist.

Ég fékk panik þar til ég fann Hamskiftin á dönsku á bæjarbókasafninu. Hvort ég hafði lesið þýðingu Hannesar Péturssonar eða var að lesa þessa stórkostlegu nóvellu eftir þýskumælandi Franz Kafka í fyrsta sinn á dönsku veit ég ekki, veit bara að ég var uppnumin og fannst höfundurinn þekkja mig út og inn. Það var óhugnanlegt í sjálfu sér og ég fékk nýja panik yfir hvernig ég ætti að kynna þetta verk og tengja það sjálfri mér fyrir framan mín mælsku skólasystkini og kennara. Hvað var hægt að segja. Maðurinn breytist. Og búið. Mér datt ekkert í hug.

Ég beið þar til hin voru búin að kynna sín verk, Kóng Ubu eftir Alfred Jarry; Aldous Huxleys Brave New World og fleira sem ég fékk á tilfinninguna að allir hefðu lesið nema ég. Leikritið Ubu varð uppspretta samtals um hið absúrda í lífi og listum. Í svoleiðis samtalsheimi var ég lost og þráði það sem ég með sjálfri mér kallaði “hið absoluta” og kom bara þegar ég lét mig hverfa inn í texta á sviðinu þar sem sorg varð höll. Eða þegar ég horfði á stjörnurnar með Kirkegaard í huga og eilífðina í augnablikinu.

Jannie sem kom einatt með leikandi óvænta vinkla á tilveruna laus við akademísk hugtök gæti hafa samið sitt verk á staðnum kannski var það draumur sem hún svo rammaði inn hún var svo fljúgandi frumleg. Lene kom með Jordisk Lykke eftir kínverska höfundinn Lin Yutang, minnst fjögurhundruð síðna doðrant um að vera manneskja og kunna að njóta þess! Um táknrænu pílviðarins, bambustrjánna og plómutrésins ...

“Bambustræet beundres særlig for sin fine stamme og for sine fine blade, og da det er et mere sart væsen, trives glæden over det også allerbedst i den mere tvangfri og intime atmosfære, der råder i den lærdes hjem. Dets skønhed er mere typen på en smilende skønhed og den lykkefølelse det skænker os er mild og ...”

Ég fékk enn smá frest meðan Lena sagði frá og las upphátt smákafla. Allir sammála um að bókin væri dæmigerð fyrir hvernig Lene var inréttuð, afstöðu hennar til lífsins og lukkunnar. Bókin sem var andskynsemiseitthvað gaf ekki bara grænt ljós á tré og nautnaefni nátturunnar svo sem te og reykelsi heldur líka tóbak og vín og það kunnu félagar mínir flestir að meta, ég átti hinsvegar enn eftir að læra slíkt og varð minni og minni eftir því sem leið á tímann og meira og meira kvikindisleg einhvernvegin eftir því semég hugsaði meira um nóvelluna sem ókunnur beinaber og heillandi þjáningabróðir hafði skrifað um Gregor Samsa og ef ég segði frá honum þá kæmi ég upp um mig og hann líka og ef ég já sérstaklega ef ég segði ekki neitt og ef þau höfðu nú ekki einu sinni heyrt um þennan tjekkóslóvakíska höfund sem var fyrst gefinn út að honum látunum og sem ég hafði fundið fyrir tilviljun eða ekki ... ég skammaðist mín fyrir þessa skelfilegu umbreytingasögu sem ég vildi óska að ég hefði ekki hrifist svona af þetta var neyðarlegt ég var í huganum skríðandi undir borðinu og kannski í alvörunni líka hver veit enginn tók eftir því þvílík heppni ég er svo heppin í mínu lífi svo óstjórnlega heppin að ég hef aldrei vitað annað eins nema í sögum ég þoli eiginlega hvað sem er get næstum dáið og lifnað strax aftur bara meðþví að breyta mér það er málið og ég þarf velja texta til lifa eftir ...

- ÉG held ég skilji þig, sagði kennarinn. – Hvad beha? Ég var orðin pödduþykk með skél sem hefði þurft að mölva til að komast að mér líkari risaskjaldböku en járnsmiði eða bjöllutegund ég var misheppnuð útgáfa vildi fá að sofa í friði allan veturinn eins og skjaldbökurnar hans Ragga kennara á Reykjaskóla en skelin var svo þykk og hörð að ég gat ekki sofnað ...

- Ég held ég skilji hvað þú ert að fara.

Hann hét Anker (= Akkeri) og ég vissi ekki hvað það var sem hann skildi en hann gerði einhverja tengingu við leiklistina sem ég gat ekki gert. Ég man ekki til þess að ég hafi sagt neitt, nema titilinn og höfundinn. Forvandlingen af Franz Kafka.

Og þegar ég fann að þau fordæmdu ekki val mitt - að akkeri kennslustundarinnar hafði bjargað mér frá allri hugsanlegri háðung - varð ég góð aftur eins og rauðglóandi maríuhæna bara vængbrotin í bráð og komst því ekki upp til guðs að biðja um gott veður áfram. Sat þarna eins og saklaus depill.

Æviágrip 11

2007-07-28T05:32:00.000+02:00

Var ég að verða hrifnari af Hans en Ulrich? Mér fannst Hans skringilega ólánlegur í útliti, nema bláu augun gáfulegu, ljósu krullurnar og ótrúlega nettar hendur og fætur. Handarbökin mjúk og með spékoppa í stað hnúa, fínleg eins og á lítilli konu ... og svo var samt eitthvað mjög máttugt við hann. Einsog þegar hann þóttist ávíta mann og lét það hljóma eins og ástaratlot.

Það breytti því ekki að þegar skólasystkini mín voru í óða önn við að kyssa maka, kærustur og kærasta um helgar, þá bjargaði söngvarinn frá Hamborg mér stundum frá annars kossalausri helgi, myndarlegur sem hann var með sín háu kollvik og rauðan munn eins og hann hefði kysst umbúðir utnanaf kaffibæti og ekki mig (= rauða bréfið utanaf Ekta Lúðvíks Davíðs staukunum sem heima var notað til að lita munninn á snjóköllum ... !).

Ulrich söng gelding þennan vetur - fékk kontratenórhlutverk við frægt leikhús í Hamborg - og ég þoldi það ekki. Hann kom og söng í falsettu svo bergmálaði um öll heilög hús í borg ævintýraskáldsins og nærliggjandi byggðarlög. Heila helgi gengum við milli kirkna á Fjóni, hann alltaf með tónkvíslina og syngjandi, sagðist þurfa að prófa hljómburðinn. Hann var bara að æfa fyrir þetta leikrit frá byrjun sautjándu aldar, Volpone eftir Ben Jonson samtímamann Shakespeares. Hann var með flotta rödd en einhverstaðar hreiðraði mitt eigið vanþakklæti um sig.

Og ég fór í heimsókn til Hamborgar en varð ekki meira hrifin fyrir það og þótti kalt í húsi fjölskyldu hans. Hann átti sætan hippabróður með sítt hár og þeir bræður buðu mér í bíltúr um alla borgina og ég fékk að sjá allt aðra og virðulegri Hamborg en þjónarnir á Gullfossi höfðu sýnt mér - þegar ég var þerna í tveim túrum á unglingsárunum - en það dugði ekki til. Hlutverkið fannst mér hreint og beint neyðarlegt og jaðra við að vera persónuleg móðgun! Ég sagði það ekki upphátt en gat ekki þáð að halda þýsk jól þennan vetur. Raunar ekki heldur jósk með Hans og Betu sem ætluðu til Silkiborgar og buðu mér með; svo mín fyrstu jól í Danaveldi urðu frekar indversk í kommúnunni hennar Dísu vinkonu á Amager og með flögrandi karakterum á Loppen.

Söngvarinn var orðinn heimilisvinur í húsi ungu hjónanna í Fruens Bøge og hélt áfram að heimsækja þau eftir að ég flutti, vorið 1972.

Þá var Jens kominn inn í líf mitt. Jens með klarinettið. Brúnu augun svarta þykka hárið og klarinettvarirnar. Músikalska blásaramunninn sinn.

Jens Schou sem varð fyrsti sambýlismaður minn og obinber kærasti um það bil þar til ég giftist Jan.

***

Kaffibætir var unnin úr rótum jurtarinnar sikkoría (Cichorium intybus)

sjá nánar um Konur og kaffibætir á síðu Kaffitárs hér

Æviágrip 10

2007-07-26T15:32:00.000+02:00

Ég hringdi í Lene. Hún segir að það hafi ekki verið neinir símaklefar á svæðinu! Svo ég hlýt að hafa farið eitthvað lengra. Hún heldur nefnilega að þau hafi samt komið og sótt mig - kannski í næsta þorp - og fullyrðir að það hafi einmitt verið smá smuga fyrir þriðju manneskjuna í rauða sportbílnum. En hvernig þau fundu mig og hvar mun tíminn tæplega leiða í ljós.

16. október 1971 lýsi ég tilverunni í bréfi heim:

... ég hef fengið tækifæri til að sýna skólasystkinunum að ég er ekki heldur hér að ástæðulausu og fá kennarana til að álíta að ég hafi hæfileika og það ekki svo litla. En hvernig ég á svo að fara að því að sannfæra þá um að þeim hafi ekki skjátlast hef ég enn ekki fundið út, en til þess hef ég líka nægan tíma.

Ég hélst nú ekki við í sveitinni nema mánuðinn út, þá flutti ég inn í úthverfi Óðinsvéa og þaðan er öllu ódýrara og fljótlegra að komast í skólann. Ég bý hjá einum skólafélaganum, sem er nýgiftur og búinn að kaupa hús. Þar borga ég 175 danskar krónur á mánuði.

Það var svo gaman að fá bréfið frá þér mamma og heyra hvað er að ske hjá ykkur, en það er nú alllangt síðan og sjálfsagt aðrir hlutir að gerast þessa dagana. Ég vona bara að þið hafið það gott og ég bið kærlega að heilsa öllum heima.

Kær kveðja,

ykkar dóttir ....

Það var óþolandi að vera þriðji aðilinn í húsi Hans og Betu, sérstaklega um helgar. Hér var engin sér álma engin víðátta heldur götur og hús og flóknir skógarstígar í nágrenninu. Í húsinu var alltaf verið að kyssast, hjónin og gestirnir allt í pörum. Ég yrði að finna einhvern að kyssa ef ég ætti að lifa veturin af!

Kannski Ulrich gæti komið og kysst mig eins og eina helgi?

Ulrich var söngvari sem ég hafði kysst í fluginu Keflavík – Kastrup þegar ég yfirgaf fósturlandið í ágúst. Hann var frá Hamborg og ég týndi fermingarúrinu mínu um leið. Það var dálítið vesen að kyssast svona á flugi enda varð bláa myndin af pari fljúgandi yfir byggðinni eftir Marc Chagall í miklu uppáhaldi hjá mér æ síðan, engar sætisólar og matarbakkar þar. Úrið kom aldrei í leitirnar en Ulrich lagði á sig fimm klukkustunda lestarferð og kom í heimsókn til Fruens Bøge fljótlega eftir að ég flutti úr miðstöðvarherberginu og upp undir súð, í hið langþráða þakherbergi.

Hans varð yfir sig hrifin af söngvaranum og eftir helgarheimsókn númer tvö spurði hann hvar ég hefði fundið hann. – fyrir ofan ský og austan við Ísland sagði ég og hann hristi hausinn: Kristín sagði hann með löngu íi í sínum elskulega aðfinnslutón. Man plejer at møde mennesker på jorden … Maður finnur fólk á jörðinni, í loftinu búa fuglarnir.

Æviágrip 9

2007-07-25T17:04:00.000+02:00

Lene átti kærasta sem hét Troels. Þau höfðu flutt frá Árósum og keypt heilan bóndabæ tólf kílómetra frá Óðinsvéum, þegar Lene komst inn í skólann. Þau bjuggu í nýuppgerðum hluta íbúðarhússins og þegar ég yfirgaf farfuglaheimilið fékk inni í óuppgerða hlutanum sem var heill rangali með mörgum herbergjum. Ég þurfti nú bara eitt en það var fínt að hafa prívat æfingaaðstöðu. Ég var alltaf að vona að það væri ekki hljóðbært nema aðra leiðina gegnum vegginn sem skildi húsakynni ungu hjónanna frá mínum. Á morgnana söng Lena jazzlög í baðinu og svo hjóluðum við saman milli akranna og lífið var milt og blítt. Tókum lestina saman. Þutum yfir slétturnar og það var eins og að sigra heiminn. Stikuðum stígana gegnum morgunsvalann í Kongens Have á leið frá járnbrautarstöðinni, mættum saman í skólann og ég var uppmeð mér eins og ég hefði strax eignast vinkonu. Lene var svo flott, hrein og bein og hláturmild, frekknótt með sítt hnetubrúnt hár sem glóði í sólskininu og með seigar tígulegar hreyfingar. Það var einhver dans í öllu sem hún gerði.

Troels var ljós og svolítið lægri en hún. Honum kynntist ég ekki að ráði en öfundaði þau bæði af að eiga sinn sameiginlega heim sem gerði mig meira en eina þegar dyrnar lokuðust á kvöldin. Það bjuggu ekki fleiri á bænum en við þrjú.

Svo kom að því að við áttum ekki samleið heim úr skólanum, Lena þurfti eitthvað með Troels þann daginn en var samt komin á undan mér heim. Þau voru á sportbíl fyrir tvo. Það var þá sem ég viltist milli akranna. Allt varð eins engar áttir í þessu sléttlendi og sólin horfin en skildi eftir sig molluna í haustkvöldinu. Ég hjólaði hingað og þangað og loks fann ég símaklefa bara hringja ef ég lendi í vandræðum hafði Lene sagt. Ég hringdi og flugurnar suðuðu yfir höfði mér fleiri og feitari en ég hafði getað ímyndað mér, ekki eins og mýflugnamergðin við Hópið sem stundum mynduðu svart ský. Þar var hægt að loka augunum og hlaupa gegnum skýið. Þessar voru stærri, óhugnanlega litríkar, eitur myndarlegar og margar og auk þess lokaðar inn í klefa með mér! Engin okkar vildi út fyrr en ég var búin að ná sambandi við manneskju og láta vita af mér. Lene!!! Halló. Nei ég er ekki á járnbrautarstöðinni ég í símaklefa ég veit ekki hvar það er svo mikið af flugum og fullkomið myrkur núna getiði ekki sótt mig nei ég veit heldur hvert hvað á ég að gera ég get ekki verið hér lengur ég þori ekki að fara héðan það er ljós í klefanum ég get ekki verið hér ...

Mér er ómögulegt að muna hvernig ég komst til skila. Ég gæti spurt Lene. Kannski man hún það. Afturámóti man ég að eftir þetta þoldi ég æ verr skorkvikindin í óuppgerða rangalanum sem ég bjó í. Meira að segja hinar vingjarnlegustu köngulær uxu mér í augum þegar þær heimsóttu mig í bólið sem var dýna á gólfinu og stutt að fara fyrir dýrin á bænum sem voru aðalega svona
smákvikindi.

Eftir mánuð í sveitalælunni flutti ég til Fruens Bøge. Til Hansemanns og Betu konu hans.

Hans hafði lýst því yfir að í þeirra húsi væri þakherbergi laust! Það hljómaði vel. Og hægt að hjóla alla leið í skólann bara þrír fjórir kílómetrar. Já, laust innan skamms. Þangað til gæti ég fengið kjallaraherbergi fyrir lítið.

Það var vel hlýtt í kjallaraherberginu. Það var miðstöðvarherbergi og stundum viltist ég í þvottinum sem þau hengdu til þerris á rörin. En þetta var bara til bráðabirgða.